(สะท้อนคิด ตอนที่1 ) "มองหลักประกันสุขภาพ"

หนึ่งเดือนที่ผ่านมากระแสความคิดเห็นที่ไม่ตรงกันเกี่ยวกับเรื่องการแก้ไข พรบ.หลักประกันสุขภาพ หรือเข้าใจกันง่ายๆ พรบ.บัตรทองมีมากขึ้น ณ ตอนนั้นไม่ทราบหรอกค่ะว่าอะไรคือ อะไร ใครเป็นใคร แต่สงสัยและ "เอ๊ะ" ขึ้นมาว่า ทำไมจึงได้เกิดปัญหาเหล่านี้ จึงได้เริ่มศึกษา  จำได้ว่าสิ่งเหล่านี้เคยลงไปคลุกคลีศึกษาเมื่อประมาณ 10 ปีก่อนที่จังหวัดพัทลุงในเวที KM และเป็นครั้งแรกที่ได้เรียนรู้แนวคิดหลายๆ อย่างในการนำไปสู่การจัดกระบวนการ KM จากท่าน ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช

วันนี้เห็นความคิดสองกลุ่มที่มีฐานแนวคิดคนละอย่าง
- ฐานคิดเชิงเศรษฐศาสตร์ที่อยากให้เกิดความอยู่รอดขององค์กร
- ฐานคิดที่มองถึงความเป็นมนุษยธรรม ชีวิตและการเกื้อกูล

ซึ่งแนวคิดที่สองตรงกับแนวคิดเรื่องระบบหลักประกันสุขภาพ ซึ่งเมื่อได้เข้าไปศึกษาเป็นแนวคิดที่ดีมากๆ สะท้อนการทำเพื่อผู้อื่นอย่างมีเมตตาธรรมและจากแนวคิดดังกล่าวได้แตกออกมาสู่การปฏิบัติ(Theory to Practice) และดำเนินมาจนถึงปัจจุบันล่วงเลยมาก็ประมาณ 15 ปี โดยมีกลุ่มคนทำงานหนึ่งที่มีฐานคิดและจิตใจที่มีอุดมการณ์ลาออกจากราชการและมาช่วยทำภารกิจนี้ในองค์กรที่เรียกว่า สปสช. ซึ่งหัวใจหลักคือ การดูแลเงินให้ประชาชนเพื่อให้ประชาชนได้รับการดูแลรักษาจากการเจ็บป่วยอย่างเป็นธรรม

ซึ่งก่อนหน้านี้เข้าใจว่าหลายๆ อย่าง สปสช.เป็นผู้กำหนดชี้ขาด แต่เมื่อได้ถอดบทเรียนพบว่า ภายใต้การทำงานของ สปสช.เองมีความเกี่ยวเนื่องเชื่อมโยงที่ตัดไม่ขาดออกจาก "ฐานคิดของ พรบ." ซึ่งจะเป็นตัวกำกับทิศทางการทำงาน ประเด็นที่สองคือ สตง.(สำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน)ที่ต้องคอยช่วยให้ สปสช.ทำงานให้เที่ยงธรรมได้มากที่สุด และที่สุดคือ ฝั่งด้านกระทรวงสาธารณสุขเองที่ต้องตีโจทย์ให้แตกเพื่อให้เกิดคุณภาพบริการรักษาและมีความเป็นธรรมต่อประชาชนในการให้บริการนับตั้งแต่ เกิด แก่ เจ็บ ตาย

การทำงานที่มีคุณธรรมนี้เกื้อกูลสนับสนุนและยึดที่ประชาชนเป็นหลัก
- ทำให้ปรากฏการณ์ของคำว่า "คนไข้อนาถา" หายไป
- ทำให้คนจนมีโอกาสได้เข้าสู่กระบวนการรักษาอย่างเป็นธรรม
- มองเห็นความเกื้อกูลกันในหลักการจัดสรรงบประมาณที่คิดรายหัวแต่มอบให้เป็นก้อนเพื่อนำมาสู่การบริหารจัดการอย่างท้าทายความสามารถของผู้บริหารในองค์กรที่ทำหน้าที่ให้บริการรักษาอย่างมาก

ถ้าย้อนมองจะเห็นว่าหลายๆ อย่างดีขึ้น คุณภาพชีวิตและสุขภาวะของประชาชนคนไทย แม้ว่าจะไม่ได้ดีสูงสุดแต่เมื่อเทียบกับก่อนปฏิรูประบบสุขภาพนับว่าดีขึ้นอย่างยิ่ง ผู้ป่วยที่เจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรังและต้องอาศัยการรักษาต่อเนื่องระยะยาวได้รับการดูแล ช่องว่างระหว่างประชาชนกับบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุขดูเหมือนจะแคบลงเข้าถึงกันและกันมากขึ้น มันสะท้อนถึงความงดงามของชีวิตในความเป็นมนุษย์อย่างยิ่ง


16-07-60

#KMUC

ที่มา ; พระราชบัญญัติหลักประกันสุขภาพ 2545 http://ebook.dreamnolimit.com/...