บันทึกชุด ศาสตร์และศิลป์ว่าด้วยการสอน นี้ตีความจากหนังสือ The New Art and Science of Teaching เขียนโดย Robert J. Marzano ซึ่งเพิ่งออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. ๒๕๖๐ นี้เอง
ตอนที่ ๑๓ ตรวจสอบความผิดพลาดในการใช้เหตุผล ตีความจาก Element 11 : Examining Errors in Reasoning
การตรวจสอบความผิดพลาดในการใช้เหตุผล เป็นการฝึกทำความเข้าใจตรรกะหรือการใช้เหตุผลอธิบายเรื่องต่างๆ ของตนเอง และของผู้อื่น เป็นการฝึกฝนทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ (critical thinking skills) ไปพร้อมๆ กันกับการทำความเข้าใจสาระเรื่องราวของความรู้ที่กำลังเรียนอย่างลึกซึ้งและเชื่อมโยง สมรรถนะด้านการคิดอย่างมีเหตุผลนี้เป็นส่วนสำคัญในความพร้อมต่อการเข้าเรียนมหาวิทยาลัย และต่อการทำงาน (college and career readiness - ดู http://www.epiconline.org/what-we-do/the-four-keys/)
คำถามเชิงยุทธศาสตร์ของครู ในการจัดการฝึกให้นักเรียนตรวจสอบความผิดพลาดในการใช้เหตุผล คือ “คารูจะช่วยให้นักเรียนตรวจสอบข้อผิดพลาดในการใช้เหตุผลได้อย่างไร”
ยุทธศาสตร์และวิธีการตรวจสอบความผิดพลาดในการใช้เหตุผล มีดังต่อไปนี้
ผมมีความเห็นว่า การที่ครูทำหน้าที่ช่วยฝึกศิษย์ให้มีนิสัยสู้สิ่งยาก และนิสัยดีอื่นๆ (habits of the mind - http://www.chsvt.org/wdp/Habits_of_Mind.pdf) นี้เป็นสิ่งสำคัญยิ่งต่ออนาคตของศิษย์
เมื่อยุทธศาสตร์นี้ได้ผล จะสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงในพฤติกรรมของนักเรียนดังต่อไปนี้
- นักเรียนหมั่นตรวจตราและแก้ไขข้อผิดพลาดของตน
- นักเรียนหมั่นตรวจตราข้อผิดพลาดของผู้อื่น
- นักเรียนสามารถระบุและยกตัวอย่างข้อผิดพลาดที่พบบ่อยที่เราอาจทำ
- นักเรียนบอกได้ว่ากิจกรรมเหล่านี้ช่วยให้ตนเข้าใจสาระความรู้แม่นยำขึ้นอย่างไร
ผมมีความเห็นว่า มองในมุมหนึ่ง การฝึกทักษะในภาค ๔ นี้ จะช่วยให้นักเรียนได้ “ทักษะชีวิต” (Life Skills) ด้วย หนังสือได้ให้แนวทางฝึก habits of the mind ดังนี้
อ่านเรื่องการฝึก habits of the mind แล้ว ผมคิดว่า นี่คือส่วนหนึ่งของการฝึกกระบวนทัศน์พัฒนา (Growth Mindset - https://www.gotoknow.org/posts/617868)
พานิช
๖ เม.ย. ๖๐
