ผมเขียนและพูดเรื่อง การเรียนรู้สู่การเปลี่ยนแปลง ไว้มาก อ่านและฟังได้ ที่นี่ และ ที่นี่ วันนี้นึกขึ้นได้ว่า ยังไม่ได้ระบุให้ชัด ว่า TL ที่สำคัญที่สุดสำหรับคนไทยที่เป็นผู้ใหญ่แล้ว คืออะไร


ความเห็นของผมคือ เปลี่ยนแปลงกระบวนทัศน์ว่าด้วยวิธีเรียนรู้ (Learning Paradigm) เปลี่ยนจากเรียนแบบรับถ่ายทอดความรู้สำเร็จรูป ไปเป็นเรียนจากการลงมือปฏิบัติแล้วคิดโดยกระบวนการไตร่ตรองสะท้อนคิด (reflection / AAR) หรือเปลี่ยนจาก passive learning ไปเป็น active learning และเปลี่ยนจากเรียนเดี่ยว/คนเดียว ไปเป็นเรียนเป็นกลุ่ม/ทีม


ซึ่งหมายความว่า ในกระบวนทัศน์ของ TL การเรียนรู้ที่แท้เป็นกระบวนการทางสังคม (socialization) บนฐานชีวิตจริง ในบรรยากาศเปิดกว้างและปลอดภัยจากอำนาจ แต่อบอวลด้วยบรรยากาศกัลยาณมิตร


ผมคิดว่าเรื่องนี้สำคัญที่สุด เพราะมีผลต่อชีวิตที่ดีคนจำนวนมาก


คนที่โชคดี ในวัยเด็กได้เรียนรู้แบบนี้ โตขึ้นก็ไม่ต้องเรียนรู้ที่จะเปลี่ยนสไตล์การเรียนรู้ของตนเอง แต่คนแก่แบบผม ต้องเปลี่ยนแล้วเปลี่ยนอีก



วิจารณ์ พานิช

๑๖ ก.พ. ๖๐

บน TG 634 ไปไทเป