บทความเรื่อง Sleep Shrinks the Brain – And That’s a Good Thing ในเว็บไซต์ของนิตยสาร Scientific American บอกว่า หน้าที่หลักอย่างหนึ่งของการนอนหลับคือ เป็นช่วงเวลาที่สมองไม่รับสิ่งเร้าจากภายนอก เปิดโอกาสให้สมองได้สำรวจและกำจัดการเชื่อมต่อใยประสาทที่ไม่จำเป็นออกไป
เมื่อตื่นขึ้นมาในวันใหม่ การเชื่อมต่อใยประสาทสมองหายไปจากก่อนนอนหลับถึงหนึ่งในห้า เปิดช่องว่างให้สมองรับเรื่องราวใหม่ๆ และการเรียนรู้ใหม่ๆ ที่หากไม่มีการขจัดการเชื่อมต่อใยสมองในช่วงการนอนหลับ สมองก็จะรกจนไม่สามารถรับการเรียนรู้จากเหตุการณ์ใหม่ๆ ในวันใหม่ได้
บทความนี้ เชื่อมไปยังบทความ การนอนหลับจำเป็นสำหรับความจำที่มั่นคง จากเหตุการณ์ในช่วงกลางวัน เขาบอกว่า มีรายงานลงในวารสาร Science เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๖ ว่าในระหว่างการนอนหลับ สมองส่วน hippocampus ทำหน้าที่กระจายข้อมูลในช่วงวันที่ผ่านมาไปยังสมองส่วนต่างๆ สำหรับนำไปประกอบเป็นความจำระยะยาว
ผลงานวิจัยชิ้นใหม่เมื่อเร็วๆ นี้เพิ่มเติมว่า สมองส่วน medial prefrontal cortex ก็มีส่วนสำคัญในช่วงนอนหลับ โดยทำหน้าที่ “กรอหนังกลับ”เหตุการณ์ระหว่างวัน การทดลองนี้ทำในหนู และพบว่าการทบทวนเหตุการณ์ในสมองตอนหลับ เร็วกว่าเหตุการณ์ตอนเกิดจริง ๗ เท่า ทั้งหมดนั้น วัดที่การปลดปล่อยกระแสไฟฟ้าในส่วนของสมอง
เขามีลิ้งค์ไปยัง ข้อควรรู้ ๕ ประการเกี่ยวกับการนอนหลับ ได้แก่
- เรามักจะนอนหลับได้ดีกว่าที่เราคิด
- เมื่ออายุมากขึ้น ความต้องการนอนหลับสั้นลง
- เราสามาถนอนหลับเหมือนเด็ก หรือโธมัส เอดิสัน ได้
- สัตว์ต่างชนิดมีแบบแผนของการนอนหลับต่างกัน
- ปฏิบัติตามหลัก ๗ ประการ เพื่อการนอนหลับที่ดี (๑) เข้านอนตามเวลาสม่ำเสมอทุกคืน (๒) จัดเวลาให้ได้นอนเต็มอิ่ม ๗ ชั่วโมง (๓) ๔ - ๖ ชั่วโมงก่อนเข้านอน หลีกเลี่ยงสิ่งที่รบกวนการนอนหลับ เช่นกาแฟ สุรา อาหารเผ็ดร้อน และยาบางชนิด (๔) มีกิจวัตร ผ่อนคลาย เตรียมตัวเข้านอน (เช่นผมอ่านต่วยตูน) (๕) อย่าให้มีแสงหรือเสียงรบกวน (๖) ทำเพียงสองอย่างบนเตียง คือนอนกับเซ็กส์ อย่าทำอย่างอื่น เช่นอ่านหนังสือ ดูทีวี กินของขบเคี้ยว (๗) ออกกำลังสม่ำเสมอ แต่ไม่ใช่ทันทีก่อนนอน
วิจารณ์ พานิช
๑๐ ก.พ. ๖๐
