811. "เรียนรู้จิตวิทยาบวกจาก Star Wars"

Hope

Rebellions are Built on Hope … กบฏนั้นสร้างขึ้น และดำรงอยู่ด้วยความหวัง” คำพูดที่พระเอกพูดกับจิน และตอนหลังจินเอามาพูดกับกองกำลังฝ่ายกบฏที่ปฏิเสธที่จะสู้ต่อไป ที่เมื่อรู้ความจริงว่ามีดาวมรณะที่มีกำลังอำนาจทำลายล้างอันน่าสะพรึงกลัว จินสาวน้อยผู้กล้าหาญกลับพูดประโยคนี้ออกมา ประโยคนีเองที่นำมาการต่อสู้ของกองกำลังเล็กๆ ที่ดูไม่น่าสู้ใครได้ นำมาซึ่งการวางแผน และการลอบเข้าไปล้วงความลับฝ่ายศัตรู ชนิดที่ฝ่ายศัตรูเอง ก็นึกไม่ถึง และที่สุดก็ปลุกพลังของฝ่ายกบฏทั้งมวลให้ลุกขึ้นต่อต้านฝ่านจักรวรรดิที่อำมหิต ทรงอำนาจ จนล่มสลายในที่สุด


และถ้าคุณดู Star Wars ทุกตอน ...คำหนึ่งที่จะปรากฏในทุกตอนคือคำว่า “ความหวัง (Hope)”

ความหวังนี่เองที่ชักนำให้คนตัวเล็ก แสวงหาจุดแข็งตนเอง เอาไปคว้าโอกาสและสร้างโอกาสได้อย่างไม่มีที่สิ้นสุด ไม่กลัวใคร

จริงๆ แล้วความหวังเป็นอาวุธที่ทรงพลังที่สุดในจักรวาล ทรงพลังมากกว่าเครื่องจักรมหัศจรรย์และอำนาจใดๆ

Hope จึงเป็นอะไรที่น่าศึกษา และเนื่องจากผมมาทาง Positive Psychology มีท่านอาจารย์ที่ก่อตั้งสาขาวิชานี้คือท่านอาจารย์มาติน ซาลิกมันได้ศึกษาบุคลิกที่เป็นจุดแข็งและคุณธรรมของมนุษย์ (Character Strenghts) งานท่านทรงพลังมาก เพราะศึกษาบุคลิกคนจากทุกวัฒนธรรมทั่วโลก จากทุกความเชื่อ ทุกค่านิยม ท่านสรุปว่าบุคลิกที่เป็นจุดแข็งของมนุษย์ที่ได้รับการยอมรับนั้น มีอยู่ 24 บุคลิก

Hope หรือความหวังเป็นหนึ่งใน 24 บุคลิก จัดอยู่ในประเภท Trancedence บุคลิกที่ทำให้คนเชื่อมตัวเองไปหาอะไรที่ที่ยิ่งใหญ่กว่าตัวเอง หรือเชื่อมไปหาความหมายของชีวิตนั่นเอง

ตามนิยาม Hope คือ

Hope [optimism, future-mindedness, future orientation]: Expecting the best in the future and working to achieve it; believing that a good future is something that can be brought about

แปลว่า (การมองโลกในแง่ดี ใจแห่งอนาคต เน้นอนาคต) คือการคาดหวังถึงสิ่งที่ดีที่สุดในอนาคต และมุ่งกระทำให้ได้ตามสิ่งที่คาดหวังไว้ โดยเชื่อว่าอนาคตที่สดใสนั้น คือสิ่งที่เราสามารถทำให้เกิดขึ้นได้

ชัดมากๆ คำว่าความหวัง ไม่ใช่การเพ้อครับ จินและเพื่อนพูดว่า Hope นั่นคือเขามองไปที่อนาคต แล้วเชื่อว่า คาดหวังว่าจะเกิดอะไรเปลี่ยนแปลงแน่นอน ขณะเดียวกันก็ไม่ได้กลับไปนอนเล่น ทุกคนเท่าที่มีต่างพยายามมุ่งทำงาน ลุยรบไปเรื่อยๆ พลาดก็หวังใหม่ หาทางใหม่ ไม่หยุดยั้งไม่ถอย เพื่อทำความหวังให้เป็นจริงและมันก็เป็นจริงในที่สุด


ดูเหมือนความหวัง ทำให้เกิดความฮึกเหิม การวิธีการ เกิดกลยุทธ์ การกระทำ การปกครองตนเอง การปลอบประโลมด้วยตนเองเมื่อพลาด ...ความหวังเหมือนเครื่องกำเนิดพลังความสำเร็จทุกอย่าง

จริงแล้ว บุคลิกภาพที่เป็นจุดแข็งของกบฎ (Rebellions) ในเรื่อง Starwars คือ Hope นั่นเอง

ทุกคนใช้ Hope มาจุดประกาย มาสร้างความฝัน มาเป็นกรอบการคิด การมองโลก และเมื่อต้องตกเป็นฝ่ายเพี่ยงพล้ำ ก็จะยังมองอนาคต และค้นหาโอกาส สู้ต่อไป

โดยสรุปจากปรากฏการของ Rebellions are built on Hope นี้ คุณจะเห็นการใช้จุดแข็งดังนี้

  1. มีการใช้จุดแข็ง Hope อย่างสุดๆ อย่างกรณีของจิน และเหล่าฮีโร่จักรวาล Star Wars ที่ตามๆกันมาทุกตอน ... ตั้งความหวังแล้วทำให้สำเร็จให้ได้
  2. Hope ดูกลายเป็นวัฒนธรรมองค์กร ที่พูดตั้งแต่ฐานทัพใหญ่ จนถึงแนวรบ
  3. มีการสื่อสารว่า Hope คืออะไร มีความสำคัญอย่างไร และใช้อธิบายว่าทำไมต้องก้าวไปข้างหน้า ยามเมื่อมีภัยคุกคาม
  4. เมื่อมีการใช้จุดแข็งบางอย่างอย่างเข้มข้น มันดึงให้คนอื่นดึงจุดแข็งตนเองมาสมทบ เช่นพอมี Hope ก็จะเห็นคนดึงความกล้าหาญ (Bravery) ลงมา พอเริ่มรบมีการพูดถึงอาจารย์อัศวินเจได นั่นคือโยดาที่จะมีบทบาทในตอนต่อไป .. ท่านนี้ชัดๆมากๆ ถ้าท่านโยดาเข้ามาทำแบบสอบถามนี้ จุดแข็งของท่านน่าจะเป็น Perspective คือการมีมุมมองที่ลึกซึ้ง

เอาหล่ะมาในเชิงวิชาการแบบข้นๆ บ้าง จริงๆแล้วในเชิง Positive Psychology ..Hope เป็นหนึ่งใน 24 บุคลิกเท่านั้นครับ มีอีก 24 บุคลิก ตามทฤษฎี Character Strengths and Virtues ครับ ถ้าท่านสนใจก็เข้าไปประเมินตัวเองได้ที่นี่ http://www.viacharacter.org/www/Reports

ถ้าคุณเข้าไปคุณจะเห็นแบบสอบถามสี่ประเภท หรือ 4 Reports ...มีของเด็กวัยรุ่นด้วย นี่ก็แค่ 10 เหรียญ ของผมนี่ทำแบบ Pro 40 เหรียญรายงานจะละเอียดหน่อย จะทำฟรีก็ได้ แต่เน้นว่าเสียเงินจะได้วิธีการพัฒนาตนเองที่ดีมากๆ ผมก็ทำไว้ครับ กำลังให้ลูกกับภรรยาทำด้วย

เมื่อเข้าไปทำรายงานจะเรียงลำดับจุดแข็ง ในตัวคุณจากคะแนนสูงสุดมาต่ำสุด ทั้ง 24 ตัว แบ่งเป็นจุดแข็งหลักได้สามประเภทดังนี้

1.Signature Strengths (จุดแข็งหลัก) เป็นจุดแข็ง 4 ตัวแรก ของผมจะมี Perseverance (ความอึด ไม่ล้มเลิกอะไรง่ายๆ) Love of Learning (รักการเรียนรู้) Creativity (ความคิดสร้างสรรค์) อีกตัวก็ Judgement (เจาะไปในรายละเอียดแบบเชอร์ล๊อกโฮม มองรอบด้าน) ตัวนี้คุณยิ่งใช้ยิ่งดีครับ

2. Middle Strengths (จุดแข็งปานกลาง) ตรงนี้ทุกคนมีเป็น 10 สำหรับ Hope ผมได้คะแนนอยู่ในช่วงนี้ ตัวนี้ใช้ตามสถานการณ์ ตอนเขียนวิเคราะห์อะไรมากๆ ผมใช้ Perspective ครับ แต่ตอนเศร้ามารู้สึกไม่ดีกับตัวเอง หรือตอนป่วยผมจะเอา Spirituality มาใช้มากเป็นพิเศษ

3. Lesser Strengths (จุดแข็งที่คนๆนั้นมีน้อย) จะมีอยู่ 5 ตัว ... ของผมที่น้อยก็ Social Intelligence ความฉลาดทางสังคม จริงๆ ผมติดตามเรื่องนี้มาตั้งแต่มันเกิดใหม่ๆ ผมศึกษา Positive Psychology มานานหลายปี ตัวนี้ผมไม่ค่อยพัฒนา แต่ตอนนี้กำลังทำงานใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ ก็ใช้ความที่ชอบศึกษาอะไรใหม่ๆ นั่นคือ Lover of learning มาศึกษาพัฒนาความฉลาดทางสังคมขึ้นมา

น่าสนใจหากคุณจะเรียนรู้จุดแข็งของตนเอง อะไรมาก กลาง น้อย ... แล้วลองมาขยายผล นั่งมองตัวเอง ศึกษาตัวเอง จะเห็นอะไรดีๆ เห็นโอกาสในชีวิตมากมาย ...

แต่ถ้าท่านสนใจเรื่อง Character Strengths เชิงลึก คงต้องลองศึกษากันเอง ผมไม่ใช่ผู้เชี่ยวชาญ เพราะไม่รู้ทุกเรื่อง และโชคดีตอนนี้ในไทยมีคุณ Rutty คนนี้เป็นคนแปลและสร้างแบบสอบถาม Character Strenghts เป็นภาษาไทย และคุณบอย ที่ถือว่าเป็นแถวหน้าเรื่องศาสตร์การประเมินของไทย ทั้งสองศึกษาเรื่องนี้ในเชิงลึก เคยจัดอบรมเรื่องนี้ในประเทศไทยมาหลายรอบ ลองเข้าไปติดตามดูใน website นี้นะครับ http://www.characterplusthailand.com/

ส่วนผมเองก็เคยเขียนไว้หลายตอน และจะศึกษาในแบบเชิงวิชาการไปเรื่อยๆ ถามได้แต่ไม่รู้มากครับ

เอาเป็นว่าจุดแข็งเชิงบุคลิกใช้ให้จริง ทำได้หลายอย่างครับ ง่ายๆคือเอามาใช้ มันจะเป็นอะไรที่เป็นธรรมชาติที่แท้จริงของเรา มันจะดึงพลังอื่นของเรา รวมทั้งประสานพลังที่เป็นจุดแข็งของคนอื่นรอบตัวเรามาสร้างความสำเร็จได้มากขึ้น

แต่มี Character Strengths ตัวเดียวไหม มีตัวอื่นอีกครับ ได้แก่ R2

ที่พัฒนาต่อยอดขึ้นมาในระยะหลังจากมี Character Strenghts ก็คือ R2 Strenghts Profiler ตัวนี้ผมก็ใช้ครับ R2 ตัวนี้ผมเจอเมื่อคราวไปเรียน Positive Psychology ที่อังกฤษ สองสามปีก่อน ... ตัวนี้ผมว่าละเอียดและลึกมาก ถ้าพูดถึงความถนัด ผมถนัดตัวนี้ครับ ตัวนี้จะมีจุดแข็งของมนุษย์มากกว่า 24 ชนิด คือมีละเอียดเป็น 100 ชนิด เข้าไปทำได้ที่นี่ครับ ผมเคยใช้งานตัวนี้ที่กลต. ทรงพลังพอควร รวมทั้งใช้กับตัวเอง และภรรยามาสักพัก ละเอียดมากครับ

ลองเข้าไปทำแบบประเมินได้ที่นี่ http://www.cappeu.com/R2StrengthsProfiler

คุณจะได้ผลออกมาบอกว่าคุณมีจุดแข็งจุดอ่อนอะไรบ้างดังนี้


Realised Strengths เป็นจุดแข็งที่คุณทำได้ดี ทำแล้วมีพลัง ใช้มันบ่อย ตัวนี้คุณต้องใช้ให้คล่องใช้ให้มาเลย ของผมเช่น Scribe หรือการเขียน จุดแข็งอันดับหนึ่งของผม..ผมใช้ตัวนี้บ่อยมากๆ มีความสุขที่ได้เขียน เขียนแล้วทำให้ความรู้แตกฉานขึ้นแถมทำให้คนรู้จักมากขึ้น ...ตามทฤษฎีผมก็ควรใช้มากๆ จริงๆ มีตัวอื่นอีก ผมก็ต้องมานั่งมองว่าน่าจะเอาไปสร้างอะไรให้ชีวิตและคนรอบตัวดีขึ้นอีก

Unrealised Strengths เป็นจุดแข็งที่ถ้าคุณใช้มันจะดีมากๆ ใช้แล้วมีพลัง แต่คุณไม่ค่อยใช้ กลุ่มนี้คุณต้องหัดดึงมาใช้บ่อยๆ เช่นตัวหนึ่งที่ผมมีคือ Adventure จริงๆ ผมชอบผจญภัย และกล้าออกจาก Comfort Zone นี่นา ..ทำเมื่อไหร่สนุกมาก มีพลัง ทำได้ดี .. นี่ครับแต่ไม่ทำบ่อย เพราะฉะนั้นอาจลองมามองดูว่าจะออกจาก Confort Zone ตรงไหน .. นี่กำลังวางแผนเที่ยว จะลองไปผจญภัยไปต่างประเทศสักหน่อย ปีหน้ามีไปสองที่จะลองวางแผนแบบมันๆ หน่อย

Learned Behaviour เป็นอะไรที่ผมทำได้ดี แต่ทำแล้วหมดพลัง ตัวนี้แนะนำให้ใช้พอควร ไม่ต้อง Serious ตัวหนึ่งที่เป็นปัญหาของผมคือ Order คือการจัดระบบระเบียบ ตัวนี้ผมก็ทำโดยให้ภรรยาช่วยจัดระบบในหลายๆเรื่องให้ และตอนนี้ก็พยายามใช้ App ช่วย ก็ลดความเหนื่อยหน่ายลงได้

Weaknesses นี่คือจุดอ่อนเลย ตัวนี้ ทำไปก็แย่ครับ ทำแล้วหมดพลัง อาจต้องหาตัวอื่นมาเสริม หรือหาคนช่วย ของผมคือ Rapport Builder การจูนเข้าหาคนอื่น ตรงนี้ผมต้องไปเรียนเพิ่มเติมครับอาจใช้เทคนิค NLP ช่วย เหนื่อยๆครับ ...เลยไม่ค่อยออกงาน หรือคุยกับคนนอกเรื่องที่ถนัดเท่าไหร่ ... ต้องไปหัดฟังมากๆ ครับ

แนะนำว่า เมื่อทำแล้ว เอาแบบสอบถามแปะไว้หน้าคอมพ์ หาโอกาสมา Review ทบทวน เอาไปเพิ่มจุดแข็ง ลดจุดอ่อนไปเรื่อยๆ ช่วยได้มาก ตอนนี้เวลาเจอคนข้างตัวมีความทุกข์ ก็จัดเต็มครับ เข้าไปดู R2 นี้ให้ ก็จะช่วยเขาได้มาก บางทีเราเศร้า เพราะเราไม่ได้ดึงจุดแข็ง บริหารจุดอ่อนของเรามากพอ ... พอมีสติ มันจะเห็นตัวเอง และมองทางออกเอง

ลองทำดูนะครับ เข้าท่าดี ตัวนี้มีอะไรถามได้ครับ ยินดีแชร์ประสบการณ์การใช้งาน

ส่วนอีกตัว Strengths Finder นี่ก็ดี ผมเคยทำมาแล้ว แต่ลืมแล้ว ต้องไปทำใหม่ แล้วจะมาเล่าให้ฟัง

สุดท้ายนี้อยากบอกว่าท่านลองจุดแข็งตัวเอง แล้วลองเอาใช้สุดๆ ติดปัญหาอะไรลองย้อนไปดู ว่าเรามีจุดแข็งอะไร แล้วลองคิดหาหนทางขยายจุดแข็งไปแก้ปัญหา หรือสร้างโอกาสได้ คุณจะไม่เพียงดึงพลังตัวเองออกมาได้เท่านั้น คุณยังกระตุ้นให้คนอื่นรอบตัวดึงจุดแข็งของตนเองมาส่งเสริมคุณด้วย ความสุข ความสำเร็จตามมาแน่นอน คุณจะเจอความมหัศจรรย์แน่นอนครับ

และสุดท้าย

May the Force be with You

ขอพลังจงอยู่กับท่าน

ด้วยรักและปรารถนาดีครับ

บทความโดยดร.ภิญโญ รัตนาพันธุ์

www.aithailand.org

Reference:

http://www.viacharacter.org/www/Character-Strength...

http://www.cappeu.com/R2StrengthsProfiler


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Appreciative Inquiry



ความเห็น (0)