ธรรมะรับอรุณ ณ "บ้านเย็นยิ้ม"
วันเสาร์ที่ 29 ตุลาคม 2559
...
ศาสตร์ที่จำเป็นต้องศึกษาในทางพระพุทธศาสนา เรียกว่า ปริยัติ ปฏิบัติ ปฏิเวธ ซึ่งเป็นขั้นตอนในการศึกษาพระธรรม คำสอนขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ดังคำกล่าวที่ว่า “ปริยัติที่ถูกต้อง ย่อมนำไปสู่ปฏิบัติที่ถูกต้อง ปฏิบัติที่ถูกต้อง ย่อมนำไปสู่ปฏิเวธที่ถูกต้อง” ซึ่งสัทธรรมทั้ง ๓ ประการ [๑] ประกอบด้วย
(๑) ปริยัติสัทธรรม สัทธรรมคือสิ่งที่พึงเล่าเรียนได้ ได้แก่ พุทธพจน์
(๒) ปฏิบัติสัทธรรม สัทธรรมคือสิ่งพึงปฏิบัติ ได้แก่ ไตรสิกขา
(๓) ปฏิเวธสัทธรรม สัทธรรมคือผลที่พึงบรรลุ ได้แก่ มรรค ผล และนิพพาน
ทั้งนี้ การศึกษาปริยัติมี ๓ ประเภท [๒] กล่าวคือ
๑.๑ อลคัททูปมปริยัติ (ปริยัติเปรียบด้วยอสรพิษร้าย) เปรียบการศึกษาเสมือนกับ การจับงูพิษที่หาง หมายถึง การศึกษาพุทธพจน์เพื่อ ลาภ สักการะ สรรเสริญ
๑.๒ นิสสรณัตถปริยัติ (ปริยัติเพื่อประโยชน์แก่การสลัดออก) เป็นการศึกษาเพื่อประโยชน์แก่ การออกไปจากทุกข์ หมายถึง การศึกษาพุทธพจน์เพื่อ อบรมปัญญา
๑.๓ ภัณฑาคาริกปริยัติ (ปริยัติเปรียบด้วยขุนคลัง) เปรียบการศึกษาเสมือนขุนคลัง หมายถึง การศึกษาพุทธพจน์เพื่อ ทรงพระศาสนาไว้ไม่ให้เสื่อมสูญ (ข้อนี้ท่านเปรียบเหมือนกับ พระอรหันต์ ที่หมดกิจในการดับทุกข์สิ้นเชิง จึงจรรโลงพระศาสนา ด้วยการเผยแผ่พระธรรม)
[๑] พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์ (๒๕๕๔), หน้า ๔๒๗.
[๒] ม. มู. ๑๒/๒๗๘-๒๗๙/๒๖๘-๒๖๙.
...
ธรรมะรักษา วิปัสสนาคุ้มครองค่ะ
อจ.พิณจ์ทอง แมนสุมิตร์ชัย (ฉัตรนะรัชต์)
