ตอนสายของวันอาทิตย์ที่ 19 พ.ย.49   ผมนั่งอ่านหนังสือที่หน้าบ้านท่ามกลางเสียงขับกล่อมของดนตรีธรรมชาติ   ช่วงแรกเป็นเสียงกลุ่มนกปรอดสวน   ตามมาด้วยเสียงนกกินปลี   นกติวิด  นกอีแพรด  นกเทเล็ก   และนกกางเขน

หนังสือที่ผมอ่านได้แก่
 - รายงานผลประเมินสรุประดับจังหวัด   โครงการการจัดทำแผนที่ทุนทางสังคม 10 ตำบล  จังหวัดพะเยา
 - บันทึกการเดินทางของคนนำทาง   จากสลาตันสู่ดาวเหนือ
 - รายงานการประเมินผลสรุปเพื่อการเรียนรู้ระดับจังหวัด   โครงการวิจัยและพัฒนาชีวิตสาธารณะ - ท้องถิ่นน่าอยู่   จังหวัดพะเยา  กรกฎาคม 2549

         เอกสารทั้ง 3 ชิ้นเป็นของสถาบันการเรียนรู้สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น (Local Wisdom Learning Institute - LWI) จ.พะเยา   ผู้ให้เอกสารแก่ผมคือ คุณบุญโชติ  เรือนสอน (09-999-5158,  05-449-1227) กรรมการท่านหนึ่งของสถาบัน   มอบให้ผมตอนผมไปร่วมเวทีวิชาการประชาสังคมเมื่อวาน

         ผมประมวลความรู้จากเอกสารทั้ง 3 ชิ้น   จากคำอธิบายของ นพ. พลเดช  และคำเสนอของ รศ. ดร. เนาวรัตน์  พลายน้อย  ในเวทีวิชาการประชาสังคมเมื่อวาน   ผมสรุปกับตัวเองว่าบัดนี้สภาพที่ซับซ้อนยิ่ง  ปรับตัวยิ่ง (Very Complex & Adaptive Systems) ของประชาสังคมไทยกำลังเข้าใกล้จุดวิกฤต   พร้อมจะก่อเกิดภพภูมิใหม่ (new order) แล้ว

         ผมเรียกภพภูมิใหม่นี้ว่า  สังคมอุดมปัญญา (Wisdom - based Society) และอุดมคุณธรรม (Moral - based Society)

         ถ้าเรียกตาม ศ. นพ. ประเวศ  วะสี  ก็อาจเรียกว่า สังคมคุณธรรมนำปัญญา

         ผมคงจะต้องเขียนบันทึกชุด  สังคมคุณธรรมนำปัญญา อีกชุดหนึ่ง   เพื่ออธิบายระบบที่ซับซ้อนและปรับตัวในสังคมไทยในภาคประชาสังคมไทย

         ขอขอบคุณคุณบุญโชติ  เรือนสอน และสถาบันการเรียนรู้สืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่น  ที่ช่วยจุดประกายแสงสว่าง (ทางปัญญา) ให้แก่ผม

วิจารณ์  พานิช
 19 พ.ย.49