ชีวิตที่พอเพียง 2625. ไปชมดอกพญาเสือโคร่งที่ภูลมโล

เช้าวันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ ผมออกไปวิ่งออกกำลังในบริเวณเขาค้อไฮแลนด์ ท่ามกลางอากาศบริสุทธิ์ อุณหภูมิเย็นสบาย พอ ๙ น. ทีม ดร. เหม่งก็เอารถตู้คันเดิมมารับ เพื่อไปชมดงดอกพญาเสือโคร่งที่ภูลมโล

แต่พอผ่านสำนักสงฆ์สามแสงธรรมมีอาคารรูปร่างแปลก ดร. เหม่งบอกว่าเป็นอนุสรณ์๑๔ ตุลา ผมก็ขอจอดรถลงไปถ่ายรูป ชาวบ้านที่กำลังตัดต้นไม้และทำความสะอาดหน้าวัด ก็มาชวนเข้าไปชมข้างใน โดยเปิดพิพิธภัณฑ์ให้เข้าชม เราจึงได้ความรู้เรื่องเหตุการณ์ในป่าช่วงหลังปี ๒๕๑๙ เป็นเวลากว่าสิบห้าปี ที่บริเวณนี้เป็นที่อยู่ของขบวนการคอมมิวนิสต์ ที่มีนักศึกษาขึ้นมาทำหน้าที่แกนนำ

จากชื่อของแกนนำที่เวลานี้มาทำบุญที่วัดบ่อยๆ และลงขันเป็นล้าน คือคุณเพ็ญศรี พลพิพัฒนพงศ์ (สหายฝน) ผมค้นด้วย Google พบเรื่องราวของคนตุลามากมาย ดังลิ้งค์ ๑, ๒, ๓ ส่วนที่น่าชื่นชมก็คือ ความสัมพันธ์ในป่าเขา ครั้งอดีตยังคงจารึกอยู่ในใจ และเป็นสายใยสานสัมพันธ์มาถึงปัจจุบัน ช่วยให้ชนบทกับเมืองได้เชื่อมถึงกัน ในปัจจุบัน

เรานั่งรถต่อไปยังอุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า อ. นครไทย จ. พิษณุโลก แวะกินอาหารเที่ยงง่ายๆ ที่ทางเข้า แล้วเดินทางต่อไปหน่อยเดียวก็สิ้นสุดทางรถตู้ ที่บ้านใหม่ร่มเกล้า เปลี่ยนเป็นขึ้นรถขับเคลื่อนสี่ล้อ พาขึ้นเขาภูลมโล ค่ารถคันละ ๑,๒๐๐ บาท ตั้งแต่นี้ไปถนนเป็นถนนดิน นั่งรถโขยกเขยกไปตลอดทาง สาวน้อยรำลึกถึงเมื่อ ไปเที่ยวแก่งกระจานนั่งรถขึ้นเขา ไปดูทะเลหมอกเมื่อ ๙ ปีที่แล้ว ซึ่งเล่าไว้ ที่นี่

ที่จริงบริการขับรถพาไปดูดอกพญาเสือโคร่ง ที่ภูลมโล นี้ ส่วนที่ใช้ความรู้ว่ามีต้นไม้ที่มีดอกอยู่ตรงไหน น่าจะมีค่ายิ่งกว่าการขับรถขึ้นลงเขา เพราะหากไม่รู้ว่าบริเวณไหนต้นพญาเสือโคร่งออกดอกหมดไปแล้ว ดอกกลายเป็นลูกแล้ว บริเวณไหนที่ออกดอกล่า ตอนนี้จึงมีดอกสะพรั่ง เขาก็จะพาเราเดาสุ่มไป และอาจไม่ได้ไปบริเวณที่มีดอกมาก อย่างที่เราได้ไปชม

คนขับรถให้พวกเราเป็นผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน อายุ ๔๘ ปี เป็นคนมีฐานะ เป็นลูกพี่ลูกน้องกับอาจารย์ฟอง มีบ้านใหญ่โต รถที่ขับพาเราไปเป็นปิกอัพสองตอน ผมนั่งด้านหน้าคู่คนขับ สาวน้อยกับ ดร. เหม่งนั่งตอนหลัง ส่วนคุณเบญสองเบญ กับคุณแมว นั่งกระบะหลัง ซึ่งต้องทนโดนฝุ่น

ช่วงดอกพญาเสือโคร่งบาน กิจการขับรถพาชมเป็นธุรกิจที่ดีมาก ชุมชนมีการจัดระเบียบรถพาชม จัดคิว และกำหนดราคาตายตัว ค่ารถ ๑,๒๐๐ บาทจะอยู่นานแค่ไหนก็ได้ มีรถให้บริการกว่าหนึ่งร้อยคัน ผมถามเขาว่าจะมีการตัดถนนลาดยางไหม คำตอบของเขาทำให้ผมตระหนักว่า สภาพเช่นนี้แหละ ที่เขาชอบที่สุด เพราะทำรายได้ให้แก่ชาวบ้านดีมาก ดร. เหม่งบอกว่า สองปีเขาได้รถใหม่ ๑ คัน

เมื่อเราขึ้นไปส่วนบนของเนิน ที่ ดร. เหม่งไปชมเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ และถ่ายรูปมาให้เราดู ก็พบว่าไม่มีดอกเลย มีแต่ใบ คุณ ผช. ผญ. บอกว่าตอนนี้ต้องลงเนินไปดูที่ภูขี้เถ้า จึงจะมีดอก โดยปีนี้ต้นพญาเสือโคร่ง บนยอดดอยกับบนดอยส่วนล่างลงมาออกดอกไม่พร้อมกัน และออกล่ากว่าปีก่อนๆ ทำให้ช่วงเวลาคนมาดูดอก ยาวขึ้น ในปีก่อนๆ ต้นพญาเสือโคร่งออกดอกเดือนมกราคม พอเข้ากุมภาพันธ์ก็หมดแล้ว

เราถามว่าต้นพญาเสือโคร่งขึ้นเองหรือมีคนปลูก เขาบอกว่าปลูก โดยชาวบ้านม้งเป็นคนปลูก ต้องซ.ื้อต้นกล้าต้นละ ๔ บาท โดยทางป่าไม้กำหนดให้ปลูก แลกกับการอนุญาตให้ใช้ที่ที่ปลูกพญาเสือโคร่งปลูกผัก ได้ ๓ ปี รวมต้นกล้าที่ปลูก ๑ แสนต้น เมื่อ ๘ ปีที่แล้ว

เขาเล่าว่า ทางป่าไม้มาบอกสื่อมวลชนว่าป่าไม้เป็นผู้ปลูก แต่พอเจ้าหน้าที่ป่าไม้กลับไป พวกตนก็ขอแก้ข่าวกับสื่อว่าพวกตนต่างหากที่เป็นผู้ปลูก แถมยังต้องซื้อกล้าไม้ด้วย

ผมกลับมาคิดต่อที่บ้าน เรื่องใครปลูกต้นพญาเสือโคร่งที่ภูลมโล หากผมเป็นเจ้าหน้าที่ป่าไม้ ผมก็จะบอกว่าพี่น้องม้งเป็นผู้ปลูก ในโครงการที่ป่าไม้คิดขึ้น และจัดหากล้าไม้มาขาย การพูดเช่นนี้ เป็นการให้เกียรติผู้อื่น ถือเป็นจาคะอย่างหนึ่ง และหากผมเป็นคนม้งที่นั่น ผมก็จะบอกว่าเป็นโครงการของป่าไม้ มอบหมายให้พวกตนเป็นคนปลูก แลกกับสิทธิในการใช้พื้นที่ปลูกผัก การให้เกียรติคนอื่นถือเป็นการปฏิบัติธรรม อย่างหนึ่งสำหรับผม

เราได้ชมและถ่ายรูปดอกพญาเสือโคร่งจนหนำใจก็กลับ โดยต้องทำเวลาเพื่อกลับไปขึ้นเครื่องบินเที่ยว ๑๙.๓๕ น. กลับดอนเมือง เขาบอกว่าดอกพญาเสือโคร่งตัวเมียจะมีสีชมพูเข้ม ต้นตัวผู้ดอกสีอ่อนกว่า

จากดงพญาเสือโคร่ง เราไปแวะยอดชมภูลมโล ตรงจุดความสูง ๑,๕๔๒ เมตร เราไม่มีเวลาเดินขึ้นยอดสูงสุด ผมติดใจก้อนหินบริเวณยอดเขานั้น และแนวหินที่อยู่ไกลๆ ที่เป็นหลักฐานทางรณีวิทยา บอกว่าบริเวณนี้ในอดีตโพ้น เป็นอย่างไร ทำไมจึงมีก้อนหินใหญ่ๆ ที่มีรอยเสียดสีอยู่บนยอดดอย และบริเวณไกลๆ ผมสันนิษฐานว่าเป็นเหตุการณ์สมัยยุคน้ำแข็ง ที่ธารน้ำแข็งพาก้อนหินมาติดอยู่ ไม่ทราบว่าเป็นจริงไหม คนที่รู้คือนักธรณีวิทยา ผมอยากให้นักวิชาการเขียนคำอธิบายการเกิดภูมิทัศน์แบบนี้ย่อๆ ติดไว้ให้ความรู้แก่ผู้คน ก็น่าจะดึงดูดนักท่องเที่ยวอีกทางหนึ่ง

ขากลับเราแวะชมโรงเรียนการเมืองการทหาร ใกล้ๆ อุทยานแห่งชาติภูหินร่องกล้า ที่เมื่อสามสิบ สี่สิบปีก่อนเป็นป่าลึก เวลานี้ถนนตัดผ่านอย่างดี เขารักษาไว้ค่อนข้างดี แต่ก็ยังขาดการบำรุงรักษา

วันนี้ นอกจากได้ชมดอกไม้ที่งดงามบนภูเขาที่กันดารมาก เรายังได้ซึมซับสภาพป่าเขาเมื่อสามสี่สิบปีก่อน ที่แม้ตอนนี้เปลี่ยนไป แต่เราก็พอจะจินตนาการสภาพความเป็นอยู่ของทหารป่าพลพรรคคอมมิวนิสต์ และทหารฝ่ายรัฐบาล ประหัตประหารกันเพราะแรงยุจากประเทศลูกพี่ คือจีนกับอเมริกา เราน่าจะเอามาเป็นบทเรียน ให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้ จะได้ไม่ผิดพลาดอย่างในอดีต