ธุรกิจครอบครัว

ธุรกิจครอบครัว คือ ธุรกิจที่หุ้นของกิจการมากกว่าครึ่งหนึ่งเป็นเจ้าของโดยสมาชิกของครอบครัวใดครอบครัวหนึ่ง หรือธุรกิจที่มีการสืบทอดมาสู่ลูกหลานอีกรุ่นหนึ่ง

ประโยชน์ของธุรกิจครอบครัว

1.มีมุมมองเดียวกัน ทุกคนมีส่วนร่วมในอุดมการณ์และความเชื่อในสิ่งที่ควรทำเหมือนๆ กัน ซึ่งจะทำให้เกิดความรู้สึกพิเศษที่มุ่งมั่นและภาคภูมิใจ ที่เป็นข้อได้เปรียบทางการแข่งขันของธุรกิจ

2.สามารถทุ่มเทกับการทำงานได้อย่างเต็มที่ ในการทำให้ธุรกิจประสบความสำเร็จได้จำเป็นต้องใช้เวลาและความพยายามสูง ซึ่งในกรณีของธุรกิจครอบครัว จะมีความเข้าอก เข้าใจเป็นพิเศษสำหรับวิธีการทำงานที่ทำให้แต่ละคนสามารถมีความยืดหยุ่นในเรื่องของเวลามากขึ้น

3.ความซื่อสัตย์ ความสัมพันธ์ส่วนตัวที่เข้มข้น หมายถึง การที่ทุกคนในครอบครัวจะยึดติดกันไว้แม้ในยามยาก รวมทั้งแสดงให้เห็นถึงความตั้งใจอย่างแน่วแน่ที่จะทำให้ธุรกิจประสบความสำเร็จได้

4.ความมั่นคง ความเป็นธุรกิจครอบครัวทำให้ทุกคนตระหนักดีว่าจะต้องเก็บธุรกิจนี้ไว้ให้รุ่นลูกหลานสืบต่อไป ซึ่งจะเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดความคิด การวางแผนให้ธุรกิจเติบโต และประสบความสำเร็จในระยะยาว

5.ต้นทุนลดลง สมาชิกของครอบครัวบางครั้งอาจยอมสละผลประโยชน์ทางการเงินบางส่วนเพื่อให้ธุรกิจอยู่ได้ ตัวอย่างเช่น การยอมรับค่าจ้างที่ต่ำกว่าการไปทำงานที่อื่น หรือยังไม่รับเงินเดือนในช่วงที่เกิดปัญหาทางการเงิน เป็นต้น

ที่มา : http://familyfa.blogspot.com/2013/08/family-busine...

ก่อนที่จะเริ่มประกอบธุรกิจครอบครัวผู้บริหารควรที่จะทำความเข้าใจในวัฎจักรของธุรกิจครอบครัวจะทำให้ผู้บริหาร สมาชิกครอบครัว มีความเข้าใจธรรมชาติของธุรกิจครอบครัวมากขึ้น และสามารถเตรียมตัวรับมือกับสถานการณ์ในแต่ละช่วงวัฏจักรที่เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพอย่างที่สุด

โดยทั่วไปวัฎจักรของธุรกิจครอบครัวแบ่งเป็น 3 ช่วงใหญ่ๆ ดังนี้

ช่วงที่ 1 ผู้ก่อตั้ง (Founders) เป็นช่วงที่ธุรกิจอยู่ในความควบคุมการบริหารงานของผู้ก่อตั้งหรือเจ้าของคนเดียว (Controlling owner) ถือว่าเป็นช่วงเริ่มต้นทำธุรกิจของรุ่นพ่อแม่ที่มีอายุประมาณ 25-35 ปี อายุของลูกประมาณ 0-10 ปี และจะมีอายุของธุรกิจประมาณ 0-5 ปี ช่วงนี้ธุรกิจจะเติบโตเร็ว เนื่องจากต้องทุ่มเทและใช้เวลามาก เพื่อทำให้ธุรกิจอยู่รอดและประสบความสำเร็จ ในช่วงนี้องค์กรจะมีขนาดเล็กและคล่องตัว ผู้ก่อตั้งมีอำนาจการตัดสินใจเพียงผู้เดียว มีหลักการบริหารเน้นการลงทุนมากกว่าได้กำไร มีระบบการใช้จ่ายเงินเท่าที่ต้องการเพื่อมุ่งให้ธุรกิจอยู่รอด และมุ่งไปสู่เป้าหมายเดียวกันคือธุรกิจประสบความสำเร็จ

ช่วงที่ 2 หุ้นส่วนพี่น้อง (Sibling Partnership) เป็นช่วงที่ธุรกิจครอบครัวอยู่ในการบริหารงานร่วมกันของพี่น้องในฐานะหุ้นส่วน ซึ่งธุรกิจอยู่ในช่วงเติบโตและพัฒนา โดยจะมีอายุของรุ่นพี่น้องประมาณ 45-50 ปี อายุของลูกประมาณ 15-25 ปี และจะมีอายุของธุรกิจประมาณ 10-20 ปี ช่วงนี้ธุรกิจเริ่มเข้าที่ เป็นองค์กรที่มีขนาดใหญ่และซับซ้อนขึ้น เน้นการตัดสินใจร่วมกับพี่น้อง และอาจจะนำระบบบริหารแบบมืออาชีพมาใช้ในองค์กร ส่วนเจ้าของหรือผู้บริหาร มีความต้องการควบคุมและมั่นคง มีการวางแผนล่วงหน้าในการหาคนมาช่วยบริหารหรือสืบทอดธุรกิจต่อ มีการใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้น รวมถึงการศึกษามุ่งเน้นเป้าหมายการนำไปสู่การเติบโตของธุรกิจ และการพัฒนารุ่นลูกเพื่อบ่มเพาะทายาทธุรกิจ ที่จะเข้ามาสืบทอดกิจการต่อจากรุ่นพ่อแม่

ช่วงที่ 3 สหพันธ์เครือญาติ (Cousins Confederation) เป็นช่วงที่ธุรกิจครอบครัวช่วงธุรกิจเติบโตและอยู่ตัว และนี้จะเป็นการขยายธุรกิจ ซึ่งอายุของรุ่นพ่อแม่ประมาณ 55-70 ปี อายุของลูกประมาณ 30-45 ปี และจะมีอายุของธุรกิจประมาณ 20-30 ปี ในช่วงนี้ธุรกิจต้องการการปรับกลยุทธ์ใหม่และลงทุนใหม่ มีผู้เกี่ยวข้องในครอบครัวและธุรกิจเพิ่มมากขึ้น การตัดสินใจจึงใช้แบบเสียงข้างมาก เน้นการจัดสรรทรัพยากร ดูแล และการลงทุน ตลอดจนมีกลยุทธ์เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้แก่ธุรกิจ คือ การสร้างวัฒนธรรมองค์กร การวางตัวผู้สืบทอดธุรกิจ การสร้างความสัมพันธ์กับญาติผู้ถือหุ้นและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในธุรกิจครอบครัว การประเมินการลงทุน การแสวงหาธุรกิจใหม่เพื่อขยายธุรกิจให้เติบโตยิ่งขึ้น และการใช้จ่ายในสาธารณกุศลเพื่อสร้างภาพลักษณ์ที่ดีต่อองค์กร โดยเป้าหมายสูงสุด คือ ครอบครัวและทุกคนในธุรกิจครอบครัวมีความสามัคคีกัน

ที่มา : http://utcc2.utcc.ac.th/familybusinessopenup/knowledge.php?id=2

ตารางแสดงรายละเอียดของธุรกิจครอบครัวในแต่ละช่วง

ผู้ทำกิจการ	ช่วงที่ 1 ผู้ก่อตั้ง (Founders)	ช่วงที่ 2 หุ้นส่วนของพี่น้อง (Sibling Partnership)	ช่วงที่ 3 สหพันธ์เครือญาติ (Cousins Confederation)
อายุของธุรกิจ	0 - 5 ปี	10 – 20 ปี	20 – 30 ปีขึ้นไป
อายุของพ่อแม่	25 – 35 ปี	40 – 50 ปี	55 - 70 ปี
อายุของลูก	0 – 10 ปี	15 – 20 ปี	30 – 45 ปี
ลักษณะของธุรกิจ	โตเร็ว	ทุ่มเทเวลามาก ธุรกิจเริ่มเข้าที่	ต้องปรับกลยุทธ์และลงทุนใหม่
ลักษณะขององค์กร	เล็กแต่คล่องตัว	ใหญ่และซับซ้อน	เริ่มคงที่
แรงจูงใจของเจ้าของ	ทำให้ธุรกิจประสบผลสำเร็จ	ต้องการควบคุมและมั่นคง	หาธุรกิจใหม่เพื่อเติบโต
การใช้จ่ายเงินของครอบครัว	ต้องการเพิ่มขึ้น	ต้องการความมั่นคงของค่าใช้จ่าย	ด้านสาธารณกุศล
เป้าหมายของครอบครัว	ธุรกิจประสบผลสำเร็จ	การเติบโตของธุรกิจ	ครอบครัวสามัคคีกันและพัฒนาสู่รุ่นลูก
การตัดสินใจ	ตัดสินใจผู้เดียว	ตัดสินใจร่วมกับพี่น้อง	ตัดสินใจแบบเสียงข้างมาก
การบริหารให้อยู่รอด	นำการบริหารแบบมืออาชีพมาใช้	เน้นจัดสรรทรัพยากร	เน้นการลงทุน
กลยุทธ์ธุรกิจ	ใช้กลยุทธ์เจริญเติบโต	ปรับกลยุทธ์ใหม่	สร้างวัฒนธรรมขององค์กร การสืบทอดผู้บริหาร การประเมินการลงทุน และสร้างความสัมพันธ์กับญาติผู้ถือหุ้น

แหล่งที่มาของตาราง : The Next Generation of Family Business(ธนกฤต วงศ์มหาเศรษฐ์-มหาวิทยาลัยกรุงเทพ)