ฉบับที่ ๔๕ “พ่อ”....ผู้เสริมพลังใจให้อยากทำงานช่วยคนเลิกบุหรี่

พ่อ”....ผู้เสริมพลังใจให้อยากทำงานช่วยคนเลิกบุหรี่

เรื่องเล่า โดย ดร.สมนึก หงษ์ยิ้ม โรงพยาบาลทัพทัน ผู้ชนะการประกวด เขียนเรื่องเล่าประสบการณ์ช่วยคนลด ละ เลิกบุหรี่ เลิกเหล้า ครั้งที่ 4 ซึ่งจัดโดยศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ (ศจย.)

“ความรู้สึกที่ไม่สามารถบอกถึงความรู้สึกได้” มันเป็นเช่นนี้เอง เมื่อผมรับผลการตรวจมะเร็งที่คอของพ่อผมจากเจ้าหน้าที่ห้องชันสูตรเพื่อไปให้พยาบาลแผนก หู คอ จมูก ถึงแม้ผลการตรวจจะถูกเขียนด้วยศัพท์แพทย์และภาษาอังกฤษที่ไม่คุ้นเคยมากนักผมพอจะอ่านได้ว่า“พ่อผมตรวจพบมะเร็ง”การถือเอกสารครั้งนั้นไปให้พยาบาลมันช่างเจ็บปวดและบรรยายถึงความรู้สึกไม่ได้เลยทีเดียวและแพทย์ก็วินิจฉัยโรคพ่อผมว่าเป็นมะเร็งหลังโพรงจมูกตอนเมื่ออายุ 58 ปี

สาเหตุหนึ่งที่พ่อต้องไปตรวจมะเร็งที่คอเพราะว่าพ่อสูบบุหรี่มาก วันหนึ่ง สามสิบถึงสี่สิบมวนเลยทีเดียว พ่อเล่าให้ฟังว่า พ่อสูบบุหรี่ตั้งแต่อายุ 15 ปี โดยเริ่มจากยาเส้นที่มวนด้วยใบตองจนพัฒนามาเป็นบุหรี่ซองสูบจนเป็นความเคยชินไปเสียแล้ว “สูบมวนต่อมวน”เลยทีเดียว จนวันหนึ่งมีอาการคอบวม และมีต่อมที่คอโต อย่างเห็นได้ชัดจึงตัดสินใจไปตรวจและพบว่าเป็นมะเร็งหลังโพลงจมูกก่อนหน้านี้ผมเคยคุยกับพ่อและพยามให้พ่อเลิกสูบมาหลายครั้ง ใช้หมากฝรั่งนิโคตินมาช่วยก็แล้ว แต่ยังไม่สามารถเลิกสูบบุหรี่ได้การป่วยครั้งนี้ผมกับพ่อจึงมาวางแผนร่วมกันว่า“ต้องเลิกสูบบุหรี่ให้ได้”พ่อจึงเริ่มต้นใหม่อีกครั้งโดยใช้เวลา แค่ 1 เดือน ก็ประสบความสำเร็จอย่างตั้งใจครั้งนี้ไม่ต้องใช้หมากฝรั่งใช้ยาอะไรทั้งสิ้น แต่ใช้ “ใจ” ล้วนๆ ทั้งใจของคนสูบและกำลังใจของผู้สนับสนุนให้เลิกสูบ ซึ่งการเลิกสูบบุหรี่ครั้งนั้นของพ่อผม ทำให้ผมเองได้เรียนรู้ถึงกลยุทธ์ที่สำคัญของการสนับสนุนให้คนเลิกสูบบุหรี่ด้วยการให้คน ลด ละ เลิก บุหรี่ใช้ใจของคนที่สูบอย่างเดียวไม่พอถ้ามีคนช่วยสนับสนุนจะทำให้มันง่ายขึ้นด้วยกลยุทธ์ที่สำคัญถอดบทเรียนมาได้ผมตั้งชื่อมันว่า“กูซิวะ โมเดล” ซึ่งมาจากภาษาอังกฤษที่ว่า“KUSAIVA” Model คือ K = Knowledge ความรู้ U= Understand ความเข้าใจ S=Skill ทักษะ A= Attitude ทัศนคติ I= Inspiration แรงบันดาลใจ V=Value การให้คุณค่า และ A = Action การปฏิบัติ ......ผมเริ่มโดยการให้องค์ความรู้เรื่องบุหรี่กับพ่อผมเป็นอันดับแรกและมีการทวนสอบความเข้าใจ และเน้นทักษะในการเลิกสูบกันอย่างจริงจัง สร้างทัศนคติที่ดีให้กับพ่อในการเลิกบุหรี่ครั้งนี้และให้คุณค่าในสิ่งที่ท่านทำและกำลังใจ แรงบันดาลใจอย่างต่อเนื่องและมีการพูดคุย ทบทวนและเน้นย้ำความตั้งใจในการเลิกบุหรี่เป็นระยะ จนในที่สุดพ่อผมก็เลิกสูบบุหรี่ได้ภายใน 1 เดือน

ถึงแม้ว่าการเลิกสูบบุหรี่ของพ่อผมจะเป็นการเลิกสูบตอนป่วยเป็นมะเร็งหลังโพรงจมูกแล้วแต่มันไม่เป็นการสายไปสำหรับการเลิกสูบบุหรี่เลยอย่างน้อยพ่อก็ไม่ทรมานกับการป่วยมากนัก เพราะสามารถขจัดสิ่งกระตุ้นโรคปัจจัยสำคัญได้และช่วยให้ผมเกิดพลังใจอยากช่วยให้คนเลิกสูบบุหรี่อย่างจริงจัง

พ่อผมจากไป...หลังจากนั้น อีกสี่ปี ....สิ่งที่พ่อผมฝากไว้คือ “พลังใจ” ที่ยิ่งใหญ่ไว้กับผม คือไม่อยากให้คนอื่นป่วยและเป็นโรคร้ายเหมือนพ่อผม ผมตั้งใจอย่างมุ่งมั่นว่าจะเป็นส่วนเล็กๆที่ช่วยให้คนไม่สูบบุหรี่ลด ละ เลิก บุหรี่ผมเคยจัดกิจกรรมให้กับเด็กเยาวชน ในโครงการ “เยาวชนรุ่นใหม่ ห่างไกลยาเสพติด และบุหรี่” และกิจกรรมในชุมชน โดยใช้ “กูซิวะ โมเดล” เป็นตัวช่วย ซึ่งมีหลายคนประสบผลสำเร็จ ถึงแม้เป็นส่วนเล็กๆก็สร้างความภูมิใจอย่างยิ่ง....

“เลิกบุหรี่ ต้องใช้ทั้งใจคนสูบและการให้กำลังใจของผู้สนับสนุนร่วมกัน”


เผยแพร่โดย ศจย. www.trc.or.th

๒๙ มกราคม ๕๙




บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เรื่องเล่าจากเครือข่าย



ความเห็น (1)

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณเรื่องเล่าดีๆที่มีมาฝากมากครับ