ร่วมสร้างชุมชนน่าอยู่ ต้นแบบแก้ปัญหาหมู่บ้านเด็กติดเกม ที่จังหวัดอุบลราชธานี
เด็กคือตัวปัญหา เป็นผู้ก่อปัญหาให้กับชุมชน ก่อกวน จับกลุ่มมั่วสุม ซิ่งรถ ดื่มเหล้า ทะเลาะวิวาท ก่อเหตุรำคาญ เสพยาเสพติด ติดเกม หนีเรียน คือทัศนคติที่ผู้ใหญ่หลายๆคน มองเด็กเยาวชนในหมู่บ้าน ทำให้เกิดช่องว่างของคนสองวัย ส่งผลถึงการใช้ชีวิตในชุมชน ต่างคนต่างอยู่ เด็กอยู่ส่วนเด็ก ผู้ใหญ่มีหน้าที่ทำงานเลี้ยงชีพ และงานส่วนรวมของชุมชน
ที่บ้านโพธิ์ศรีใต้ อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี นายสัมฤทธิ์ ไชยโกฏิ ผู้ใหญ่บ้านโพธิ์ศรีใต้ เล่าปัญหาให้ฟังว่า “เวลาแปดโมงเช้า เด็กเข้าไปเข้าแถวเคารพธงชาติในโรงเรียน แล้วกลับออกมาเล่นเกมส์ในร้านเกม ที่หมู่บ้านต่อ ผู้ใหญ่บ้านเคยขอความร่วมมือไปยังร้านเกม ให้เปิดปิดตามเวลา ก็ไม่ได้รับความร่วมมือ และได้ทำหนังสือถึงทางอำเภอ เพื่อให้ช่วยแก้ไขปัญหานี้ ก็ไม่สามารถแก้ได้ นอกจากนี้ยังมีปัญหาซิ่งรถ ดื่มเหล้า สูบบุหรี่ หนีเรียน และปัญหาอื่นๆอีก”
การแก้ปัญหาดังกล่าว ใช้เวลานานถึง 1 ปี โดยใช้หลักคิดของโครงการร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นให้น่าอยู่ ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ที่มาส่งเสริมให้เกิดกระบวนการร่วมคิด วิเคราะห์วางแผนการทำงานระหว่างผู้นำชุมชน เยาวชน และประชาชนในหมู่บ้าน ผ่านโมเดล “สภาชุมชน”
การทำงานเริ่มต้นด้วยการตั้งสภาชุมชน ที่ประกอบด้วยผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกสภาเทศบาล เจ้าอาวาสวัด กลุ่มจิตอาสา อสม. และประชาชนที่สมัครใจ รวมแล้วได้ 39 คน กำหนดบทบาทหน้าที่ และกติการ่วมกันเพื่อถือปฏิบัติร่วมกันได้แก่ สภาต้องเป็นตัวอย่างให้กับเยาวชนและชุมชน สภาต้องเข้าร่วมประชุมทุกเดือน และร่วมทำกิจกรรมทุกครั้ง ตลอดจนการทำหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
กติกานี้เองทำให้คนในชุมชน ได้มาคุย ทำงานร่วมกันมากขึ้น โดยเฉพาะปัญหาเด็กเยาวชน ได้หยิบยกมาพูดถึงในสภามากที่สุด นำมาสู่การสร้างสภาเยาวชนในกลุ่ม“เยาวชนใจสร้างสรรค์ชวนครอบครัวอยู่ดีมีสุข” จำนวน 45 คน ใช้งานบุญประเพณีทั้ง 12 เดือนเป็นสื่อกลาง เช่น งานประเพณีสงกรานต์ บุญบั้งไฟ บุญสังฆทาน บุญลอยกระทง เริ่มตั้งแต่การพาเด็กเยาวชนลงเก็บข้อมูลกับปราชญ์ชุมชน การลงแรงช่วยงานบุญในชุมชนอย่างต่อเนื่อง ซึ่งก่อนหน้านี้เด็กเยาวชนไม่ได้สนใจหรือเข้ามามีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมในชุมชนเลย กิจกรรมนี้ทำให้เด็กและผู้ใหญ่ได้มาทำงานร่วมกัน ช่วยอุดช่องว่างระหว่างคนสองวัยได้เป็นอย่างดี
ขณะที่พระอธิการสายัณห์ สติสัมปันโน เจ้าอาวาสวัดโพธิ์ศรีใต้ ยืนยันถึงผลสำเร็จที่เกิดขึ้นว่า 1 ปีผ่านไป ร้านเกมส์ในหมู่บ้าน 2 ร้าน ปิดตัวลงเอง เพราะเด็กไม่เข้าไปเล่น ทำให้ไม่สามารถดำเนินกิจการต่อไปได้
จากเด็กถูกมองเป็นตัวปัญหา วันนี้กลายเป็นกำลังสำคัญของการทำงานในชุมชน เด็กสนใจพูดคุยกับผู้ใหญ่มากขึ้น มีการรวมกลุ่มกันทำงานเมื่อมีเวลาว่าง ปัญหาเด็กติดเกมส์ มั่วสุมดื่มเหล้า สูบบุหรี่ ซิ่งรถ ทะเลาะวิวาทหมดไปจากชุมชน
