ในการประชุมแพทยศาสตรศึกษาแห่งชาติ (พศช.) ครั้งที่ ๙ วันที่ ๑๔ - ๑๖ กันยายน ๒๕๕๘ ช่วงเช้า วันที่ ๑๔ มีการปาฐกถาพิเศษ เรื่อง การผลิตแพทย์สู่สังคมที่มีความหลากหลาย โดย ศ. นพ. จรัส สุวรรณเวลา ตามด้วยการนำเสนอผลการดำเนินการ ตามมติ พศช. ๘ โดย ศ. นพ. ชัยรัตน์ ฉายากุล แห่งคณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล โดย พศช. ๘ มี ๒๔ ข้อเสนอ คณะประเมินที่มี ศ. นพ. ชัยรัตน์เป็นหัวหน้าทีม จัดกลุ่มเป็น ๗ กลุ่ม ตามในรูปที่ ๒
ข้อมูลจากการนำเสอนโดย ศ. นพ. ชัยรัตน์ บอกว่า มีคณะทำงาน และมีกิจกรรมมากมาย น่าชื่นใจ ที่มีการลงมือขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงถึงขนาดนั้น
ตอนรับประทานอาหารเที่ยง ผมถาม รศ. นพ. สุวัฒน์ เบญจพลพิทักษ์ รองคณบดีฝ่ายการศึกษา ของคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ว่าการดำเนินการเพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงด้านแพทยศาสตร ศึกษา อยู่ในสภาพ ทำมาก “ได้ผลน้อย” หรือเปล่า ท่านบอกว่าใช่
ผมจึงเสนอกลไกขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง ให้อยู่ในสภาพ “ทำน้อย ได้ผลมาก” โดยใช้เครื่องมือ ๒ ชิ้น คือการวัด กับ SSS (Success Story Sharing)
เครื่องมือ “การวัด” (เลี่ยงคำว่า “ประเมิน”) ใช้บอกว่าแต่ละโรงเรียนแพทย์อยู่ตรงไหนบนเส้นทาง การเดินทางสู่เป้าหมายการเปลี่ยนแปลง
เริ่มจากโรงเรียนแพทย์ที่สมัครเข้าร่วมกิจกรรม (น่าจะต้องจ่ายค่าสมาชิก) ส่งตัวแทนระดับสูง (รองคณบดีเป็นอย่างน้อย) มาร่วมกันกำหนดเป้าหมายที่เป็นรูปธรรม ว่าการศึกษาแพทยศาสตร์ที่พึงประสงค์ มีคุณลักษณะอย่างไรบ้าง วัดการบรรลุได้อย่างไร ควรวัดอะไรก่อนอะไรหลัง พัฒนาเป็นแบบประเมิน ขึ้นมาชุดหนึ่ง
แล้วให้โรงเรียนแพทย์สมาชิกทำ SA (Self Assessment) และมีทีมกลางไปตรวจเยี่ยมตามเกณฑ์ นำผลการวัดมาประมวลภาพรวม เพื่อจะบอกระดับคะแนนของแต่ละโรงเรียนแพทย์โดยไม่ระบุชื่อ ระดับคะแนนมีทั้งภาพรวม และคะแนนแต่ละด้าน
แต่ละโรงเรียนแพทย์สมาชิกจะได้รับผลการประเมินส่วนของตนเอง ซึ่งจะช่วยให้รู้ว่าตนเองอยู่ ตรงไหนในกลุ่ม เพื่อใช้ทำ Benchmarking และเลือกไปขอเรียนรู้ (ทำ Peer Assist) กับโรงเรียนแพทย์ที่เข้มแข็ง ในด้านที่ตัวเองต้องการปรับปรุง
จะมีการวัดบ่อย หรือถี่ห่างแค่ไหน สมาชิกตกลงกัน โดยยึดหลักว่า วัดเพื่อพัฒนา ไม่ใช่วัดเพื่อ ประเมิน
เครื่องมือที่ ๒ SSS ได้เคยบันทึกไว้แล้ว ที่นี่
บรรยากาศในห้องประชุม ถ่ายเช้าวันที่ ๑๕ ก.ย.
จัดกลุ่มข้อเสนอแนะเป็น ๗ กลุ่ม
วิจารณ์ พานิช
๑๔ ก.ย. ๕๘
