มโนภาพกับการพูด
โดย...ดร.สุทธิชัย ปัญญโรจน์
อาจารย์ประจำบัณฑิตวิทยาลัย ม.พิษณุโลก
มโนภาพมีความสำคัญมากๆต่อการพูดต่อหน้าที่ชุมชน บุคคลที่ขาดมโนภาพ ไม่สามารถเป็นนักพูดที่ยิ่งใหญ่ได้ และไม่สามารถพูดจูงใจให้คนคล้อยตามได้
มโนภาพ คือ ภาพที่สร้างขึ้น ภาพที่จินตนาการขึ้น ภายในใจหรือภายในสมอง
นักพูดระดับผู้นำโลก เกือบทุกคน ผมเชื่อว่า เขาใช้มโนภาพกับการพูด กล่าวคือ ก่อนที่เขาจะออกไปพูด เขามักสร้างภาพของตนเองหรือจินตนาการว่า ตนเอง ได้ขึ้นไปพูดบนเวทีต่อหน้าประชาชน เช่น
อดีตประธานาธิบดีลินคอล์นของสหรัฐ ก่อนจะขึ้นพูด เขาจะมีการเตรียมตัว ซ้อม แล้วมโนภาพว่า เขาจะพูดอะไร เขาจะทำท่าทางประกอบการพูดอย่างไร เวลาขึ้นพูดบนเวที
ฮิตเล่อร์ อดีตผู้นำประเทศเยอรมันนี ก็เช่นกัน มีคนเคยเห็น ฮิตเล่อร์ ชอบอยู่คนเดียวเป็นเวลานาน เขาจะมองออกไปนอกหน้าต่าง แล้วเขาจะสร้างมโนภาพหรือจินตนาการขึ้น ว่าเขาจะนำประเทศชาติให้ก้าวหน้าอย่างไร และจะแสดงการพูดของเขาอย่างไรกับประชาชนของเขา
การสร้างมโนภาพหรือการสร้างจินตนาการ ไม่ได้มีเฉพาะในเรื่องการพูดเท่านั้น คนที่ประสบความสำเร็จในด้านต่างๆ ก็มักจะใช้มโนภาพหรือจินตนาการทั้งสิ้น
ไอสไตน์ นักวิทยาศาสตร์ระดับโลก เขาเคยกล่าวไว้ในตอนที่เขามีชีวิตอยู่ว่า “ จินตนาการสำคัญกว่าความรู้” ทำไมเขาถึงได้กล่าวเช่นนี้ ก็เพราะว่า เขาคิดค้นทฤษฏีสัมพัทธภาพ ได้ก็เพราะจินตนาการนั่นเอง
นักขายผู้ยิ่งใหญ่ เขามักจะจินตนาการอยู่เสมอว่า เขาพูดเสนอการขาย แล้วลูกค้าซื้อของของเขา นักขายที่ประสบความสำเร็จมักจะพูดให้ลูกค้าเห็นภาพ เพราะ สุภาษิตจีนได้กล่าวว่า ภาพเพียง 1 ภาพ แทนคำพูดได้เป็น 1,000 คำ
สำหรับการสร้างมโนภาพหรือจินตนาการ นั้น ศาสตราจารย์ปอลชาโกด์ ได้ให้คำแนะนำเอาไว้ว่า ให้เราพยายามวาดภาพอะไรที่เราต้องการจนเห็นติดตา เช่น ก่อนไปสถานที่ใด ก็พยายามหลับตา แล้วสร้างภาพว่าตนเองกำลังขับรถยนต์ไปยังสถานที่แห่งนั้น แล้วได้พบบุคคล สิ่งของต่างๆในสถานที่แห่งนั้น ถึงแม้ว่า เวลาเราไปจริงๆ จะเกิดความแตกต่างกับที่เราจินตนาการ ก็ไม่เป็นไร เพราะเป็นการฝึกสร้างมโนภาพหรือจินตนาการจนเคยชินนั้นเอง
เช่นกัน เวลาผมจะไปเป็นวิทยากรหรือไปพูดแต่ละแห่ง ผมมักจะสร้างมโนภาพหรือจินตนาการว่า ผมได้ขึ้นไปพูดบนเวที มีคนมานั่งฟังผมพูดเต็มห้องอบรม ผมได้ทำท่าทางต่างๆประกอบการพูด ผมจะเดินขึ้นบนเวทีด้วยความเชื่อมั่น เป็นต้น
ดังนั้น ผู้ประสบความสำเร็จ ไม่ว่าจะเป็น นักปรัชญา นักการเมือง นักวิทยาศาสตร์ นักประดิษฐ์ นักธุรกิจ นักสื่อสารมวลชน รวมไปถึงนักพูดด้วย หากต้องการประสบความสำเร็จจะต้องสร้างมโนภาพหรือจินตนาการให้เกิดขึ้นภายในใจหรือภายในสมอง
เพราะถ้านักพูดคนใด มีการสร้างมโนภาพหรือจินตนาการขึ้นมา เขาก็จะมี สำนวนโวหารที่เป็นของตนเอง มีการใช้ถ้อยคำที่ไพเราะ มีการใช้ถ้อยคำที่สื่อให้เห็นภาพ รวมไปถึง การใช้ท่าทาง น้ำเสียง บุคลิก ต่างๆ ในเวลาพูดด้วย
