ชีวิตที่พอเพียง : ๒๔๗๑. จุลินทรีย์แหล่งอารมณ์ดี


บทความเรื่อง Feelings that come from the gut : Microbiota in intestines can tell us more than what you might think ใน นสพ. International New York Times ฉบับวันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๕๕๘ น่าสนใจมาก บอกเราว่า ชีวิตของมนุษย์ผูกพันเกี่ยวโยง กับเพื่อนร่วมโลกมากกว่าที่คิด บทความนี้เขียนดีมาก ในแง่มุมความเข้าใจบทบาทของจุลชีพต่อสุขภาวะของมนุษย์ ผมขอ เชิญชวนให้อ่านกันนะครับ เพราะจะได้รายละเอียด และที่สำคัญ วิธีคิด วิธีตั้งโจทย์วิจัย

หลังจากสหรัฐฯ ริเริ่ม Human Microbiome Project ในปี 2007 เป็นต้นมา ความรู้เรื่องจุลชีพในร่างกายคนเรา และอิทธิพลต่อชีวิตมนุษย์ก็เพิ่มขึ้นมากมาย

นักวิทยาศาสตร์ถึงกับสรุปว่า ความเป็นมนุษย์ขึ้นกับกิจกรรมของจุลชีพภายในร่างกายเป็นอย่างมาก หลักฐานคือ เรามียีน ๒๓,๐๐๐ ยีน แต่มียีนของจุลชีพอยู่ในตัวเราถึง ๒ ล้านชนิด ซึ่งหมายความว่า เรามียีนของจุลชีพอยู่ในตัว มากกว่ายีนของเราเอง หลายเท่าตัว สุขภาวะในชีวิตประจำวันของเรา จึงน่าจะมีอิทธิพลจากจุลชีพอยู่มากทีเดียว มากแค่ไหน เขากำลังวิจัยกันอยู่

มีการค้นพบว่า แบกทีเรียในลำไส้ หลั่งสารเคมีจำพวกสารสื่อประสาทออกมา ได้แก่ dopamine, serotonin, GABA และมีหลักฐานจากการศึกษาแบกทีเรียในอุจจาระว่า แบกทีเรียบางชนิดอาจสัมพันธ์กับการเป็นโรคซึมเศร้า

การวิจัยจุลชีพ (microbiome) ในตัวมนุษย์ เปลี่ยนกระบวนทัศน์ว่าด้วยบทบาทของจุลชีพต่อมนุษย์ทีเดียวนะครับ เมื่อกว่า ๕๐ ปีมาแล้ว ตอนที่ผมเรียนแพทย์ เราเรียนเรื่องจุลชีพในฐานะเชื้อโรค คำว่า “เชื้อโรค” หมายรวม แบกทีเรีย ไวรัส และปรสิต แต่ผลการวิจัยสมัยใหม่เรื่อง microbiome บอกเราว่า จุลชีพส่วนใหญ่เป็น “เชื้อสุขภาวะ” ดังกรณีผลการวิจัยเกี่ยวกับ Lactobacillus ในหนู ที่การกิน Lactobacillus (แบกทีเรียในโยเกิร์ต) ช่วยให้สมองหนูอยู่ในสภาพคล้ายกินยากล่อมประสาท ตรงกับผลการวิจัยว่า แบกทีเรีย Lactobacillus หลั่งสาร GABA ซึ่งเป็นสารสื่อประสาท

บทความเล่าผลการทดลองที่น่าตื่นตาตื่นใจ ที่บอกว่า จุลชีพตอบสนองต่อความเครียดในตัวมนุษย์ และเมื่อเปลี่ยนชุด จุลชีพในลำไส้ของสัตว์ทดลอง สัตว์เปลี่ยนพฤติกรรม

นำไปสู่การเปลี่ยนกระบวนทัศน์เรื่องโรคทางสมอง ว่าบางโรคอาจมีสาเหตุมาจากลำไส้ หรือสาเหตุที่จุลชีพในลำไส้

ท่านที่สนใจ โปรดอ่าน The Psychobiotic Revolution

ผมเคยเขียนบันทึกเรื่อง microbiome ไว้ ที่นี่ และเรื่อง ปลูกถ่ายอุจจาระไว้ ที่นี่


วิจารณ์ พานิช

๒๙ มิ.ย. ๕๘


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (0)