บทเรียนที่น่าสนใจการขับเคลื่อน R2R จังหวัดสกลนคร

Jukpong Su ยังไม่ลืมคำถามจากอาจารย์กะปุ๋ม เพื่อถอดบทเรียนในประเด็นคำถามที่ว่า "ปรากฎการณ์ สำหรับการประชุมวิชาการ R2R สกลนคร ในครั้งนี้ เหตุใดบุคลากรสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร จึงให้ความสนใจเข้าร่วมประชุมเป็นจำนวนมาก และติดตามการประชุมจนถึงวินาทีสุดท้าย" ???




ก่อนตอบคำถามประเด็นนี้ ... ไปฟังประเด็นอื่น ๆ ก่อนนะครับ ...




ต้องขอขอบพระคุณอาจารย์กะปุ๋ม และอาจารย์ทุกท่านในเครือข่ายคุณอำนวย R2R ยโสธร ทุกท่านนะครับ สำหรับประสบการณ์ดีดี ที่ได้นำมาแลกเปลี่ยนกับพี่น้องบุคลากรสาธารณสุขจังหวัดสกลนคร ผมว่าทางสกลนครเราคงจะได้รับสิ่งที่ดีไม่มากก็น้อย




ไม่มีโอกาสได้แลกเปลี่ยนกับทีมอาจารย์โดยตรง เป็นผู้รับฟังซะส่วนใหญ่ พูดคุยก็แค่บางส่วนสั้น ๆ ไม่ได้ใจความอะไรมากนัก จริง ๆ ผมเป็นคนพูดมากอยู่นะครับ ถึงขั้นลิงหลับก็ว่าได้ มีสาระบ้างไม่มีสาระบ้าง แล้วแต่กรณี ถึงให้ยืนถือไมค์ก็ร่ายมนต์ได้ตั้งแต่ 3 โมงเช้าจนถึง 5 โมงเย็น



14:03


Jukpong Su ...วันแรกที่ไปรับทีมอาจารย์ ที่หน้าศาลากลางสกลนคร ตื่นเต้นปนตื่นตั้น (อาจจะรีบด้วยนิด ๆ) ... ประโยคแรกหลุด ๆ นิดหน่อยแต่มันมาจากใจ ... กะจะพูดว่า "ยินดีต้อนรับอาจารย์ทุกท่านนะครับ สกลนครยินดีต้อนรับครับ" ... แต่ประโยคแรกที่ออกจากปากไปกับเป็นว่า ... "ขอบคุณอาจารย์ทุกท่านนะครับ"... ใจอาจจะต้องการให้ขอบคุณอาจารย์ก่อน เดี๋ยวค่อยต้อนรับทีหลัง...



14:06


Jukpong Su ผมก็เชื่อว่าทีมอาจารย์อาจจะอยากได้มีประเด็นสอบถาม และแลกเปลี่ยนกันมากพอควร แต่สถานการณ์ยังไม่เอื้อ ... หลังจากไหว้พระเสร็จ ... อาจารย์ท่านอื่นไปธุระที่ห้องน้ำกันหมด ... อาจารย์กะปุ๋มกับอาจารย์โย๋ ... ยื่นคุยกันกับผม ก็โยนคำถามและช่วยโปรยแนวทางการพัฒนา R2R สกลนคร และ R2R เขต 8 กันใหญ่ ... แต่สุดท้ายเราก็ได้คุยกันแค่ช่วงสั้น ๆ ไม่เป็นชิ้นอัน



14:07


Jukpong Su ...อาจจะด้วยคนช่างพูด... มาเจอคนขี้คุยนะครับ ... จังหวะการถามตอบเลยเป็นแบบรีบ ๆ ยังไม่เข้าจังหวะมากนัก...




เข้าประเด็นสักหน่อยนะครับ... เคยนำเรียนอาจารย์กะปุ๋มแล้วว่า R2R สกลนคร มันเป็นหนังชีวิต ต้องเล่ากันยาว...




น่าจะหาคนเขียนบทดี ๆ ทีม Production เก่ง ... สร้างหนังได้เรื่องหนึ่งเลยครับ




...ขอย้อนอดีตสักนิดนะครับ เมื่อประมาณ 15 ปีที่แล้ว สกลนครเรามีท่าน นวส. ที่เป็นนักการสาธารณสุขในสายเลือด ทันตแพทย์ ดร.สุขสมัย สมพงษ์ ท่านได้รับมอบหมายให้ดูแลงานวิชาการ และดูแลงานพัฒนาทรัพยากรบุคคล ของ สสจ.สกลนคร




ปัญหาหลัก ๆ ของ 2 งานนี้คือการที่จะต้องดูแลและส่งเสริมบุคลากรที่จะต้องเลื่อนระดับ จะต้องส่งเอกสารวิชาการประกอบการประเมินเลื่อนระดับ C6 , C7 ในสมัยนั้น C6 จังหวัดอ่านเอง C7 ส่งเขตส่งกระทรวงอ่าน



14:17


Jukpong Su อาจารย์สุขสมัย ท่านได้วางนโยบายว่ากลุ่มนักวิชาการ/จพ.สาสุข ซึ่งถือว่าเป็นบุคลากรส่วนใหญ่รอง ๆ จากกลุ่มพยาบาล ถ้าจะทำเลื่อนระดับ จะต้องผ่านหลักสูตรโรงเรียนวิจัย ซึ่งอาจารย์สุขสมัยท่านกำหนดหลักสูตรร่วมกับทีมงานที่เข้ามาร่วมกันเป้นวิทยากรช่วยกันสอน เน้นเรื่องของระเบียบวิธีวิจัย เพื่อให้สามารถทำงานวิจัยได้ และทำ อวช. ได้อย่างมีคุณภาพ



14:19


Jukpong Su สำเร็จบ้างไม่สำเร็จบ้าง ... ท่านก็ให้กำลังใจทีมอาจารย์วิทยากรที่ช่วยกันสอนเสมอว่า เรื่องนี้ไม่ง่าย สอนคนร้อยคน แล้วเค้าสามารถทำวิจัยได้เป็นชิ้นอันขึ้นมาได้สัก 10-20 คน ก็ดีแล้ว




ซึ่งก็เป็นแบบนั้นจริงครับ ... แต่หลักสูตรนี้ก็ดำเนินการมาเรื่อย ๆ นะครับ ไม่มีการปิดโรงเรียน ต่อสู้เชิงนโยบายกับ นพ.สสจ. มาหลายยุคสมัย เพราะใช้งบพัฒนาบุคลากรของ สสจ. มากพอควร แต่ก็ผ่านมาได้ งบประมาณมากบ้างน้อยบ้าง แต่ละปี ก็ช่วยกันปรับระบบการบริหารจัดการไป




จนเมื่อประมาณปี 2554 ท่านเกษียณอายุราชการ ... ขอต่ออายุราชการแต่ นพ.สสจ. สมัยนั้นไม่อนุมัติ โรงเรียนวิจัยระดับ สสจ. ก็เริ่มมีทีท่าว่าจะจบไปด้วย




และทีมทีเหลืออยู่ก็ประครองมาได้อีกแค่ 2 ปี ก็ต้องปิดโรงเรียนวิจัย สสจ.สกลนคร ด้วยเหตุที่ นพ.สสจ. ไม่อนุมัติงบประมาณ




กิจกรรมเกษียณอายุของท่าน ใช้การวิ่งอำลา โดยวางแผนการวิ่งล่วงหน้าก่อน 30 กันยายน โดยตั้งเป้าหมายจะวิ่งไปอำลา ทุก รพ.สต. ในจังหวัดสกลนคร ประมาณ 170 รพ.สต.



14:31


Jukpong Su ยังไม่เข้าเรื่อง R2R เลยนะครับ...




แต่หลังจากท่านเกษียณอายุราชการไปแล้ว โรงเรียนวิจัย สสจ.สกลนคร ก็ปิดฉากลง ... แต่ความเป็นวิชาการมันยังคงฝังตัวอยู่ในสายเลือดของทีมอาจารย์วิทยากรบ้างคน ที่ยังมุ่งมั่นจะดำเนินตามรอยทางของอาจารย์สุขสมัย สมพงษ์




โรงเรียนวิจัย คปสอ.สว่างแดนดิน จึงได้เปิดขึ้น ภายใต้หลักสูตรและแนวคิดของอาจารย์ผู้ริเริ่มตั้งต้น



14:41


Jukpong Su แต่ก็ยังเชิญอาจารย์มาเป็นหลักให้เหมือนเดิม


14:44


Jukpong Su ที่ยังคงต้องมีหลักสูตรนี้อยู่นะครับ ... เพราะทีมงานเรายังเชื่อว่า การที่บุคลากรเราได้เรียนรู้เรื่องกระบวนการทำวิจัย ส่วนหนึ่งจะได้องค์ความรู้ ความเข้าใจในกระบวนการวิจัยที่ถูกต้อง มีทักษะในการคิด การเขียน การค้นคว้าตามกระบวนการวิจัยที่ถูกต้อง




ซึ่งจะสามารถนำไปเป็นพื้นฐานในการทำวิชาการ หรือเขียนงานวิชาการได้ ไม่ว่าจะเป็นงานวิจัย , CQI , นวัตกรรม หรืองานวิชาการในกลุ่ม R2R ....




...เข้าเรื่อง R2R ซะที....



14:51


Jukpong Su เมื่อปี 2557 เขตบริการสุขภาพที่ 8 ได้กำหนดนโยบายการดำเนินงานของเขตเป็น 5 รุก 5 รับ 5 สนับสนุน และ 6 นำร่อง รายละเอียดดูเพิ่มเติมได้ที่ www.R8WAY.COM นะครับ





r8way.com
r8way.com






14:53


Jukpong Su ในประเด็น 6 นำร่อง R2R จะเป็นหนึ่งในนั้น ซึ่งเมื่อ นพ.สสจ.สกลนคร รับนโยบายมา ... ก็ประกาศเป็นนโยบายของสกลนครทันทีว่า หน่วยบริการทุกแห่งจะต้องมีผลงานวิชาการ R2R อย่างน้อยแห่งละ 1 เรื่อง/ปี โดยเฉพาะ รพ.สต.




และสอดคล้องกับนโยบายเขต 8 อีกเรื่องคือ การประเมิน รพ.สต. ติดดาว และ คปสอ.ติดดาว ซึ่งมีเกณฑ์การประเมินตัวหนึ่งคือ การมีผลงานวิชาการและการนำเสนอผลงานวิชาการ




เหมือนระเบิดโดนโยนลงไปที่หน่วยบริการ... โดยเฉพาะ รพ.สต.




R2R...คืออะไร ... ทำยังงั้ย...??? มันต่างจากวิจัย(Research)ตรงไหน...??? CQI ที่ทำอยู่ปัจจุบันใช่มั้ย แล้วนวัตกรรมผมละ R2R รึป่าว???




คำถามยอดฮิต....




...ก็เหมือนการทำงานทั่วไป เมื่อนายสั่งในเชิงนโยบาย ระดับคนทำงานในหน่วยบริการก็ต้องรีบหาทางทำให้ได้ ทำให้สำเร็จ...




ต่างหาทางเอาตัวรอดเพื่อตอบโจทย์ ได้บ้าง ไม่ได้บ้าง


15:02


Jukpong Su สสจ. โดยงาน พนย. ก็เอาตัวรอดเชิงบริหาร ยังไม่ทำอะไร(คิดอะไรไม่ออก) ขอทำคำสั่งมอบหมายงานให้มีผู้ดูแลงาน R2R สกลนคร โดยกำหนดให้ นพ.ประจักษ์ เป็น PM หน.ฝ่ายการบางโรงบาล (3 คน) สสอ./ผช.สสอ. (3 คน) เป็นคณะทำงานในคำสั่ง ...




ผ่านไป 1 ปี ไม่มีอะไรเกิดขึ้น ....




แต่อาจารย์เชื่อไม่คับว่า R2R ของสกลนคร จากหน่วยบริการต่าง ๆ ไปได้รางวัลในระดับเขต ระดับประเทศ โดยผมใช้คำว่า ...."ผ่านไป 1 ปี ไม่มีอะไรเกิดขึ้น"




....จึงได้มีการทบทวนคำสั่ง โดยเพิ่มทีมคณะกรรมการเข้ามาอีก ... และคณะกรรมการชุดใหม่ได้ประชุมและทบทวนแนวทางการดำเนินงานที่ผ่านมา ว่าเหตุใด R2R ในเชิงนโยบายจึงไม่สามารถเดินได้ตามเป้าหมายที่ต้องการ




ซึ่งที่ประชุมก็มีมติร่วมกันว่า น่าจะมีการกำหนดแนวทางการขับเคลื่อนให้ชัดเจน ตอบโจทย์ของหน่วยบริการให้ได้ และต้องมีกระบวนการพัฒนาที่ชัดเจน




..... Road map R2R Sakonnakhon 2015 .....


15:11


Jukpong Su ระยะที่ 1 เปิดตัวและสร้างแรงบันดาลใจ ... เน้นบุคลากรทุกหน่วยบริการ มารับรู้และปรับทัศนคติร่วมกัน มอง R2R ให้เหมือนกัน




ระยะที่ 2 คุณอำนวย ... คือคีย์ที่สำคัญที่สุด ที่จะช่วยผลักดันให้เกิดการขับเคลื่อน R2R ได้ถึงระดับหน่วยบริการ อย่างที่ผมเคยเล่าให้ฟัง อำเภอไหนทำได้ เอาตัวรอดได้ ก็จะมีผลงานเป็นชิ้นเป็นอันออกมาเรื่อย ๆ แต่ก็เพียงแค่ 40 % ของอำเภอทั้งหมด



15:17


Jukpong Su ระยะที่ 3 ระดับผู้ปฏิบัติ/ผู้ที่สนใจจะสร้างสรรค์งาน R2R ก็จะต้องเข้าใจ มีทัศนคติที่ดีต่อการทำงานวิชาการ จะต้องทำได้ หรือนำปัญหาหน้างานตัวเองมาออกแบบได้ ตามมุมมองแนวคิด R2R โดยมีทีมคุณอำนวยในระดับอำเภอคอยดูแล และมีเครือข่าย R2R ในระดับโซนหรือจังหวัดคอยดูแลและรับ Refer case ที่คุณอำนวยระดับอำเภออาจจะยังไม่มั่นใจ มาช่วยกันดูแลตามลำดับ



15:19


Jukpong Su ระยะที่ 4 เป็นเรื่องของเวทีแลกเปลี่ยนที่จะต้องได้รับการเชื่อมโยงไปยังกลุ่มคนที่ทำงานในระดับต่าง ๆ เช่น ผู้บริหาร คณะทำงานในระดับ service plan ที่ควรจะต้องเข้ามาเลือกผลงาน R2R ที่ผลิตขึ้นมาไปใช้ในเชิงนโยบาย




....เพราะสิ่งที่ได้รับจากผลผลิต R2R คือบริการที่มีคุณภาพ ซึ่งประชาชนจะเป็นผู้รับผลประโยชน์ที่ปลายทางของกระบวนการอย่างแท้จริง...



15:26


Jukpong Su มีการสื่อสาร Road map ผ่านตัวแทนที่เข้าประชุม ก็จะมีบางอำเภอที่ไม่ได้เข้า ก็สื่อสารผ่านช่องทางอื่น ๆ สร้างความเชื่อมั่นให้ทุกคน ทุกระดับ ว่าสิ่งที่เรากำหนดขึ้นสามารถทำได้จริง




เราจะไม่ล้มเหมือนปีที่ผ่านมา




เราจะเดินไปด้วยมุมมองที่เหมือนกัน ไปพร้อม ๆ กัน อยู่เคียงข้างกัน ไม่ทิ้งกัน ...




... งานประชุมเมื่อวันที่ 7 เกิดขึ้นหลังจากประชุมคณะทำงาน 2 ครั้ง ....




ครั้งที่ 1 ประชุมคณะทำงานที่ปรับใหม่ แล้วกำหนด Road map




ครั้งที่ 2 ประชุมเตรียมการจัดงาน โดยเชิญตัวแทนจาก รพ./สสอ. ทั้ง 18 อำเภอร่วมประชุม




....ระยะเวลา และกระบวนการมีเท่านี้ แต่ผลลัพธ์ที่เห็นเกินคาด .... มันก็หาข้อสรุปยากเหมือนกันนะครับ....




ถ้าจะให้ผมมอง ... ผมก็มองได้แค่ 2 ประเด็น คือ ...ตัวผู้เข้าร่วมประชุมเองเค้ามีพลังความสนใจอยู่ในตัวอย่างเต็มที่ อยากรู้จริง ๆ ... ประเด็นที่ 2 คือด้วยความชัดเจนในการสื่อสารประเด็นตรงกับสิ่งที่เป้าหมายเค้าสนใจ และอาจจะมีแรงกระตุ้นจากผู้บริหารบ้าง




แต่เมื่อทุกคนได้เข้ามาร่วมประชุม แล้วหนีกลับไม่ได้ก็น่าจะมาจากกระบวนการของอาจารย์ทุกท่านละครับ ที่น่าสนใจ น่าติดตาม น่าค้นหาจริง ๆ




หรือความอยากรู้ มันมีอยู่ในบุคลากรของสกลนคร จริง ๆ




...ขออนุญาตเล่ายาวเลยนะครับอาจารย์ ....



16:12


Somying Umboon สุดยอดค่ะคุณทอง มีแผนเป็นขั้นตอน อย่างนี้ สำเร็จแน่ ดีใจที่ได้มีส่วน จุดประกายขายฝัน แบ่งปันประสบการณ์ครั้งนี้...


16:35


Jukpong Su คือมันต้องเคลื่อนทั้งจังหวัดนะครับอาจารย์ อาจจะต้องเตรียมรับสถานการณ์แปลก ๆ ใหม่ ๆ อีกหลายรูปแบบ แต่ถ้าเฉพาะในโรงพยาบาลที่ผมอยู่ หรือทาง สสอ. สำหรับทีมคุณอำนวย ก็ต้องปรับกระบวนการกันสักหน่อย จะคุยกันในระยะที่ 2 ครับ