จากประสบการณ์ปฏิบัติธรรมของผมถึง ณ ตอนนี้
ผมว่า 3 คำนี้ เป็น 3 คำที่เราทุกคนควรเข้าถึงให้ได้
และผมก็เชื่อว่า ไม่ยากจนเกินไปที่จะเรียนรู้ให้เข้าใจและนำไปสู่การปฏิบัติ หนอ
การพูดถึงอาหารทั้งวัน โดยไม่ได้กินอาหารนั้น
ก็เป็นดั่งการที่เราท่องบ่น ความหมาย ของ คำทั้ง 3 คำนี้
ตลอดเวลา แต่ไม่ได้นำไปสู่การปฏิบัติ หนอ
ความว่าง เป็น ปัญญา อันเกิดจาก การปฏิบัติ
ไม่น่าจะอธิบายหรือเข้าถึงได้ด้วยคำพูดหรือตัวอักษร
สำหรับผู้ฝึกตนด้วยการนั่งสมาธินั้น
เมื่อจิตรวมลงเป็นสมาธิแล้ว จะเข้าสู่สภาวะ "ว่างและรู้อยู่"
และด้วยกำลังแห่งสมาธิ สภาวะนี้จะยังคงอยู่แม้ออกจากการนั่งสมาธิแล้ว
สำหรับมือใหม่นั้น สภาวะ "ว่างแต่รู้อยู่นี้" จะยังคงอยู่ได้ไม่นานนัก
(อาจอยู่ได้ไม่กี่ชั่วโมง) และเมื่อโดนเรื่องราวทางโลกเข้ามารุมเร้า
จิตก็จะกลับเข้าสู่สภาวะตามฐานะ เหมือนไม่ได้ทำสมาธิ หนอ
แต่สำหรับผู้ที่ฝึกตนได้ และสามารถสัมผัสสภาวะ "จิตรวม" ได้แล้วนั้น

