ชื่อโครงการวิจัย:(ภาษาไทย) นโยบายของรัฐในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุตามแนวพระพุทธศาสนา
(ภาษาอังกฤษ) State Policy to Enhance health, The Elderly, According to Buddhism
ส่วน ก : ลักษณะโครงการวิจัย
Pโครงการวิจัยใหม่
โครงการวิจัยต่อเนื่องระยะเวลา1ปี ปีนี้เป็นปีที่ 1 รหัสโครงการวิจัย..…….....…
Iระบุความสอดคล้องของโครงการวิจัยกับยุทธศาสตร์การพัฒนาประเทศตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ. 2555-2559)*
IIระบุความสอดคล้องของโครงการวิจัยกับนโยบายและยุทธศาสตร์การวิจัยของชาติ (พ.ศ. 2555-2559)
III ระบุความสอดคล้องของโครงการวิจัยกับกลุ่มเรื่องที่ควรวิจัยเร่งด่วนตามนโยบายและยุทธศาสตร์การวิจัยของชาติ (พ.ศ. 2555-2559) (โปรดดูรายละเอียดในผนวก 2)
IV ระบุความสอดคล้องของโครงการวิจัยกับนโยบายรัฐบาล (กรุณาระบุความสอดคล้องเพียง 1 หัวข้อที่มีความสอดคล้องมากที่สุด โดยโปรดดูรายละเอียดในผนวก 3)
- นโยบายเร่งด่วนที่จะเริ่มดำเนินการในปีแรก : เรื่อง ...........................................
- นโยบายระยะการบริหารราชการ 3 ปี ของรัฐบาล : นโยบาย..............................
ส่วน ข: องค์ประกอบในการจัดทำโครงการวิจัย
1. ผู้รับผิดชอบและหน่วยงาน
1.1 หัวหน้าโครงการวิจัย/นักวิจัย
ผศ.คนอง วังฝายแก้ว คณะสังคมศาสตร์ สาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา เลขที่ 665 ตำบลแม่กา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา 56000
โทร. 054431556
E-mail [email protected]
1.2 หน่วยงานหลัก
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา เลขที่ 665 ตำบลแม่กา อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา 56000
1.3 หน่วยงานสนับสนุน
สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เลขที่ 79 หมู่ที่ 1 ตำบลลำไทร อำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา 13170 โทร. 035-24800-5
2. ประเภทการวิจัย การวิจัยประยุกต์(Applied research)
3. สาขาวิชาการและกลุ่มวิชาที่ทำการวิจัย สาขาการศึกษา
4. คำสำคัญ (keyword) ของโครงการวิจัย
นโยบายของรัฐ หมายถึง แนวทางในการบริหารงานของรัฐที่ใช้เป็นหลักฐานใน
การตรากฎหมายและ การกำหนดนโยบายในการบริหารราชการแผ่นดิน
การเสริมสร้าง หมายถึง การดำเนินกิจกรรมต่างๆ ตามนโยบายของรัฐ ด้วยความดูแลใส่ใจต่อผู้มีส่วนได้เสียเศรษฐกิจสังคมและสิ่งแวดล้อมอย่างมีคุณธรรมจริยธรรมและจรรยาบรรณตลอดจนมีธรรมาภิบาลเป็นเครื่องกำกับให้การดำเนินกิจกรรมต่างๆ
สุขภาวะ หมายถึง สุขภาพที่สมบูรณ์ทั้งทางกาย จิตใจ สังคม และสติปัญญา
ผู้สูงอายุ หมายถึงผู้มีอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป
พระพุทธศาสนาหมายถึงแนวทางการดำเนินงานการเสริมสร้างความรับผิดชอบต่อสุขภาวะของผู้สูงอายุในจังหวัดพะเยา ที่เกี่ยวพันกับวิถีพุทธ
5. ความสำคัญและที่มาของปัญหาที่ทำการวิจัย
ประเทศไทยนับว่าเป็นประเทศหนึ่งที่ตื่นตัวต่อการเข้าสู่สังคมที่มีประชากรสูงอายุโดยเฉพาะในหมู่นักวิชาการ ผู้กำหนดนโยบาย และหน่วยงานที่ดำเนินงานเกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ ศาสตราจารย์ ดร.ปราโมทย์ ประสาทกุล ได้เขียนบทความเกี่ยวกับ ภาวะประชากรสูงอายุ ไว้ในจดหมายข่าวประชากรและการพัฒนาหลายครั้ง รวมทั้งในฉบับนี้ด้วย ซึ่งให้ภาพการที่ประเทศไทยเข้าสู่ภาวะประชากรสูงอายุ ปีนี้ประเทศไทยอยู่ในช่วงต้นของการมี ภาวะประชากรสูงอายุ คือมีประชากรอายุมากกว่า 60 ปี ร้อยละ 10.5 ภายใน 15 - 20 ปี ระเบิดผู้สูงวัย คงได้ทำงานเต็มที่ สังคมไทยจะเต็มไปด้วยผู้สูงอายุ โดยประชากร 5 คน จะมีผู้สูงอายุประมาณ 1 คน คนวัยแรงงาน (อายุ 15-59 ปี) ประมาณ 2-3 คน จะมีภาระต้องดูแลผู้สูงอายุ 1-2 คน ความสามารถในการดูแลผู้สูงวัยจะลดลงจากปัจจุบัน ซึ่งอยู่ที่ร้อยละ 10 ไปอีกครึ่งหนึ่ง (เหลือร้อยละ 5) ในอีก 20 ปีข้างหน้า แล้วสังคมไทยได้เตรียมการอะไรบ้าง สำหรับการเข้าสู่สังคมสูงอายุ [1]
ภาครัฐก็ได้มีการเตรียมการในหลายด้าน ในบทความนี้จะกล่าวถึงเฉพาะด้านการคุ้มครองสิทธิผู้สูงอายุตามกฎหมาย รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 ได้มีการกำหนดมาตรการเพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีรายได้ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิตมีสิทธิได้รับความช่วยเหลือจากรัฐ โดยรัฐบาลได้ให้ความช่วยเหลือในรูปเงินสงเคราะห์เบี้ยยังชีพคนชรา ในปี พ.ศ. 2548 ที่ผ่านมา ผู้สูงอายุที่ยากจน พิการและด้อยโอกาส ได้รับการช่วยเหลือสงเคราะห์จากภาครัฐโดยผ่านองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 300 บาท/คน/เดือน ในส่วนภูมิภาค จำนวน 527,083 คน กทม. ได้รับ 500 บาท/คน/เดือน จำนวน 1,447 คน รวมเป็นเงินทั้งสิ้นประมาณ 1,900 ล้านบาท (กระทรวงมหาดไทย, 2548) ซึ่งคิดเป็นประมาณ 1 ใน 4 ของจำนวนประชากรสูงอายุที่ยากจน (ผู้สูงอายุที่ยากจนมีประมาณ 1.1 ล้านคน ในปี พ.ศ. 2547) หรือประมาณร้อยละ 7 ของจำนวนประชากรสูงอายุทั้งหมด (ซึ่งมีประมาณ 7 ล้านคน) อย่างไรก็ตาม ยังมีผู้สูงอายุที่ยากจนอีกประมาณ 3 ใน 4 ที่ยังไม่ได้รับสิทธิเงินสงเคราะห์เบี้ยยังชีพ
5. วัตถุประสงค์ของโครงการวิจัย
5.1 เพื่อศึกษาแผนนโยบายของรัฐในการพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุตามแนวพระพุทธศาสนา
5.2 เพื่อศึกษากระบวนการดำเนินการตามนโยบายของรัฐในการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุตามแนวพระพุทธศาสนา
5.3 เพื่อวิเคราะห์ผลการดำเนินการตามนโยบายของรัฐในการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุตามแนวพระพุทธศาสนา
6. ขอบเขตของโครงการวิจัย
6.1 ขอบเขตด้านเนื้อหา ผู้วิจัยได้กำหนดขอบเขตด้านเนื้อหา ได้แก่ ศึกษาแผนนโยบายของรัฐในการพัฒนาสุขภาวะของผู้สูงอายุตามแนวพระพุทธศาสนาศึกษากระบวนการดำเนินการตามนโยบายของรัฐในการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุตามแนวพระพุทธศาสนาและวิเคราะห์ผลการดำเนินการตามนโยบายของรัฐในการพัฒนาสุขภาวะผู้สูงอายุตามแนวพระพุทธศาสนา
6.2 ขอบเขตผู้ให้ข้อมูล ผู้วิจัยได้กำหนดขอบเขตผู้ให้ข้อมูล โดยศึกษาจากเอกสารต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น นโยบายของรัฐในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุ ศึกษาหลักการทางพระพุทธศาสนาในการพัฒนาเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุตามนโยบายของรัฐ โดยการจัดเวทีสัมมนา และการสัมภาษณ์เชิงลึก (Indepth Interview) พระสังฆาธิการและผู้สูงอายุในจังหวัดพะเยา และกลุ่มเป้าหมายในการศึกษา ได้แก่ พระสังฆาธิการและผู้สูงอายุ 78 ตำบลๆ ละ 5 รูป/คน จำนวน 390 รูป/คน โดยแบ่งตำบลตามการปกครองคณะสงฆ์จังหวัดพะเยา
6.3 ขอบเขตในด้านเวลา 1 ปีงบประมาณ
6.4 ขอบเขตด้านพื้นที่ พระสังฆาธิการและผู้สูงอายุในเขตพื้นที่จังหวัดพะเยา
7. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
7.1 ได้ทราบนโยบายของรัฐที่มีต่อการเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุในจังหวัดพะเยา
7.2 ได้ทราบถึงการวางแผนเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุในจังหวัดพะเยา
7.3 ได้ทราบถึงแนวทางการพัฒนาเสริมสร้างสุขภาวะของผู้สูงอายุในจังหวัดพะเยา
เพื่อนำองค์ความรู้ในด้านนโยบายของรัฐที่มีต่อการเสริมสร้างความช่วยเหลือสวัสดิการสังคมของผู้สูงอายุและรูปแบบแนวทางการพัฒนาส่งเสริมช่วยเหลือสวัสดิการสังคมของผู้สูงอายุที่ยั่งยืนต่อไป
8. แผนการถ่ายทอดเทคโนโลยีหรือผลการวิจัยสู่กลุ่มเป้าหมาย
1)ดำเนินการถ่ายทอดให้กลุ่มตัวอย่างในการเข้าไปเก็บรวมรวมข้อมูลตามขอบเขตกลุ่มประชากรตัวอย่างในลักษณะการแลกเปลี่ยนปรึกษา และประเด็นการวิจัย
2) ดำเนินการศึกษา แลกเปลี่ยนเรียนรู้ถอดเป็นองค์ความรู้เผยแผ่สู่เวทีสาธารณะในส่วนงานที่เกี่ยวข้อง มหาวิทยาลัย สถาบัน และหน่วยงานภาครัฐและเอกชน
3) ดำเนินการถ่ายทอด องค์ความรู้ ที่ได้จากผลการศึกษาสู่สาธารณะ
9.วิธีการดำเนินการวิจัย/เก็บข้อมูล
งานวิจัยชิ้นนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เริ่มด้วยการวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) และการวิจัยภาคสนาม (Field Work) ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความแม่นยำในการเข้าใจและอธิบายปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น โดยมีรายละเอียดดังนี้
9.1 การวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) ศึกษาจากเอกสารต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น นโยบายของรัฐในการเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุ ศึกษาหลักการทางพระพุทธศาสนาในการพัฒนาเสริมสร้างสุขภาวะผู้สูงอายุตามนโยบายของรัฐ เป็นต้น
9.2 การวิจัยภาคสนาม (Field Work) โดยการจัดเวทีสัมมนา และการสัมภาษณ์เชิงลึก (Indepth Interview) พระสังฆาธิการและผู้สูงอายุในจังหวัดพะเยา
9.3 กลุ่มเป้าหมายในการศึกษา ได้แก่ พระสังฆาธิการและผู้สูงอายุ 78 ตำบลๆ ละ 5 รูป/คน จำนวน 390 รูป/คน โดยแบ่งตำบลตามการปกครองคณะสงฆ์จังหวัดพะเยา
10. ทฤษฎีและกรอบแนวคิด (Conceptual Framework)
ตัวแปรต้น ตัวแปรตาม
11. ระยะเวลาทำการวิจัย และแผนการดำเนินงานตลอดโครงการวิจัย
|
กิจกรรม/ขั้นตอนการดำเนินงาน |
ระยะเวลาดำเนินการ ปีงบประมาณ 2559 ตั้งแต่เดือน ตุลาคม 2558 ถึง เดือนกันยายน 2559 |
|||||||||||
|
ตค |
พย |
ธค |
มค |
กพ |
มีค |
เมย |
พค |
มิย |
กค |
สค |
กย |
|
|
1. ศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง |
||||||||||||
|
2. ลงพื้นที่ศึกษาสัมภาษณ์เชิงลึก กับกลุ่มเป้าหมาย |
||||||||||||
|
3. รวบรวมข้อมูล |
||||||||||||
|
4.วิเคราะห์ข้อมูล |
||||||||||||
|
5. สรุปผล/รายงานผลการวิจัย |
||||||||||||
12. ปัจจัยที่เอื้อต่อการวิจัย
1) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตพะเยา และพระสังฆาธิการกับผู้สูงอายุในจังหวัดพะเยา
2) มีอุปกรณ์เครื่องมือสื่อสารนำมาประกอบใช้ในการศึกษาวิจัยที่สมบูรณ์พร้อมใช้ ได้แก่ กล้องถ่ายรูป กล้องวีดิทัศน์ เครื่องบันทึกเสียง คอมพิวเตอร์ เครื่องปริ้นเตอร์(เครื่องพิมพ์)
3) คณาจารย์ มีความพร้อมและสามารถประสานงานวิจัยต่างๆ ได้
4) ปัจจัยที่ต้องการเพิ่มเติม คือ งบประมาณในการสนับสนุนโครงการวิจัย
*รอรายละเอียดจากสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ
[1] กุศล สุนทรธาดา. www . popterms.mahidol.ac.th/newsletter/showarticle.php?articleid=54
