ค่าของครูและผู้บริหารสถานศึกษา....(๑)

สัปดาห์แห่งวันมาฆบูชา มีโอกาสได้อ่านบทความของคุณธีรนัย รักษาวงศ์ ผู้อำนวยการกลุ่มอำนวยการ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา กาญจนบุรี เขต ๔ เรื่อง ค่าของครูและผู้บริหารสถานศึกษา ตอนแรกก็แค่อ่านผ่านๆไป เริ่มฉุกคิด ..เมื่อมองเห็นตำแหน่งของผู้เขียน ไม่ได้มีตำแหน่งเป็นนักวิชาการบนสำนักงาน และก็ไม่มีหน้าที่นิเทศ กำกับและติดตามการเรียนการสอนของโรงเรียน แต่มีความคิดลึกซึ้ง ห่วงใยในผลผลิตของสถานศึกษา..ผมมิอาจเจาะลึกหรือก้าวล่วงไปถึงทัศนะคติของผู้เขียนว่า...คิดอะไรอยู่ พบเห็นอะไรอย่างไร ...จึงเปิดประเด็นออกมา และมีคำถามที่ท้าทาย...?

คุณธีรนัย รักษาวงศ์..ผู้เขียนบทความ มีประสบการณ์งานบริหารทั่วไป หรือกลุ่มอำนวยการมาหลายสิบปี เป็นฝ่ายฯที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของการจัดการศึกษาในเขตพื้นที่ฯ เป็นฝ่ายที่ต้องอำนวยความสะดวก ให้การบริหารจัดการในทุกด้านเดินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ มองมุมนี้ของผู้เขียน..ทำให้ผมต้องขีดเส้นใต้สาระสำคัญของบทความ เพื่อการนำไปใช้ในการพัฒนาตนและงาน.....

ผู้เขียนตั้งประเด็นคำถามสำคัญ..สำหรับผู้บริหารสถานศึกษาและครู...ต้องหาคำตอบ

ประการแรก..เด็กที่จบหลักสูตร ป.๖ ต้องออกจากโรงเรียน มีความรู้พื้นฐานตามหลักสูตรฯเพียงพอที่จะพัฒนาตนเองได้หรือไม่?

ประการที่ ๒ เด็กที่จบหลักสูตรฯ ต้องออกจากโรงเรียน มีทักษะชีวิตพื้นฐานพร้อมที่จะออกไป อยู่ร่วมกับคนอื่นๆในสังคมได้อย่างมีความสุขได้หรือไม่?

จากคำถามข้างต้น ผู้เขียนอยากให้ทุกคน(ครูและผู้บริหาร) ได้ช่วยกันคิด ช่วยกันทำ และย้ำว่า เด็กมาโรงเรียน ๖ ปี โรงเรียนได้จัดการให้เด็กมีคุณสมบัติและทักษะพื้นฐานเหมาะสมแล้วหรือยัง เราจะจัดการศึกษาให้เด็กมีคุณสมบัติและทักษะชีวิตพื้นฐานที่เหมาะสมได้อย่างไร

สรุป คือ เด็กมาอยู่กับเรา ๖ ปี เด็กได้อะไรติดตัวไปบ้าง และ มีความเหมาะสมเพียงใด......

ผม..ในฐานะผู้บริหารสถานศึกษาขนาดเล็ก อยู่สังกัดเดียวกันกับผู้เขียน และมีส่วนร่วมรับผิดชอบในผลลัพธ์ของการจัดการศึกษาของเขตพื้นที่ มีส่วนร่วมด้วยช่วยกันพาย ให้เป้าหมายการศึกษาถึงฝั่งฝัน จะนิ่งเฉยละเลยการค้นหาคำตอบ ก็จะกระไรอยู่ มีคำตอบเชิงประจักษ์มากมาย ที่จักนำมาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มากกว่าการอวดภูมิรู้ภูมิธรรมและภูมิฐาน แต่คำตอบจะอยู่บนพื้นฐานของบริบทโรงเรียน..ที่จัดการศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน...การศึกษา คือ การเจริญเติบโต..แต่อาจต้องใช้เวลา...(กว่าจะโต)

นักเรียนมีความรู้พื้นฐาน..เพียงพอที่จะพัฒนาตนเองได้หรือไม่...? ตอบ..เพียงพอครับ...เพราะถึงแม้ว่าจะเป็นสถานศึกษาต้นทุนต่ำ ครูมีจำนวนน้อย ครูไม่จบวิชาเอกหลักๆ แต่ด้วยหน้าที่และความรับผิดชอบตามที่กฎหมายกำหนด ตลอดจนแผนงาน/โครงการและงบประมาณที่แน่นอนชัดเจน รวมทั้งระบบบริหารจัดการที่ใช้นวัตกรรมที่หลากหลาย..ช่วยให้นักเรียนอนุบาล.. มีประสบการณ์ตามสมควรแก่วัย เมื่อนักเรียนเข้าสู่ ป.๑ ยังอ่านหนังสือไม่ออก..เขียนไม่ได้..ตอนนี้เขาและเธออยู่ ป.๖ แล้ว อ่านคล่องเขียนคล่อง ๑๐๐ %

เมื่อมองมุมเดียว... การศึกษาเป็นไปเพื่อให้เด็กอ่านได้เขียนได้ อ่านคล่องเขียนคล่อง อันเป็นทักษะสำคัญหรือเครื่องมือแห่งการเรียนรู้สาระวิชาอื่นๆรวมทั้งวิชาชีวิต หรืออาจกล่าวได้ว่า การอ่านคล่องเขียนคล่องนี้ เป็นหัวใจของความรู้พื้นฐานทั้งมวลตามหลักสูตรฯ ที่เพียงพอ และมากพอ ที่จะนำไปใช้พัฒนาตนเอง...เมื่อเขาและเธอ..ก้าวเข้าสู่ระดับมัธยมศึกษา...

ผมประมวลความคิดแล้วนำมาตอบสั้นๆ..โดยมองที่ผลผลิตปลายทางก่อนส่งต่อ...แต่เท่านี้ยังไม่พอ..นักเรียนยังต้องมีความพร้อมด้านทักษะชีวิตพื้นฐาน...ซึ่งผมได้เพิ่มประสบการณ์ในส่วนนี้ให้ผู้เรียนมากพอสมควร แล้วผมจะเล่าให้ฟังต่อไป...

เพราะผมเอง..ก็มีความเชื่อเช่นเดียวกันกับผู้เขียนว่า..."ค่าของผู้บริหาร ครู บุคลากรทางการศึกษาทุกคน..อยู่ที่คุณภาพเด็ก...ครับ

ชยันต์ เพชรศรีจันทร์

๔ มีนาคม ๒๕๕๘