ชีวิตที่พอเพียง : ๒๓๕๖. สัปดาห์รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลฯ ๒. การประชุมวิชาการทุนเยาวชน


วันจันทร์ - อังคารที่ ๒๖ - ๒๗ มกราคม ๒๕๕๘ มีการประชุม 3rd Prince Mahidol Award Youth Program Conference ผมไปร่วมวันที่ ๒๖ ทั้งวัน และวันที่ ๒๗ ช่วงเช้า ได้รับสารสุข เอ็นดอร์ฟิน มาเต็มขนาด เพราะการประชุมครั้งที่ ๓ นี้ คุณภาพดีกว่าสองครั้งแรกเป็นอย่างมาก เห็นพลังของคนหนุ่มสาว และพลังของเครือข่ายคนที่ทำงานเพื่อเพื่อนมนุษย์ ตามรอยพระยุคลบาทสมเด็จพระบรมราชชนก

งานนี้ใช้ภาษาอังกฤษตลอด

การประชุมวันที่ ๒๖ เริ่มด้วยผู้รับพระราชทานทุน ปี ๒๕๕๕ จำนวน ๕ คน นำเสนอผลงานจากการ ไปต่างประเทศ ๑ ปี ใช้เวลารวมการซักถามและข้อสังเกตของ mentor ๓๐ นาที ทั้ง ๕ คนนำเสนอผลงาน ได้ชัดเจน มีคุณภาพสูง ได้รับคำชมจากผู้มาร่วม บางคนได้ผลงานตีพิมพ์ในวารสารวิชาการถึง ๓ เรื่อง

น่าดีใจ ที่คนรุ่นใหม่เหล่านี้มีความสนใจแตกต่างหลากหลายกันมาก สองคนทำวิจัยเกี่ยวกับ เซลล์ต้นกำเนิด (stem cells) หนึ่งคนทำเรื่องการบริบาลผู้ป่วยระยะวิกฤติ (critical care) อีกสองคนทำเรื่อง สาธารณสุข

หลังจากนั้นเป็นการบรรยายของ mentor ต่างประเทศที่เป็นคนมีชื่อเสียงมากด้านโรคไต คือ ศาสตราจารย์ John A. Kellum แห่งมหาวิทยาลัย พิทท์สเบิร์ก เรื่องการฟอกเลือดในผู้ป่วยติดเชื้อ ตามด้วย Symposium เรื่อง ความก้าวหน้าในการดูแลผู้ป่วยโรคไตระยะวิกฤติ โดยผู้เชี่ยวชาญโรคไตของไทย ๓ คน

ในฐานะที่เป็นคนแก่ และห่างจากงานวิชาการจริงๆ มานานกว่า ๒๐ ปี การได้มาฟังการนำเสนอ ผลงานวิจัยในระดับที่ก้าวหน้า หรือมีนวภาพ สุดๆ ถือเป็นโอกาสพิเศษ ผมได้เข้าใจว่า เวลานี้วิธีการสร้าง เซลล์ต้นกำเนิดจากเซลล์ใดๆ ก็ทำได้ โดยใช้เทคนิคของ Yamanaka (ชื่อเทคนิคว่า iPS Cell Engineering) ซึ่งเพิ่งได้รับรางวัลโนเบลไปเมื่อสองปีก่อน รวมทั้งมีเทคนิคเปลี่ยนยีนในห้องทดลองตรงจุดใดก็ได้ เรียกชื่อเทคนิคว่า Genome Engineering ในผลงานของ นพ. วิทวัส เติมกลิ่นจันทร์ เป็นการสร้างเซลล์ ต้นกำเนิดของกล้ามเนื้อหัวใจ เพื่อนำมารักษาในคนที่เป็นโรคกล้ามเนื้อหัวใจพิการกรรมพันธุ์

การวิจัยของ นพ. สมาทร ถกลวิบูลย์ เป็นการสร้างเซลล์ต้นกำเนิดของมะเร็งลำไส้ใหญ่ ศึกษาโปรตีน จากเซลล์มะเร็ง (การวิจัยนี้จึงเป็น proteomics) จากเซลล์ลำไส้ใหญ่ปกติ และจากเซลล์ต้นกำเนิดที่สร้างจาก เซลล์มะเร็ง สำหรับใช้ความรู้มาใช้ในการรักษามะเร็งลำไส้ใหญ่แนวใหม่

นพ. ภัสสิษฎ์ เหล่าวีรวัฒน์ ทำวิจัยเรื่องการบริบาลผู้ป่วยโรคติดเชื้อระยะวิกฤติ ศึกษารายละเอียด ของขั้นตอนการเปลี่ยนแปลงในร่างกายของผู้ป่วยติดเชื้อ ในวันแรกของการป่วย เพื่อหาเครื่องหมายทางชีวภาพ (biomarker) สำหรับบอกว่า โรคจะดำเนินไปในทางรุนแรง หรือไม่รุนแรง รายละเอียดที่ผมเข้าใจบ้าง ไม่เข้าใจบ้าง บอกผมว่า ในบางกรณีปฏิกิริยาตอบสนองของร่างกาย ที่เป็นไปตามธรรมชาติ ก็หลงทาง คือตอบสนองมากไป จนเกิดผลร้าย แทนที่จะเกิดผลดี

นพ. จิรายุ จันทนาโกเมษ เป็นหนึ่งในสองคนที่ไปฝึกด้านสาธารณสุข และแหวกแนวกว่าใครๆ ใน ๕ คน คือไปทำเรื่อง การประเมินสุขภาพของผู้อพยพลี้ภัย โดยไปที่มหาวิทยาลัย จอห์นส ฮอพกิ้นส์ แต่ไปทำงานที่ International Rescue Committee ของสหรัฐอเมริกา คุณหมอจิรายุ ชอบทำงานเพื่อคนยากลำบาก ผมจึงแนะนำให้รู้จักกับอาจารย์แหวว เพื่อจะได้ร่วมงานกัน คุณหมอจิรายุโดน IHPP จีบด้วย

นพ. คณวัฒน์ จันทรลาวัณย์ ทำวิจัยพัฒนาวัคซีนแบบรวดเร็ว สำหรับป้องกันโรคติดเชื้ออุบัติใหม่เอี่ยม เป็นเทคนิคใหม่ในการพัฒนาวัคซีน เรียกว่าวิธี VaxCellerate ที่สามารถพัฒนาวัคซีนได้ล่วงหน้า ก่อนการระบาดใหญ่

Symposium เรื่องความก้าวหน้าในการดูแลผู้ป่วยโรคไตระยะวิกฤติ ทำให้ผมได้เรียนรู้ วิธีการสมัยใหม่สำหรับรักษาผู้ป่วยไตวายเฉียบพลัน ซึ่งมักตามหลังโรคติดเชื้อในกระแสเลือด ได้ตระหนัก (ไม่ถึงกับเข้าใจ) ของดุลยภาพระหว่าง อ็อกซิเจน ไนตริกอ็อกไซด์ และ reactive oxygen species ที่เสียไป และก่อโรค AKI (Acute Kidney Injury) มีการศึกษาลงรายละเอียดมากมาย เพื่อหาทางช่วยชีวิตผู้ป่วย


วันที่ ๒๗ มกราคม ๒๕๕๘ ผมมีบุญไปฟังเพียงช่วงเช้า ถึง ๑๐.๓๐ น. ได้ฟังการบรรยายของ PMA mentor สองท่าน

รศ. Dr. Courtland W. Robinson แห่งมหาวิทยาลัย จอห์น ฮ็อปกิ้นส์ บรรยายเรื่อง The Health of Migrant Youth ทำให้เข้าใจนิยามศัพท์ที่เกี่ยวกับการเคลื่อนย้ายประชากร และภาพรวมของการเคลื่อนย้าย ประชากรของโลก ว่าส่วนใหญ่อยู่ในวัย ๑๗ - ๓๔ และมีการเคลื่อนย้ายมากยิ่งขึ้น

ท่านทำวิจัยเรื่อง Health and Reproductive Health Risks and Needs of Very Young Adolescents ในผู้อพยพ ๓ ประเทศ คือ เลบานอน (จากซีเรีย) เอธิโอเปีย และไทย (ที่แม่สอด จ. ตาก ทำร่วมกับ Adolescent Reproductive Health Network) ในคนอายุ ๑๐ - ๑๔

ส่วนที่น่าสนใจคือวิธีการศึกษา ที่ใช้ทั้งวิธี qualitative และ quantitative ผมได้เอาภาพจากสไลด์ PowerPoint มาให้ดู ผลการศึกษาน่าหดหู่และสงสาร โดยคนเหล่านี้ขาดความรู้ ขาดการศึกษา และตกอยู่ภายใต้ความหวาดกลัว ที่เด็กสาวอพยพชาวพม่าที่แม่สอดกลัวมากที่สุดคือถูกขาย

ผมตั้งใจไปฟัง ศ. นพ. ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา โดยเฉพาะ เพราะท่านพูดเก่ง ฟังง่าย และความรู้ดีมาก พูดเรื่อง "One Health" How It Helps?

หลังปี ค.ศ. 2000 ท่านหันไปศึกษาค้างคาว ค้นพบความรู้เรื่องการนำโรคของค้างคาวมากมาย รวมทั้งพลวัตของการนำโรคของค้างคาว เดิมเฉพาะค้างคาวกินผลไม้ ที่นำเชื้อ Nipah virus แต่ตอนนี้ ค้างคาวกินแมลงก็นำโรคนี้แล้ว

เป็นตัวอย่างของแพทย์ทางคลินิค ที่เริ่มต้นด้วยงานวิจัยทางคลินิค ลงลึกและกว้างขึ้นเรื่อยๆ สู่โจทย์วิจัยเชิงพื้นฐาน สร้างองค์ความรู้ใหม่ ทำความเข้าใจโรคสัตว์สู่คน และกลไกการเปลี่ยนแปลงในเชื้อ จุลินทรีย์ และในสัตว์ป่า เชื่อมโยงสู่โรคติดเชื้ออุบัติใหม่ในคน

การประชุมนี้ สร้างแรงบันดาลใจให้แก่นักศึกษาแพทย์ที่มาร่วมจากหลายมหาวิทยาลัย และเป็นเครื่องมือสร้างเครือข่ายระหว่างเยาวชน รวมทั้งระหว่าง mentor ด้วย เพื่อร่วมกันทำประโยชน์แก่เพื่อนมนุษย์ ตามรอยพระยุคลบาทสมเด็จพระบรมราชชนก




Dr. Courtland Robertson


วิธีศึกษาแบบ qualitative


วิธีศึกษาแบบ quantitative


ศ. นพ. ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา


ภาพหมู่



วิจารณ์ พานิช

๒๘ ม.ค. ๕๘


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (0)