วันที่ 27 - 28 สิงหาคม 2557 ที่ผ่านมา กลุ่มเยาวชนฮักนะเชียงยืนได้มีโอกาสเข้าร่วมงาน ร้อยพลัง สร้างสุข ที่ทาง สสส. จัดขึ้น เพื่อเเลกเปลี่ยนเรียนรู้ เเละเรียนรู้ร่วมกันที่เป็นงานของ สสส. ฮักนะเชียงยืนได้มีส่วนร่วมในการเล่นละครเพื่อการเปลี่ยนแปลง ร่วมเสวนา โดยตัวแทนเสวนาของฮักนะเชียงยืนคือ พี่แสน ธีระวุฒิ ศรีมังคละ และเข้าร่วมเรียนรู้เทคนิควิธีการต่างๆที่เป็นองค์ความรู้ที่ทรงคุณค่าจากบทเรียนในระดับ Best Practices ของแต่ละหน่วยงาน
ในครั้งนี้ผมเองมีหน้าที่หรือมีส่วนร่วมที่สำคัญในงานหลายๆส่วน ได้เเก่
1.เป็นพี่เลี้ยงในการเเสดงละครเพื่อการเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้ โคยนักแสดงประกอบไปด้วย น้อง ม.1 จากกลุ่มเยาวชนฮักนะเชียงยืน เเละน้อง ป.6 จากโรงเรียนบ้านเเบก โดยเป็นโรงเรียนเครือข่าย รวมแล้วเป็นจำนวน 7 คน ช่วงเเรกๆเด็กกลุ่มนี้มีสมาธิน้อยมากทำอะไรก็หัวเราะอย่างเดียวหรือเรียกอีกอย่างว่าเอาเล่นเป็นหลัก พอได้ซ้อมกันไปบ่อยๆขึ้นก็เริ่มที่จะนิ่ง เมื่อถึงเวลาที่จะแสดงเเล้ว ใจก็ไม่ค่อยจดจ่อกับบทของตนเองเพียงเท่าไหร่ เเละมีพฤติกรรมที่ออกมาคือที่ว่า ทำทีไม่สนใจ ไม่ร่วม ไม่เอาอะไรซักอย่าง เพราะเด็กกลุ่มนี้ “มึน” เเต่พอเล่นไปเเล้ว อย่างกับพลิกหน้ามือเป็นหลังมือ ไม่ลืมบทอะไรเลย เล่นได้ดีกว่าที่ซ้อมไว้เกินครึ่ง
การแสดงละครเพื่อการเปลี่ยนแปลง เรื่อง เมล็ดพันธุ์เทวดา
สามารถแสดงได้สมบทบาทและเรียกเสียงหัวเราะจากผู้ชมได้เป็นอย่างดี
มา AAR หลังการเเสดงว่า เด็กๆได้เรียนรู้อะไรบ้าง โดยกำหนดไป 2 ประเด็นได้เเก่
- เรื่องงานใหญ่ เด็กส่วนใหญ่ได้เรียนรู็ในเชิงวัฒนธรรม การพูดคุย การทำซูชิ การอาศัยอยู่ในโรงเเรมที่มีหลายปัจจัยในการอาศัยอยู่ การเห็นละครของรุ่นพี่ การกินข้าวในโรงเเรม เป็นต้น
- เรื่องละคร : ซึ่งเป็นการคุยเชิงเล่นๆเพื่อให้เด็กๆไม่รู้ว่า กำลัง AAR อันนี้ครูเพ็ญศรี เเนะนำมา เราก็ชวนมองเห็นจุดที่ด้อยอยู่ของเเต่ละคน บางคนไม่เห็น เราก็ให้ บิว น้องเล็กสุดของงาน ชี้ตัว ซึ่งอันนี้ผมคิดว่าถ้าเป็นผู้ใหญ่อาจไม่ได้ผล เเต่ถ้าเป็นเด็กกลุ่มนี้ในช่วงนี้ จะสนุก เเละชอบ มีเสียงด้วยว่า ถามอีกๆ อาจเป็นเพราะบรรยากาศเหมาะสมกับอายุ (แต่ได้ยินเสียงแว่วๆมาว่า ถามดีกว่าเพราะถ้าไม่ถามพี่เจมส์กับพี่แสนก็เปิดเพลงอะไรก็ไม่รู้แล้วก็ร้องกัน น้องฟังไม่รู้เรื่อง ไม่อยากจะบอกนะครับ เพลงตั้งแต่ยังไม่เกิด…อิอิ)
— ในครั้งนี้ในเชิงละครก็ได้เรียนรู้—
1.การใช้คำที่ฮิตๆในสังคมสามารถเรียกเสียงฮาของผู้ชมได้อย่างง่ายดาย
2.การสร้างบรรยากาศในการ AAR กับเด็กๆที่ต้องอาจ AAR โดยไม่รู้ตัว โดยบสร้างบรรยากาศให้มีความสนุก น่าตอบคำถาม โดยพูดเล่นๆ ไป ให้สะท้อนเเต่ละคนบ้าง ให้เสียงหัวเราะเกิดขึ้นบ้าง(บางกรณี)
2.การได้เข้าไปเรียนรู้กับบทเรียนจากทาง สสส. สำนัก 6 ในเเต่ละภูมิภาค และสิ่งที่ผมเองได้เห็นและได้รับบทเรียนจากการเข้าไปเรียนรู้ของแต่ละหน่วยงาน ได้แก่
1.การพัฒนาตามความต้องการของชาวบ้าน หรือที่ในหลวงตรัสว่า พัฒนาโดยเอาประชาชนเป็นศูนย์กลาง ชาวบ้านว่าอย่างไร เราก็ว่าไปตามนั้น มีของเก่าที่มีโดยที่เราไม่ต้องสร้างขึ้นใหม่ไหม”อันนี้ หม่อมราชวงศ์ ดิศนััดา ดิสกุล พูดไว้ชัดเจน”
2.มีความถนัด มีประสบการณ์ มีอำนาจหน้าที่ ซึ่งหมายความว่า ในการก่อนที่จะทำงานนั้นๆ เราหันมามองตนเองว่า เรามีความรู้ ความถนัด หรือยัง มีผู้มีประสบการณ์ไหม เเละมีผู้ที่มีอำนาจในการสั่งการให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายหรือไม่ในบริบทนั้นๆ
3.มองงานเราในเเง่บวก ที่ต้องมองว่าอาจจะเกิดผลต่อสิ่งใดบ้าง ใครบ้าง ฯ
4.สร้างโครงสร้างหรือระบบให้เกิดขึ้นเป็นรูปธรรม เช่นสภา องค์กร ชุมชนุม
5.ใช้ข้อมูลความรู้ในการพัฒนา โดยเราจะขาดความรู้ไม่ได้ เพราะเราจะพลาดในการทำงานใหญ่กับชุมชนไม่ได้ หรือพลาดน้อยที่สุด
6.สร้างการมีส่วนร่วมให้เกิดขึ้น โดยสร้างเครือข่าย กัลยาณมิตรต่างๆให้เข้ามาช่วยกันทำงาน
7.การสื่อสารสู่สาธารณะ โดยให้งานเรานั้นออกไปสู่สังคมให้สังคมได้รับรู้ โดยเป็นการสร้างกระเเสที่ดี ที่อาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงความคิดให้คนดูเป็นไปในทางที่ดีขึ้นก็เป็นได้
3.นอกจากเป็นพี่เลี้ยงในการละครแล้ว ผมยังได้รับหน้าที่ให้เป็นคนดูแลน้องกับน้องแย๊ค สรีรัตน์ ไววิลาส ส่วนพี่แสนกับคุณครูเพ็ญศรี เป็นผู้ให้คำปรึกษา ผมกับน้องแย๊ครับบทหนักกว่าพี่แสนกับคุณครูเพ็ญศรีนิดนึงเพราะเป็นพี่เลี้ยงประจำกลุ่มของน้องด้วย น้องกลุ่มนี้ยอมรับเลยว่า พูดยาก ปากเปียก บอกอย่างได้อย่าง เวลาฟังก็ทำหูทวนลม แต่ก็ไม่ได้ทำให้ท้อเพราะคิดเสมอว่าต้องทำให้น้องกลุ่มนี้สามารถปรับตัวให้เข้ากับสังคมได้ดีขึ้น และนอกจากน้องกลุ่มนี้แล้วยังมีน้องเล็กของเรา 2 คน ซึ่งเรียนอยู่ชั้น ป.5 และ ป.6 น้อง 2 คนนี้น่ารักมาก นิสัยดี มีความเป็นห่วงเป็นใยเพื่อนร่วมงานด้วย ผมคิดว่าเมื่อเค้าโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่ เค้าจะสามารถเป็นผู้ใหญ่ที่ดีได้ และมีความเป็นจิตอาสาช่วยเหลือผู้อื่นด้วย…
ถึงแม้การทำงานจะมีอุปสรรคมากเพียงใด แต่มันก็ไม่ยากที่ผ่านไปถ้าเรามีความพยายาม…
