บทที่ 3
วิธีการดำเนินการวิจัย
ในการวิจัยผู้ศึกษาได้กำหนดเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ซึ่งผู้วิจัยได้เข้าไปศึกษาปรากฏการณ์ต่างๆในชุมชนหมู่บ้านด้วยตนเอง เพื่อเกิดความเข้าใจกระบวนการและวิธีการจัดการวิถีชีวิต และด้านระบบเหมืองฝาย โดยเน้นข้อมูลพื้นที่อย่างละเอียดและให้สมบูรณ์มากที่สุดทุกแง่ ทุกมุม ตามวัตถุประสงค์ของการวิจัยที่กำหนดไว้ การวิจัยครั้งนี้มุ่งไปที่ ประชาชน กลุ่มผู้นำชุมชน เยาวชน ในชุมชนเองเป็นเกณฑ์ในการศึกษาบทบาทของระบบเหมืองฝายกับวิถีชีวิตและพฤติกรรมคนในชุมชนที่เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่ของผู้วิจัยเองโดยได้ดำเนินการวิจัยดังนี้
ขอบเขตพื้นที่การวิจัย
โดยสอบถาม สัมภาษณ์จากประชาชนในหมู่บ้านที่มีส่วนเกี่ยวข้องในการปฏิบัติงานในพื้นที่ตำบลแจ้ซ้อน กลุ่มผู้นำขององค์กรปกครองท้องถิ่น และกลุ่มผู้นำชุมชน ประชาชน ซึ่งเป็นผู้ที่มีความรู้ ความเข้าใจและประสบการณ์ ในการทำงานร่วมกับชุมชนในพื้นที่อย่างใกล้ชิด ผู้นำชุมชน ฝ่ายปกครอง กลุ่มเยาวชน ผู้สูงอายุ โดยคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างของผู้ที่ให้การสัมภาษณ์และพื้นที่ โดยใช้หลักเกณฑ์หลายประการ กระจายทั่วพื้นที่ ของ ตำบลแจ้ซ้อน อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง
วิธีการที่ใช้ในการเก็บข้อมูล
ผู้วิจัยได้เก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ในการนี้ได้กำหนดวิธีการและเครื่องมือต่างๆมาเป็นส่วนประกอบดังนี้
1.การพบปะ สนทนากลุ่มในชุมชน
2.การสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง
3.การสังเกต
4.เครื่องมือที่ใช้ในการประกอบการวิจัย
4.1เครื่องบันทึกเสียง
4.2กล้องถ่ายรูป
4.3แบบสัมภาษณ์
การเก็บรวบรวมข้อมูล
ในการศึกษาและงานวิจัยในครั้งนี้ได้กำหนดวิธีการในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ การศึกษาวิจัยด้านเอกสาร โดยการเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ ซึ่งเป็นการศึกษาข้อมูลจาก
-เชิงเอกสาร โดยการค้นคว้าจากหนังสือ เอกสารอ้างอิง ผลงานวิจัย เอกสารทางราชการที่เปิดเผยได้ ข่าวสาร บทความ เอกสารสิ่งพิมพ์ ที่เกี่ยวข้อง
-ออกแบบสัมภาษณ์ เพื่อทราบแนวทาง กระบวนการ วิธีการ ในการศึกษา ซึ่งเกี่ยวกับ บทบาทของระบบเหมืองฝายกับวิถีชีวิตชาวตำบลแจ้ซ้อน ผู้วิจัย ได้แสดงตัว เพื่อแจ้งวัตถุประสงค์ให้กลุ่มตัวอย่างรับทราบ ขอความร่วมมือ ในการดำเนินการโดยเข้าพบผู้นำหมู่บ้าน ผู้ใหญ่บ้าน เพื่อขออนุญาต เข้าไปดำเนินการเก็บข้อมูลในชุมชนเพื่อศึกษาวิจัย และ แกนนำภาคประชาชน และกลุ่มเยาวชนตามลำดับ
การวิเคราะห์ข้อมูล
เมื่อเก็บข้อมูลได้ตามที่ต้องการ ตามวัตถุประสงค์แล้ว ได้นำข้อมูลที่ชัดเจน สมบูรณ์มาตีความให้สอดคล้องตามวัตถุประสงค์ในการวิจัยแล้ว ผู้วิจัยจึงได้นำข้อมูล ที่ได้มาวิเคราะห์เปรียบเทียบ กับแนวคิดและทฤษฎีที่ได้ทบทวนและรวบรวมไว้แล้วจึงได้นำ ไปปรึกษาและขอความแนะนำ เพิ่มเติมจากอาจารย์ที่ปรึกษาเพื่อจะได้เก็บข้อมูลได้ถูกต้องตามประเด็นและสามารถสรุปอภิปรายผลตอบวัตถุประสงค์ของการวิจัยได้อย่างครอบคลุม ชัดเจน และสมบูรณ์ต่อไป