คืนเวรบ่ายห้องฉุกเฉิน. ณ เวลา23น.
ซึ่งไม่ใช่เวลามานั่งทำcounsellingกันซักเท่าไรนัก
ต่างคนรู้ดี เวรอีอาร์หรือห้องฉุกเฉินเวรบ่าย สภาพคนเดียว ใน รพ ทั่วไป
คือความยุ่งเหยิงสิ้นดี..
แม่พาเด็ก11ขวบมาเพราะมือเท้าจีบ หลังถูกบังคับให้ทำการบ้านตอนสองทุ่ม
และซึ่งมาถึงก็หายดีแล้ว..
ฟังดู ไม่มีอะไรแล้ว กลับบ้านเถอะนะ..
มีโอกาสสูงที่จะกลับบ้านไปมือเปล่า ถ้าแม่พามาซักสามทุ่ม
เพราะตอนนั้น ฉันยุ่งมาก
แต่ไม่ใช่
เนื่องจากห้องฉุกเฉินค่ำคืนนี้ เคสที่หนักๆได้เคลียร์ไปแล้ว
ขณะนี้มีเพียงเคสที่นั่งรอตรวจ
ไม่รีบถึงแก่ชีวิต
หลังจากแม่เอ่ยปากบอกประวัติคร่าวๆ มองหน้าแม่และเด็กสลับกันหนึ่งรอบ
ในใจคิดว่าไม่สามารถปล่อยเคสนี้กลับไปเฉยๆได้
จึงได้ลงมือจัดการexploreปัญหา...

น้องนั่งเก้าอี้แม่เอามือกอดคอ
น้องนั่งก้มหน้าก้มตา ถามอะไรไปแม่แย่งตอบตามสไตล์
เลยเริ่มแยกแม่ลูก
บทสนทนาค่ำคืนนี้จึงเริ่มต้นขึ้น
{ให้แม่รอข้างนอก..ถามน้องก่อน..}

เกิดอะไรขึ้นทำไมทำการบ้านไม่ได้.เล่าให้ฟังหน่อย.
(น้องเงียบอยุ่นาน...มาก ไม่ตอบอะไรเลย)
ถามใหม่ รอบที่ห้า..
เพราะอะไรน้องถึงไม่ทำการบ้าน.
(ซักพักจึงเริ่มอ้าปากตอบ).ทำไม่ได้.
เพราะอะไรถึงทำไม่ได้.ยากเลขข้อนั้นทำไม่ได้.
แล้วบอกแม่ไหม.(เงียบ).
แล้วตอนนั้นรุ้ยังไง.เครียด.
เคยเป็นมาก่อนไหม.เคยนานแล้วแป้ปเดียวหาย.
ทำไมถึงเป็น.จำไม่ได้แล้ว.
(ถามเพิ่มเรื่องคนsupportiveจิตใจ)
เวลาไม่สบายใจเล่าให้ใครฟังพ่อหรือแม่.ไม่ได้เล่า.
แล้วที่โรงเรียนครูเป็นไงดุไหม(ไม่บอก เงียบต่อไป).
เพื่อนดีไหม.(ไม่บอก).
น้องอยุ่บ้านกับใคร.พ่อแม่อยู่บ้านสามคน.
แล้วเวลาโรงเรียนมีงานมีกิจกรรมสนุกๆน้องบอกใครพ่อหรือแม่.ไม่ได้บอก.
เล่าเรื่องครูให้แม่ฟังไหม.เปล่า
แล้วกลับบ้านมีเรื่องคุยกับแม่ไหม.(เงียบ เหมือนจะไม่มีอะไรให้คุยกัน)
(โอเค เริ่มเข้าใจแล้ว งั้นกลับมาต่อเรื่องเดิมอีกนิด)
แล้ววันนี้ที่ทำการบ้านไม่ได้ก็ไม่ได้บอกแม่สิเนอะว่าเพราะอะไร.พยักหน้า
...exploreปัญหาได้ซักพักเริ่มได้ใจความ...

(เริ่มคุยกับแม่แยกน้องไป)
(เปิดคำถาม)เล่าให้ฟังหน่อยเกิดอะไรขึ้น
สองทุ่มขายของกำลังจะกลับให้ลูกทำการบ้านเลขเหลืออีกข้อยังทำไม่เสร็จแต่ก็ไม่ทำ
แล้วยังไงต่อ.ก็บังคับให้ทำแต่เขาก็ไม่ทำแล้วก็มือจีบขึ้นมา
ตอนที่มือจีบแม่รู้สึกยังไง.ตกใจ กลัว เพราะเขาไม่เคยเป็น.
คิดอะไรอยู่.กลัวว่าจะเป็นอะไร.
แล้วตอนแรกทำไมบังคับให้ทำการบ้าน เขาจะรีบไปเล่นเหรอ.เปล่าจะได้เสร็จเห็นเหลืออีกข้อเดียว.
แล้วทำไมเขาไม่ทำ.ไม่รุ้ เขาไม่บอก.
แล้วถามไหม.ถาม แต่ไม่ตอบ
ตอนนั้นแม่ถามว่ายังไง. ก็ถามว่า ทำไมไม่ทำ!
แล้วยังไงต่อ.ไม่ยังไงเขาไม่ตอบ..
(ขอexploreเพิ่มหน่อย)
ที่ผ่านมาแม่เคยรุ้ไหมเขาชอบวิชาอะไร.ไม่รู้ก็เห็นเรียนพอได้.
รู้ไหมครูเป็นไง.ไม่ ไม่ได้เล่าให้ฟัง.
เพื่อนหล่ะ เขาสนิทกับใคร เพื่อนดีไหม.ไม่รู้เหมือนกัน ไม่เคยบอก
เคยถามไหม?. ไม่ค่ะ.
ปกติสอนการบ้านลูกไหม.สอน ก็ทำให้ดู ให้ทำตาม
เวลาอยุ่บ้าน เขาเข้าหาใคร. แม่ก็คุยกับเขานะแต่เวลามีอะไรเขาก็ไม่ได้มาบอก.
พ่อหล่ะ ดุไหม เขาสนิทกับพ่อไหม. ไม่ดุ แต่ไม่สนิท ไม่ค่อยได้คุยกัน
มีเรื่องมาเล่าไหมเวลาโรงเรียนมีงาน.ไม่. (เอ๊ะ มันยังไงกันเนื่ย)

(กลับมาหลังexploreจบ) สรุปนะแม่รุ้ไหมทำไมเค้าไม่ทำการบ้านอีกข้อ.ไม่รุ้.
(พูดด้วยเสียงนิ่มตามปกติเพื่ออยากให้เข้าใจ) ..เขาบอกว่า ยาก ทำไม่ได้ เขาบอกมา แม่รู้ไหม.ไม่รู้ (แม่เสียงเริ่มสั่น)
..นั่นแหล่ะคือเหตุผลที่เขาไม่ทำ เพราะทำไม่ได้ เพราะยาก ไม่ใช่ไม่อยากทำ
ที่ถามแม่ไปทั้งหมดเพราะอยากจะรู้ว่าเกิดอะไรขึ้น แม่ไม่เคยรู้ว่าเขาชอบอะไรไม่ชอบอะไร
ไม่เคยรุ้ ครู เพื่อนเป็นยังไง ดีไม่ดีแม่ไม่เคยรู้
เวลาเขาไม่สบายใจ เขาไม่มีคนจะให้เล่าให้ฟัง แม่ก็ไม่คุย พ่อก็ไม่คุย ไม่เขาหาใครทั้งนั้น
แล้วจะยังไงดี
แล้วถ้าเกิดเรืองแบบนี้อีกจะทำยังไงกัน
(แม่น้ำตาซึม เริ่มรู้เหตุผล ที่มาที่ไป ตั้งใจฟัง)
แล้วที่แม่ถามเขาว่า ทำไมไม่ทำ! บอกตรงๆว่า ถ้าเป็นน้อง ก็ตอบแม่ไม่ได้เหมือนกันว่าทำไม
เพราะมันยากไง แต่แม่ถามว่า ทำไม! ตกใจ กลัว เลยตอบไม่ถูก
แม่..ต้องถามเย็นลงกว่านี..
อย่าพยายามตั้งคำถามว่า ทำไม คนเราไม่ชอบคำถามว่าทำไม ตอบยาก อยากให้ถาม เพราะอะไร
เพราะอะไรถึงทำไม่ได้ ยากหรือเปล่า ให้สอนไหม ช่วยไหม
สนับสนุนที่แม่ดุลูก ไม่ตามใจเขา แต่จะดุ ต้องใจเย็นลงหนึ่งขึ้น นับหนึ่งถึงสาม ค่อยๆถามใหม่ เพราะอะไรๆ
ค่อยๆคุยกัน ถ้าไม่คุยกันรอบนี้ ไม่รุ้จะคุยรอบไหนแล้วนะ
..เช้ามา แม่ทำกับข้าวทิ้งไว้ กินข้าว ไป รร.
เย็น แม่ยังไม่กลับจากขายของ กินข้าว นอน วันๆ แทบไม่เจอกันเลยนะ..
อายุ 11 ใกล้โตแล้ว ถ้าไม่คุยกับแม่ เขาจะไปคุยกับเพื่อน ถ้าเพื่อนไม่ดี จะแย่นะ
เด็กผู้ชาย กลัวเรื่องยาเสพติดนะ ไปดูแลกันใหม่นะ
ว่างๆ หาเวลาร่วมกัน หลังขายของตอนเย็น เรียกมาทำกับข้าวด้วยกัน ช่วยกัน ให้สนิทกันมากขึ้น
ดูแลกันให้มากขึ้นนะ

แม่:ขอบคุณที่ให้คำแนะนำค่ะ
.....

นี่คือบทสนทนาของคนเพิ่งทำงานได้สองเดือน
เรื่องราวการcounsellingในห้องฉุกเฉินกลางดึก ใช้เวลาไป 20นาที
ไม่ใช่เรื่องสนุกเลย
แต่ถ้าปล่อยกลับไปมือเปล่า อาจเสียเด็กไปหนึ่งคน
ทำไม่ได้จริงๆ
นี่คือหน้าที่เห็นว่าควรทำ หน้าที่ที่นอกเหนือจากหน้าที่

#เราอาจได้ครอบครัวหนึ่งกลับคืนมา
#หน้าที่ที่มากกว่าหน้าที่ #เสียใจที่ไม่ได้นัดติดตาม #เกิดอาการลืม
#แต่ได้แต่หวังว่าจะช่วยได้