วิเคราะห์ความสำคัญของหนังสือชินกาลมาลีปกรณ์

วิเคราะห์ความสำคัญของหนังสือชินกาลมาลีปกรณ์

ชินกาลมาลีปกรณ์ เป็นหนังสือประเภทวรรณกรรมบาลีที่เป็นวรรณกรรมประวัติศาสตร์ล้านนาผลงานชิ้นเอกของนักปราชญ์ชาวล้านนา ที่ได้รับการแปลเป็นภาษาอื่นๆ มากมายหลายภาษาและนักปราชญ์ต่างยอมรับว่าเป็นหนึ่งในสี่วรรณกรรมชั้นเยี่ยม ที่แต่งเป็นภาษาบาลี และ จัดเป็นเอกสารที่นักวิชาการปัจจุบันใช้อ้างอิงมากที่สุด ควบคู่กับ จามเทวีวงศ์ฯ และตำนานมูลศาสนาจนได้มีการแปลถึง๓ครั้งในประเทศไทย ดังนี้

ครั้งแรกในสมัยรัชกาลที่๑แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ได้โปรดให้ราชบัณฑิต ๕ ท่าน แปลจากภาษาบาลีเป็นภาษาไทยจนกระทั่งมีการจัดพิมพ์สมัยแรกในสมัยรัชกาลที่๕พ.ศ.๒๔๕๑เพื่อทูลเกล้าและแจกในงานพระศพพระเจ้าวรวงษ์เธอ พระองค์เจ้าศิริวงษ์วัฒนเดช นายร้อยตรีในกรมทหารบก และศพในสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ กรมพระภาณุพันธุวงษ์ วรเดช โดยใช้ชื่อว่า ชิน

กาลมาลินีครั้งที่สองต่อมาเมื่อพ.ศ. 2474 โดย เสฐียร พันธรังษี แปลสำนวนที่สองและในครั้งที่สามในปีพ.ศ. 2500 โดย แสง มนวิทูร แปลเป็นสำนวนที่สาม มีเชิงอรรถ อธิบายความให้เข้าใจง่ายยิ่งขึ้นและได้มีการพิมพ์เผยแพร่โดยกรมศิลปากร ใช้ชื่อชินกาลมาลีปกรณ์(จากงานวิจัยเรื่องจามมเทวีศ์หน้า๓๖)

ชินกาลมาลีปกรณ์ กรมศิลปากรจัดพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2071 ในชื่อชินกาลมาลีนี ฉบับล่าสุดพิมพ์โดยสานักพิมพ์ศรีปัญญา เมื่อ พ.ศ. 2554 พิมพ์ตามต้นฉบับพิมพ์ครั้งแรก (พระรัตนญญา, 2544, ชินกาลมาลินี, กรุงเทพฯ: ศรีปัญญา.)(เรื่องจามเทวีวงศ์หน้า๑๓)

ชินกาลมาลีปกรณ์แปลเป็นภาษาต่างประเทศ

ในปีพ.ศ.๒๔๙๙มีการแปลจากต้นฉบับแปลเป็นภาษาอังกฤษมี ฉบับเดียว คือ The Epocos of the Congueror หรือ The Sheaf of garlands of the Epoche of the Congueror.โดยสมาคมบาลีปกรณ์(PaliText Socicty)มอบให้ศาสตราจารย์ ชยะวิกรม(Profesor Dr.N.A.Jayawickrama)แห่งมหาวิทยาลัยลังกา(University of Ceylon)แปลภาษาบาลีเป็นภาษาอังกฤษและเมื่อแปลเสร็จเกิดความไม่แน่ใจในชื่อบุคล สถานที่ บางประโยค ตั้งแต่เรื่องราวเรื่องราวการสร้างเมืองหริปุญชัย ทางสมาคมบาลีปกรณ์ได้ส่งฉบับให้ศาตราจารย์ร.ต.ท. แสง มนวิทูรช่วยตรวจทานแก้ไขเป็นที่เรียบร้อยแล้วจัดพิมพ์เป็นเล่ม

(จากวิทยานิพนธ์เรื่องการศึกษาเชิงวิเคราะห์เรื่องชินกาลมาลีปกรณ์ นาย คมกฤษณ์ ศิริวงษ์ หลักสูตรปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาภาษาตะวันออก บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณืมหาวิทยาลัย พ.ศ.๒๕๒๓(หน้า๑๑)

(จากหนังสือชินกาลมาลีปกรณ์ ศาสตราจารย์(พิเศษ) ร.ต.ท. แสง มนวิทูร ผู้แปล จัดพิมพ์ในวโรกาสสมเด็จพระเทพรัตนสุดาพระบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินทรงยกช่อฟ้าเอกอุโบสถและทรงเปิดโฮงหลวงแสนแก้วเฉลิมพระเกียรติ พ.ศ.๒๕๕o พิมพ์ที่บริษัทรำไพ เพรสจำกัด ในคำนำในคราวพิมพ์ครั้งที่๒)

พ.ศ. ๒๔๖๖ต้นฉบับแปลเป็นภาษาฝรั่งเศส ฉบับเดียว คือชินกาลมาลินีต้นฉบับแปลเป็นภาษาฝรั่งเศสโดย ยอร์ช เซเดส์

พ.ศ.๒๔๖๘นำไปพิมพ์ทั้งเล่มทั้งภาษา บาลีต้นฉบับและภาษาที่ฝรั่งเศสที่แปลลงใน Bulletin de L’Ecole Francaise d’Exctrome Orient,Tome,XXV

พ.ศ. ๒๔๙๘ พระภิกษุชื่อพุทธทัต ในประเทศลังกา ได้แปลเป็นภาษาสิงหล พิมพ์คู่กับภาษาบาลี จึงนับได้ว่าเป็นวรรณคดีล้านนาที่ได้รับการแปลและพิมพ์เผยแพร่มากที่สุดชินกาลมาลีปกรณ์ จึงเสมือนเป็นคู่มือที่นักศึกษาชาวต่างประเทศได้ใช้เป็นหลักในการศึกษาประวัติศาสตร์และโบราณคดีของไทย มานานแล้ว

(จากวิทยานิพนธ์เรื่องการศึกษาเชิงวิเคราะห์เรื่องชินกาลมาลีปกรณ์ นาย คมกฤษณ์ ศิริวงษ์ หลักสูตรปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาภาษาตะวันออก บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณืมหาวิทยาลัย พ.ศ.๒๕๒๓(หน้า๑๑)

(จาก http://www.baanjomyut.com/library_2/extension-1/in_the_pali_scriptures/03.htm)