ขิงสดลดคลื่นไส้ อาเจียน

งานวิจัย เรื่องผลของการดื่มน้ำขิงเพื่อลดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด

ทีมงาน คือ นางสาว กนกกัญญา สุทธิสาร นางอุบล จ๋วงพานิช นางสาวสุภาพร สุดสังข์ อ.ภก.สุธาร จันทะวงศ์และนางบังอร เพชรศรี

หลังจากที่ทีมวิจัยเรา  ทำวิจัย โดยนำขิงสด 300 gm ต้มในน้ำเดือด 5 นาที ให้ผู้ป่วยที่ได้รับยาเคมีบำบัด

ดื่มวันละ 4 ครั้ง  เปรียบเทียบกับกลุ่มควบคุม 

ผลวิจัย พบว่า กลุ่มทดลองมีอการคลื่นไส้ อาเจียน น้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

จำนวนครั้งของกลุ่มทดลองน้อยกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญ

บทเรียนที่ได้รับ

ผู้ป่วยส่วนใหญ่ชอบและบอกว่า สามารถลดคลื่นไส้ได้ดี  

น้ำขิงสดจะมีกลิ่นหอมทำให้สดชื่น

และช่วงที่ให้ยาเคมีบำบัด จะกินอาหารไม่ค่อยได้ 

การดื่มน้ำขิงจะทำให้เรอ ลดอาการท้องอืดได้ด้วย

ถ้ารู้สึกเผ็ดเกินไปสามารถเพิ่มน้ำอุ่นไปได้อีก 

การนำไปใช้

ที่หอผู้ป่วยที่รับผู้ป่วยที่ได้รับยาเคมีบำบัด เราจะต้มน้ำขิงไว้เพื่อให้ผู้ป่วยดื่มทุกวัน

และมีผู้มาศึกษาดูงาน สามารถนำไปใช้ได้

อุบล จ๋วงพานิชและทีม

9พค2557

บทคัดย่อ

อาการคลื่นไส้อาเจียนในผู้ป่วยที่ได้รับยาเคมีบำบัด พบร้อยละ80 การให้ยาป้องกันคลื่นไส้อาเจียนได้ร้อยละ 60 มีการศึกษาพบขิงช่วยลดคลื่นไส้อาเจียน ร้อยละ 40 และไม่พบอาการข้างเคียงเพราะขิงเป็นพืชที่มีน้ำมันหอมระเหย คือ zingerone ออกฤทธิ์ยับยั้งการปล่อยสารเคมีซีโรโทนินที่ทำให้คลื่นไส้อาเจียนได้ จึงได้นำขิงสดมาต้มให้ผู้ป่วยดื่มก่อนให้ยาเคมีบำบัด อาการคลื่นไส้อาเจียนลดลง จากการสอบถามผู้ป่วย ร้อยละ 70 ชอบต้มน้ำขิงดื่มเองที่บ้านตามปริมาณที่ต้องการ แต่ไม่ทราบว่าจะต้องใช้ขิงเท่าใด ผู้วิจัยจึงต้องการศึกษาผลของการดื่มน้ำขิงเพื่อลดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด

วัตถุประสงค์การวิจัย

เพื่อศึกษาผลของการดื่มน้ำขิงเพื่อลดอาการคลื่นไส้ อาเจียนในผู้มะเร็งที่มารับยาเคมีบำบัด

ระเบียบวิธีวิจัย

การวิจัยกึ่งทดลอง ผู้มะเร็งที่มารับยาเคมีบำบัดที่กระตุ้นการอาเจียนระดับกลางและระดับสูง 60 คน สุ่มเข้ากลุ่มแบบจับคู่ตามชนิดของยา กลุ่มทดลอง ก่อนได้รับยา30 นาทีประเมินโดยใช้แบบประเมินชนิดสเกลคะแนน0ถึง7 ให้ข้อมูลและให้คู่มือเรื่องการป้องกันคลื่นไส้อาเจียนโดยใช้น้ำขิงให้ผู้ป่วยและให้ดื่มน้ำขิงสด300 กรัม ใส่น้ำ 500ซีซี ดื่มก่อนอาหารเที่ยง เย็นและก่อนนอน 4 ครั้งต่อวัน ต่อเนื่องจนถึงวันสุดท้ายของการให้ยา ประเมินคลื่นไส้อาเจียนทุกวันเวลา 20.30 น. ติดตามทางโทรศัพท์สัปดาห์ละครั้งจำนวน 4ครั้งกลุ่มควบคุมให้การพยาบาลตามปกติและประเมินเหมือนกลุ่มทดลอง เปรียบเทียบความแตกต่างของคะแนนของอาการคลื่นไส้อาเจียนทั้งสองกลุ่มใช้สถิติGEEและเปรียบเทียบความแตกต่างของจำนวนครั้งการคลื่นไส้อาเจียนทั้งสองกลุ่มโดย t- test

ผลการศึกษา

           คะแนนคลื่นไส้ อาเจียน ของกลุ่มทดลองน้อยกว่ากลุ่มควบคุม เฉลี่ย 1.23 คะแนน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(P<0.001) ช่วงความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 อยู่ระหว่าง 0.77 ถึง 1.69 คะแนนจำนวนครั้งของการคลื่นไส้ อาเจียนของกลุ่มทดลองน้อยกว่ากลุ่มควบคุม เฉลี่ย 2.1 ครั้ง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ(P<0.001) โดยมีช่วงความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95 อยู่ระหว่าง 1.42 ถึง 2.78 ครั้ง

การนำไปใช้ประโยชน์

ได้นำผลวิจัยไปใช้ในการลดคลื่นไส้ อาเจียนในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดอย่างต่อเนื่อง ที่โรงพยาบาล และเผยแพร่ให้ผู้มาศึกษาดูงานทั้งคนไทยและชาวต่างประเทศ และเผยแพร่ทาง website รวมทั้งนำเสนอในการประชุมวิชาการระดับชาติ

บทเรียนที่ได้รับ

การดื่มน้ำขิงจากการต้มขิงสด สามารถป้องกันคลื่นไส้อาเจียนในผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดได้ผู้ป่วยบอกว่ามีกลิ่นหอม ดื่มแล้วลดท้องอืดได้ด้วยและเป็นทางเลือกหนึ่งในการบำบัดเสริมการรักษา เรียนรู้ นำไปปฏิบัติได้ง่ายและเห็นผลจริง เพิ่มคุณภาพชีวิตระหว่างมารับการรักษาด้วยยาเคมีบำบัดได้

ปัจจัยแห่งความสำเร็จ

หอผู้ป่วยได้นำผลวิจัยมาใช้โดยการต้มน้ำขิงไว้ให้ผู้ป่วยดื่มทุกวันและเป็นการกระตุ้นให้ผู้ป่วยดื่มน้ำได้มากขึ้น ผู้ป่วยชอบดื่มเนื่องจากขิงสดหาง่ายในท้องตลาดราคาไม่แพง ต้มดื่มเองได้สามารถป้องกันอาการคลื่นไส้อาเจียนได้อย่างเห็นผล

การสนับสนุน

ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัย ภายใต้โครงการพัฒนางานประจำสู่งานวิจัย (R2R) คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2555</p><p>เคยการนำเสนอเป็นวิดิทัศน์ในการประชุมวิชาการ ในงานประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ร่วมสร้างวัฒนธรรม R2R สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน ครั้งที่ 6 นั้น วันที่ 31พฤษภาคม-2 มิถุนายน 2556ศูนย์ประชุมอิมแพ็ค กรุงเทพฯ</p>