สวัสดีลูกศิษย์และชาว Blog ทุกท่าน
วันนี้ผมได้รับเกียรติจากมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาร่วมกับกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น มาบรรยายหัวข้อ
การบริหารทรัพยากร ทางการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ ให้กับนักบริหารการศึกษา รุ่นที่ 2/1 จำนวนนักศึกษา 66 คน
เพื่อพัฒนาความรู้ ทักษะ และทัศนคติ ตลอดจนวิสัยทัศน์ทางการศึกษาขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น สามารถนำไปปฏิบัติภารกิจได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดประสิทธิผลสูงสุด
ณ สถาบันพัฒนาบุคลากรท้องถิ่น เวลา 13.00-16.00 น.
ผมจึงขอใช้ Blog เพื่อเป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันครับ
การบริหารทรัพยากรทางการศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ
หลักสูตรนักบริหารการศึกษา รุ่นที่ 2/1
ณ สถาบันพัฒนาบุคลากรท้องถิ่น จ.ปทุมธานี
27 เมษายน 2557
อ.จีระ: ท้องถิ่น อาจจะมีบทบาทเพิ่มขึ้นไปยังอาชีวะ และมหาวิทยาลัย ต้องร่วมกันสร้างศักยภาพของทุนมนุษย์ให้เข้มแข็ง ต้องสร้างคุณภาพของการศึกษาขึ้นมา
มีกรณีศึกษาให้ดูวันนี้ คือโรงเรียนมัธยมสาธิตพัทยา
(1) มีการ Seminar หรือ Workshop เรื่อง HR รองรับ ASEAN มากและบ่อยๆ
มีความคาดหวังสูงขึ้นว่าการบรรยายครั้งนี้จะเกิด Good Idea – Turn ideas into action turn action in to Success มีการนำไปทำต่อ 3 ต. คือ ต่อเนื่อง ต่อเนื่อง และต่อเนื่อง
ASEAN 2015 ต้องปรับตัวให้ทุนมนุษย์ในภาคราชการมีคุณภาพสูงขึ้น
หากมีความคิดใหม่ๆขึ้นมาเกี่ยวกับการศึกษาระดับท้องถิ่นก็ให้เก็บเอาไว้
(2) วันนี้เราพูดถึงทุนมนุษย์ในมุมมองของ ราชการซึ่งอาจจะหมายถึงรัฐวิสาหกิจ องค์กรอิสระหรืออาจหมายถึงรัฐบาลท้องถิ่นด้วยก็น่าจะดี แต่บทบาทของราชการไม่ใช่ทำเพื่อข้าราชการ ถ้าทำดีก็จะไปกระตุ้นให้ทุนมนุษย์ในภาคอื่นๆดีไปด้วย เช่นถ้าเป็นภาคการศึกษา ข้าราชการดี มีคุณสมบัติของทุนมนุษย์ที่มีมาตรฐาน ASEAN หรือสูงกว่านั้น
(3) เรื่อง ASEAN ทำให้เรารู้ว่าประเทศไทยมีคุณภาพการศึกษาต่ำ ภาษาอังกฤษเป็นอันดับ 8 ในอาเซียน ซึ่งต้องทำให้เราหลุดจาก Comfort Zone
ถ้านักการศึกษาใช้โอกาสถูกกดดันจากอาเซียนในระดับท้องถิ่นแล้วทำให้สามารถยกมาตรฐานการศึกษาได้ สิ่งที่ควรทำคือ ต้องบริหารจัดการตัวเอง ต้องรู้สถานการณ์และทำอย่างจริงจัง
ต้องเข้าใจหน้าที่ความรับผิดชอบ ต้องปรับ Mindset ให้พร้อมรองรับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต
และสิ่งที่สำคัญ คือ ต้องเรียนรู้ภาษาอังกฤษ
(4) การเรียนต้องมีการสร้างบรรยากาศในการเรียนอยู่ที่วิธีการเรียน และมีการสร้างแรงบันดาลใจ แรงจูงใจให้เป็นเลิศได้
การศึกษาของท้องถิ่น ต้องปรับตัวเองให้มีมาตรฐานสูงขึ้น ต้องคิดถึงการศึกษาที่อยู่ในอบจ. อบต. ให้มีคุณภาพสามารถแข่งขันในระดับอาเซียนได้
(5) การเข้า ASEAN เหมือนเป็นการเข้าหมู่บ้านซึ่งมี 10 หลัง หากบ้านหลังนั้นไม่สามารถพูดภาษาอังกฤษ และมีแต่เรื่องทุจริตคอร์รัปชั่น ก็ไม่สามารถเป็นบ้านที่มีความสง่างามได้
ลาว กัมพูชา พม่า ถึงเป็นประเทศที่จนกว่าเรา แต่เรื่องการศึกษามีคุณภาพมากว่าเรา
(6) ถึงแม้ว่าจะแบ่ง HRD กับ HRM ซึ่ง HRM เป็นการบริหารจัดการคน ซึ่งตามข้อเท็จจริงไม่ควรจะแยกเพราะเป้าหมายทุนมนุษย์ คือ Deliver Values ซึ่งทุกท่านก็คงทราบแล้วว่า Value ในอนาคตที่สำคัญคือ 3v
- Value Added หากวันนี้เสียเงินไป 10 บาท มีค่าต้นทุน คือ การเสียโอกาส แต่ถ้าหลักสูตรนี้เสียไป 3 แต่ได้กลับมา 7 มันคือ Value added
- Value Creation : creation มาจาก creativity ในเรื่องการศึกษาต้องมีความคิดสร้างสรรค์ หาโครงการใหม่ๆให้เด็กมีความเป็นเลิศ
- Value Diversities ความหลากหลายซึ่งอาจจะร่วมกับนักบริหารการศึกษาในประเทศอาเซียน
นักบริหารการศึกษา ต้องมีความสุขในการทำงาน คือ ปลัด ต้องเห็นคุณค่าของนักบริหารการศึกษา
(7) สำหรับผมจะไปสู่ 3V ที่ได้ผลจริงๆ ต้องมี
- ปลูก-HRD
- เก็บเกี่ยว-HRM
- Execution คือ ทำให้สำเร็จและเอานโยบายทุนมนุษย์ไปพัฒนาและบริหารให้เกิดผลซึ่งจะเป็นอะไรที่สำคัญมากๆในอนาคต เพราะอุปสรรคของความสำเร็จในเรื่องทุน
8 Hเป็นคุณสมบัติที่นักบริหารการศึกษาทุกคนพึงมี
Heritage ประวัติศาสตร์ รากเหง้า
Home มีครอบครัวที่อบอุ่น
Hand มีความเป็นมืออาชีพ
Head คิดเป็น วิเคราะห์เป็น
Heart มีความมุ่งมั่น
Happiness มีความสุขในการทำงาน
Harmony มีการทำงานเป็นทีม
Health สนใจเรื่องความพร้อมเรื่องสุขภาพ
8 K
Human Capital
Intellectual Capital คิดเป็น วิเคราะห์เป็น
Ethical Capital เป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม
Happiness Capital การทำอะไร ต้องมีความสุขที่ได้ทำ ต้องมีPassion
Social Capital การสร้างเครือข่ายนอกองค์กร เครือข่ายข้างในองค์กร
เมื่อเรามี 8K แล้ว หลังจากนั้นจะได้ทฤษฎี 5K
Creativity Capital ทุนแห่งการสร้างสรรค์
Knowledge Capital ทุนทางความรู้
Innovation Capital ทุนทางนวัตกรรม
Emotional Capital ทุนทางอารมณ์ ต้องควบคุมอารมณ์ให้ได้
Cultural Capital ทุนทางวัฒนธรรม
ผู้นำที่ดีต้องสามารถจัดการสิ่งเหล่านี้ให้ได้
1. Crisis management การจัดการภาวะวิกฤต
2. Anticipate change การคาดคะเนการเปลี่ยนแปลง
3. Motivate others to be excellent การกระตุ้นผู้คนสู่ความยอดเยี่ยม มองไปสู่คุณภาพการศึกษา
4. Conflict resolution การแก้ไขความขัดแย้ง การลดความขัดแย้งในองค์กร
5. Explore opportunities การสร้างโอกาสแก่ผู้อื่น การหา Stakeholder
6. Rhythm & Speed รู้จักใช้จังหวะและความรวดเร็วให้ดี
7. Edge ( Decisiveness ) กล้าตัดสินใจเด็ดขาดและรวดเร็ว
8. Teamwork ทำงานเป็นทีม
9. การบริหารความไม่แน่นอน ทั้งปัญหาเรื่องงบประมาณ ครู ต้องจัดการกับสิ่งเหล่านี้ให้ได้
คุณพิชญ์ภูรี: ต้องมีพื้นฐาน 8K 5K
เด็กๆมีพื้นฐานทุนมนุษย์น้อย อันเกิดมาจากปัจจัยของพ่อ แม่ ครอบครัว เพราะฉะนั้นนักบริหารการศึกษาต้องจัดการสิ่งเหล่านี้ให้ได้
-หัวใจของการเรียนรู้คือ Learning how to learn เพื่อ Learn Share และ Care
-ทฤษฎี 2R’s มีความสำคัญมาก ต้องเรียนตามความเป็นจริง และตรงประเด็น
-ต้องนำไอเดียไปสู่การปฏิบัติ นำไปสู่ความสำเร็จในที่สุด และนำสู่ความยั่งยืน ผู้บริหารการศึกษาต้องมีวิสัยทัศน์ที่กว้างไม่ใช่บ้าวิชาการอย่างเดียว ต้องมีความสามารถในการแยกแยะว่าสิ่งไหนดีไม่ดี
- การศึกษาต้องตอบเรื่องเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม สังคม หรือ ประชาธิปไตย
Workshop
1. ยกตัวอย่างกรณี การศึกษาในระดับท้องถิ่นที่ประสบความสำเร็จ
1 เรื่อง และอธิบายปัจจัยความสำเร็จทางทรัพยากรมนุษย์
เทศบาลตำบลนาจาน จ.กาฬสินธุ์
-ท่านนายกเป็นผู้นำที่เข้มแข็ง มีวิสัยทัศน์กว้างไกล
- กู้เงินจากธนาคารออมสินมา 17 ล้าน เพื่อพัฒนาการศึกษา
- มีการประกวดอาหารปลอดโรค
- การจัดการเรียนการสอนให้ชุมชนมีส่วนร่วม
- ท่านปลัดมองการณ์ไกลเรื่องการศึกษา
- เทศบาลตำบลนาจาน สามารถเปิดให้เข้าไปศึกษาดูงานได้
อ.จีระ: สิ่งที่ได้จากการเรียนคืออะไร
กลุ่ม 1 : ได้ความรู้เรื่อง value added
2. ยกตัวอย่างความล้มเหลวในระดับการศึกษาท้องถิ่นและอธิบาย
- ปัญหาเรื่องบุคคล มาจากระบบอุปถัมภ์ / เงินใต้โต๊ะ/ นโยบายจากเบื้องบน คือ มาจากวุฒิปวช. มาเป็นครูผู้ดูแลเด็ก แต่คุรุสภาไม่รับรอง และอายุมากกว่า 50 ปี
และมีงานใช้งานไม่ตรงสายที่จบมา เช่น จบพละ แต่สอนคณิตศาสตร์
-ปัญหาด้านงบประมาณ มีการบริหารแต่ละศูนย์เด็กแตกต่างกัน
- นโยบายทางด้านการศึกษา ชุมชน สังคม หากมีสีเดียวไม่แบ่งพรรคพวก การประสานเรื่องต่างๆจะง่ายมาก
3. ศักยภาพผู้นำในการศึกษาระดับท้องถิ่นที่พึงประสงค์ 5 ข้อจะพัฒนาอย่างไร
-ผู้นำมีความกล้าคิด กล้ารับผิดชอบ มีวิสัยทัศน์กว้างไกล มีเป้าหมาย มีความมุ่งมั่น
- ต้องมีความรอบรู้: รู้หลักวิชาการ การบริหารจัดการ รู้ความต้องการของท้องถิ่นที่แท้จริง ต้องสร้างเครือข่าย มีมนุษย์สัมพันธ์ที่ดี
- มีคุณธรรม จริยธรรม
- มีทักษะการสื่อสาร และไอที
แนวทางการพัฒนา
- ทำ MOU กับหน่วยงานอื่นๆที่ใกล้เคียง ซึ่งนำแนวคิดมาจากนายกยงยุทธ
- ต้องจัดการวิกฤติ มีแรงกระตุ้น และต้องบริหาร team work
4. จากการดูเทปกรณีศึกษาโรงเรียนมัธยมสาธิตพัทยา
- ประโยชน์ 3 เรื่อง ที่นำมาปรับใช้ในหน่วยงานการศึกษาของท่าน
1. สร้างผู้บริหาร มีวิสัยทัศน์ เข้าใจบริบทของการศึกษา มีความจริงใจ ลงมือทำจริง
2. ด้านการบริหารจัดการ โดยการใช้เครือข่ายจากผู้ปกครอง เน้นให้โรงเรียนเป็นศูนย์การเรียนรู้ มีการคัดบุคลากรเฉพาะทาง
3. มีการบูรณาการจัดการเรียนรู้แบบแบ่งกลุ่มสาระ
4. มีการคัดเลือกเด็กที่มีผลสัมฤทธิ์
- อุปสรรค 3 เรื่อง
1. ผู้บริหารไม่สามารถใช้วิสัยทัศน์อย่างเต็มที่
2. สภาพเศรษฐกิจ สังคม ของแต่ละพื้นที่ไม่เหมือนกัน
3. พื้นฐานการศึกษาของแต่ละครอบครัวต่างกัน
4. งบประมาณไม่เพียงพอ
คุณพิชญ์ภูรี: หัวใจของทั้ง 4 กลุ่ม คือ ฝึกให้ Learn share and care หลักการเรียนการสอนคือ Learning how to learn เมื่อมีประสบการณ์มากขึ้นก็จะมีปัญญา บรรยากาศในการเรียนรู้ต้องมีการถกกัน แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกัน
ในกรณีศึกษาของโรงเรียนมัธยมสาธิตพัทยา คือเอาวิชาชีพให้ผู้ปกครองและสามารถเอาไปต่อยอดได้
อ.จีระ: ในหลักสูตรนี้ อยากให้เรียนแล้วสรุปให้ดีว่าเรียนแล้วได้อะไร
ประโยชน์ คือ ต้องดูว่าเป้าหมายของการศึกษาไทยคืออะไร ต้องมีความสามารถ สิ่งที่จะฝากไว้คือ เป็นการปลูกที่สะท้อนความจริง ต้องมีความใฝ่รู้
สำหรับโต๊ะ 2 ที่พูดเรื่องระบบอุปถัมภ์ ซึ่งหากประเทศไทยยังอยู่ภายใต้ระบบนี้ประเทศก็เสียหาย
โต๊ะ 3 ผู้นำเกิดขึ้นในองค์กรท้องถิ่น ผู้นำต้องเกิดจากศรัทธาที่สังคมให้เรา และต้องเป็นผู้นำที่มีคุณธรรม จริยธรรม ต้องรู้ว่าอะไรมาก่อน มาหลัง
ขอฝากว่า ลองไปคิดดูว่า หากอยากมีโครงการเกี่ยวกับการพัฒนาควรมีโครงการอะไรบ้างที่ทำร่วมกัน และต้องจับมือรวมกันเป็น Cluster
อยากให้นักบริหารการศึกษา สนใจหาความรู้ โดยเฉพาะทฤษฎี 4L’s มีวิธีการเรียนที่ดี มีบรรยากาศการเรียนที่ดี มีการประทะกันทางปัญญา
1. วันนี้ได้ความรู้ใหม่
- ความรู้ใหม่สามารถหาได้ โดยการสังเกต
2. จะปรับปรุงอย่างไร
- หาความรู้เพิ่มเติม ให้มีความรู้จริงๆในงานนั้นๆที่จะทำไม่ใช่แบบขอไปที่
3. ถ้ามีโครงการเกี่ยวกับอาเซียน
โครงการอบรมภาษาสู่อาเซียน
1. วันนี้ได้อะไรใหม่
ทรัพยากรที่สำคัญที่สุด คือ มนุษย์และการบริหารทรัพยากรมนุษย์ให้มีประสิทธิภาพได้นั้น มนุษย์ต้องเรียนรู้หรือต้องมีคุณธรรมและจริยธรรมในการทำงาน
2. จะปรับปรุงตัวเองอย่างไร
เป็นคนมีคุณธรรม จริยธรม และทำงานด้วยความซื่อสัตย์ สุจริต
3. โครงการเกี่ยวกับอาเซียน
โครงการเรียนรู้ภาษาอังกฤษสำหรับท้องถิ่น
1. วันนี้ได้อะไรใหม่
ได้ตัวเปรียบเทียบและสร้างมาตรฐานการทำงานให้สูงขึ้น และมีแรงผลักดันในการทำงาน
2. จะปรับปรุงตัวเองอย่างไร
นำความรู้ที่ได้จากการเรียนในวันนี้ไปปรับปรุงเปลี่ยนแปลงแก้ไขในระบบการทำงาน
3. โครงการเกี่ยวกับอาเซียน
โครงการเรียนรู้ประวัติของกลุ่มอาเซียน
1. วันนี้ได้อะไรใหม่
การประชุม พูดคุย เสนอความคิดเห้น จนสามารถสรุปความคิดเห็นแล้วนำมาเสนอได้
Learn Share Care เป็นหัวข้อของการทำงานเป็นทีม
ทฤษฎี 8K
2. จะปรับปรุงตัวเองอย่างไร
การเรียนรู้แล้วนำสิ่งที่เรียนรู้มาประยุกต์ใช้กับสภาพความเป็นจริงได้
3. โครงการเกี่ยวกับอาเซียน
ยอมรับความเป็นจริงและกล้าเปลียนแปลง กล้าเสนอความคิดแปลกใหม่
โครงการภาษาอาเซียนวันละคำ
โครงการเสนอวัฒนธรรมของ ASEAN
1. วันนี้ได้อะไรใหม่
การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์โดยมีมุมมองการทำงานเปิดกว้างสู่สังคมภายนอก มีเครือข่ายการทำงานที่กว้่างขึ้น
2. จะปรับปรุงตัวเองอย่างไร
ศึกษาค้นหาความรู้ในโลกที่กว้างขึ้น มองหลายมุม เปิดโลกทัศน์สู่ภายนอก
3. โครงการเกี่ยวกับอาเซียน
โครงการภาษากลางที่สื่อสารในอาเซียน
1. วันนี้ได้อะไรใหม่
รู้จักการบริหารทรัพยากรทางการศึกษา รู้จักแนวทางการนำหลักการต่างๆที่ได้ไปปรับใช้การบริหารงานการศึกษาท้องถิ่น
2. จะปรับปรุงตัวเองอย่างไร
ศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมเพื่อพัฒนาตนเองให้มีความรู้ความสามารถเพิ่มขึ้น
3. โครงการเกี่ยวกับอาเซียน
โครงการวัฒนธรรมของประเทศในอาเซียน เพื่อเรียนรู้แลกเปลี่ยนเกี่ยวกับวัฒนธรรม
1. ได้การประเมินต้นทุน การวิเคราะห์ต้นทุน
2. การประเมินส่วนได้ส่วนเสียในการลงทุน เพื่อดูผลที่ได้ก่อนเป็นสิ่งแรก
3. โครงการให้ทุกคนรู้พื้นฐานต่างๆของพื้นบ้าน
1. ได้อะไรใหม่: ได้หลักทฤษฎีและแนวคิดของอาจารย์
2.จะปรับปรุงตัวเองให้มีคุณภาพโดยมุ่งมั่น แสวงหาความรู้ และเรียนรู้ให้ตนเองรู้อย่างแท้จริง
3. โครงการพัฒนาภาษาสู่อาเซียน เช่น อังกฤษ จีน
1.ได้เรียนรู้ทฤษฎีแนวคิดเกี่ยวกับทุน 8K 5K การพัฒนาทุนมนุษย์ การให้ความสำคัญกับคนในการบริหารงานและองค์กร
2. นำไปปรับปรุงสร้างองค์ความรู้ใหม่ในหน่วยงาน
3. โครงการเรียนรู้ภาษาอังกฤษกับการเปลี่ยนแปลงของอาเซียน