การติดเชื้อกลากบริเวณขาหนีบ เรียกอีกอย่างว่า "สังคัง" หรือเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า tinea cruris


สวัสดีปีใหม่ไทย วันสงกรานต์ 2557 ครับ

วันสงกรานต์ปีนี้เวียนมาอีกครั้ง พอถึงวันสงกรานต์ ทำให้นึกถึง สองเกลอ สมสุขและสุขใจ สองเกลอเฮฮาสองคนนี้ มีนิสัยไม่คล้ายกันเลย แต่ด้วยวัยที่ใกล้ๆกัน ก็มักจะมาพบกันที่ร้านอาโกบ่อยๆ พอมีปัญหาเรื่องผิวหนัง ก็มักพากันมาหาหมอสุข เป็นเช่นนี้เรื่อยมา เรื่องราวเกิดเมื่อช่วงสงกรานต์ปีก่อน

ที่ร้านอาโกในตลาด แม้เป็นช่วงเทศกาลสงกรานต์ ร้านกาแฟดั้งเดิมนี้ยังเปิดขายตามปกติ สมสุขและสุขใจ ยึดที่นั่งที่ประจำคือโต๊ะกลมด้านหน้าร้านเป็นที่นั่งเช่นเคย ทั้งสองมักชอบมานั่งที่ร้านกาแฟนี้แต่เช้า คงเป็นเพราะอยู่ในวัยเกษียน วันๆไม่ได้ทำอะไร การมานั่งตรงนี้ จึงเป็นกิจกรรมเดียวตอนเช้าที่ทำให้ทั้งสองคนเพลิดเพลินได้ คือนอกจากจะได้ดื่มกาแฟที่คุ้นเคยในรสชาด ปาท่องโก๋เจ้าประจำที่อาโกจัดหามาเตรียมเอาไว้ทุกเช้า สมสุขสุขใจยังได้พูดคุยกันสัพเพเหระ และที่สำคัญทั้งสองยังได้มองผู้คนเดินไปมาหาซื้อสินค้าในตลาดอีกด้วย

ในวัยนี้ที่ทั้งสองคนเกษียณแล้ว ถ้าลองไปเทียบกับคนวัยเดียวกัน คงจะบอกได้ว่าสุขใจมักจะมีอารมณ์ที่รื่นเริงกว่าคนอื่นๆ และยิ่งเป็นช่วงสงกรานต์ด้วยแล้ว ก็จะรื่นเริงมากจนผิดสังเกต ผิดสังเกตจนสมสุขต้องเอ่ยปากถาม

สมสุข "วันนี้เป็นอะไรไป ดูเพื่อนจะยิ้มหน้าบานเป็นพิเศษ ไม่เคยเห็นเป็นอย่างนี้มานานแล้ว?"

สุขใจ "แหมไม่ให้ยิ้มได้ยังไงละ วันอาทิตย์เดือนก่อนเพิ่งพาน้องตาโตไปทะเลมา ทั้งเล่นน้ำ ดำน้ำ กินอาหารทะเล เห็นไหมนี่ หน้าและแขนยังแดงจากแดดอยู่เลย ได้เที่ยวเล่นน้ำทะเลและนอนผึ่งลมอยู่ที่ชายหาดอยู่ตั้งนาน จำได้ว่าพอล้างตัวด้วยน้ำจืดก็เผลอหลับไปจนตกเย็น พอค่ำก็เลยรีบกลับไม่ทันอาบน้ำอีกรอบ หลังจากนั้นก็คันตรงนั้นนะตรงที่ส่วนตั๊วส่วนตัว ทีแรกก็คันไม่มาก อาการคันมากขึ้นเรื่อยๆ กว่าจะหายคันได้ก็ตั้งหลายวัน แม้จะรักษาได้ทันท่วงที"

สมสุข "ไปเที่ยวคราวนี้ไม่ชวนกันเลยนะ ไอ้ที่คันนะ คันตรงไหน?"

สุขใจ "คันมากที่ขาหนีบ คันที่สะโพกด้วย เห็นผื่นที่สะโพกเป็นรอยแดงๆ นี่ทายาแล้วนะ วันก่อนไปซื้อยาที่ร้านขายยาปากซอย ได้ยาทา อะไรที่มีชื่อลงท้ายว่าบีๆ อะไรนี่แหละ ทาตอนแรกๆ เหมือนจะอาการจะดีขึ้น คือหายคันเหมือนกัน ก็นึกว่าคงจะหายและดีขึ้น เห็นผื่นหายแดง แต่หลังจากทายาได้สามสี่วันเท่านั้นแหละ ผื่นที่ว่าหายแดงกลับคันขึ้นมาใหม่ ไม่แดง แต่คันกว่าเดิม"

สุขใจกล่าวต่อ "แต่ก็โชคดีนะเพื่อน... พอทายาแล้วอาการคันไม่หายไป ผื่นกลับมาเป็นใหม่ เลยแวะไปหาหมอสุข ให้หมอช่วยตรวจดูหน่อย เผื่อจะมีคำแนะนำ และการรักษาที่ทำให้ดีขึ้น"

สมสุข "แล้วหมอสุข ว่าเป็นอะไร รักษาได้ไหม รักษาแล้วหายขาดไหม แล้ว เอ้อ...ติดต่อคนอื่นไหม แล้วได้โรคนี้มาอย่างไร?"

สุขใจ "เล่นถามยาวเป็นขบวนรถด่วนเลย ... หมอบอกว่าเป็นการติดเชื้อกลากที่บริเวณขาหนีบ (ช่วงนี้สุขใจหันไปมองซ้ายมองขวาพร้อมกับกระซิบเบาๆ) หรือที่เขาเรียกว่าสังคังนะ โรคนี้รักษาให้หายขาดได้ ช่วงที่ไม่ได้รักษา สามารถติดต่อผู้อื่นได้โดยการที่ผู้อื่นสัมผัสบริเวณที่เป็นหรือสัมผัสเสื้อผ้าที่มีเชื้อรา บางคนอาจติดต่อมาจากเชื้อราในสัตว์เลี้ยง หรือ อาจติดต่อโดยการสัมผัสกับเชื้อราที่อยู่ในดิน"

อารามตกใจ สมสุข เผลอตัว เลยอุทานเสียงดังลั่นไปทั้งร้านกาแฟว่า "ฮ้า! เพื่อนเป็นสังคังเรอะ?"

คนทั้งร้านเงียบกริบ พร้อมหันมามองที่หน้าร้านบริเวณที่ทั้งสองนั่ง อย่างพร้อมเพรียงกัน

สุขใจหน้าถอดสี ส่งเสียอ่อยๆ ว่า "เออ...แต่ก็หายขาดแล้วนะ หมอให้ทั้งยากิน ยาทา รักษาอยู่เป็นเดือนเลยละ เข็ดแล้ว"

สมสุข "ขอโทษที เผลอตัวเลยพูดดังไปหน่อย ตอนนี้โรคหายก็ดีแล้วละ แต่ว่า ไอ้ที่เข็ดแล้ว นี่่ไม่รู้ว่าเข็ดอะไร"

สุขใจไม่ตอบว่าเข็ดอะไร เข็ดอย่างไร หรือ เข็ดเมื่อไหร่ พร้อมกับรอยยิ้มน้อยๆ ที่มุมปาก ทำให้สมสุขยังคงสงสัยว่าสุขใจจะมีความหลังกับสิ่งที่ทำให้เข็ด

แล้วทั้งสองก็มองทอดสายตาไปด้านหน้าร้าน มองผู้คนมาจับจ่ายซื้อของเตรียมไปทำบุญ เนิ่นนาน จนเที่ยงวัน

จบตอน

.................................................................................................

หมอสุขมีเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับโรคสังคังมาเล่าให้ฟังครับ

เพื่อความชัดเจน ขอแสดงรูปผื่นโรคกลากบริเวณต้นขาด้านหลังและสะโพกที่แสดงด้านล่าง (เป็นของผู้ที่ไม่ประสงค์จะเอ่ยนาม เอ... อันนี้ไม่ระบุว่าจะเป็นของสุขใจนะครับ)

สังเกตในรูป จะเห็นผื่นที่ผิวหนังเป็นปื้นสีเข้ม มีขอบเห็นได้ชัดเจน ผื่นเริ่มเป็นตั้งแต่ต้นขา และมีผื่นไปถึงผิวหนังบริเวณที่สวมกางเกงใน และมีผื่นลักษณะเหมือนกันที่อีกข้าง นอกจากนั้นยังมีผื่นนี้ที่บริเวณขาหนีบด้านหน้า ที่อัณฑะและผิวหนังที่บริเวณอวัยวะเพศด้วย ซึ่งไม่ได้แสดงผื่นตรงนี้นะครับ

พอเห็นผื่นแดงเป็นบริเวณนี้ ทำให้นึกถึงว่าผื่นที่เป็นมีโอกาสที่จะเกิดจากการติดเชื้อรา เช่น เชิ้อกลาก ซึ่งเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อย การติดเชื้อกลากบริเวณนี้มีชื่อเรียกเฉพาะแบบไทยๆว่า "สังคัง" หรือที่มีชื่อโรคเป็นภาษาอังกฤษว่า tinea cruris ครับ

การพิสูจน์ว่าผื่นที่เห็นเกิดจากการติดเชื้อรา เช่น เชื้อกลาก หรือไม่? ให้ทำการตรวจทางห้องปฏิบัติการ โดยการขูดที่ผิวหนังแล้วส่องกล้องดู

ในรายนี้ ได้ส่่งไปตรวจแลป และได้ตรวจดูด้วยวิธีดังกล่าว ในรูปได้แสดงผลการตรวจแลป จะเห็นดังที่แสดง สรุุปได้ว่าเป็น เชื้อราชนิดเชื้อกลาก นอกจากนั้นการเพาะเชื้อราจะช่วยระบุตัวเชื้อ และ แหล่งที่เป็นสาเหตุของการติดต่อครั้งนี้ แต่ต้องรอผลประมาณสามสัปดาห์ถึงหนึ่งเดือน

มีประเด็นของการรักษาโรคกลากด้วยตนเอง ที่สำคัญคือการหลีกเลี่ยงการยาทาที่มียาสเตียรอยด์ผสมอยู่ ซึ่งสังเกตได้คือ ชื่อยาทามักจะมีคำว่า บี ต่อท้ายที่ชื่อยา การทาสเตียรอยด์ไม่ทำให้โรคเชื้อราหายไป แต่สเตียรอยด์จะลดการอักเสบที่เป็นอยู่ที่ผิวหนัง ซึ่งอาจจะทำให้อาการคันและอาการแดงที่ผิวหนังดีขึ้นในช่วงแรกๆ คือทำให้หายคันได้ แต่เป็นการหายเพียงชั่วคราว โดยที่เชื้อราจะยังเจริญเติบโตต่อไป นั่นคือการติดเชื้อราจะยังดำเนินต่อไป ทำให้มีอาการเป็นมากขึ้นได้ในภายหลัง ผลคือทำให้โรคลุกลามไปได้มากขึ้น แทนที่จะเป็นแค่ที่ขาหนีบ ยังสามารถลุกลามไปเป็นโรคกลากที่ส่วนอื่นๆ ของร่างกายได้การรักษาโรคกลากหรือสังคัง โดยการให้ยารักษาเชื้อราชนิดที่เป็นยาทา และในกรณีที่มีการติดเชื้อราเป็นบริเวณกว้าง เช่นเป็นที่หลายตำแหน่ง ก็ให้กินยารักษาเชื้อราด้วย การทายาที่เพียงพอคือให้ทายาในบริเวณที่เป็น ต่อเนื่องไม่ต่ำกว่าสามสัปดาห์ถึงหนึ่งเดือนนะครับ

ในกรณีของสุขใจ สุขใจได้กระซิบบอกหมอสุขว่า ก่อนที่จะมีอาการสังคังนี้ ได้เผลอใส่อันเดอร์แวร์ของน้องตาโต แต่ยืนยันแข็งขันว่า ใส่แค่ข้ามคืนเอง

เอ...แล้วน้อแข็งขันโตจะเป็นอะไรมากไหมละครับนี่

สุขสันต์วันสงกรานต์กันทุกๆ คนครับ

หมอสุข

สำหรับผู้ที่สนใจอ่านติดตามในรูปแบบเฟสบุ๊ค ติดตามอ่านได้ที่นี่ครับ

https://www.facebook.com/Skinbydoctorsukh?fref=photo