หากเราพูดถึงความผิดเกี่ยวกับทรัพย์สิน ที่มีค่อนข้างมากในปัจจุบันหากท่านไม่ได้ศึกษากฎหมายโดยตรง อาจคิดว่าลักทรัพย์และยักยอกทรัพย์มีความหมายเช่นเดียวกันแต่ในความเป็นจริงแล้วความผิดทั้งสองฐานนั้นมีความแตกต่างกันในสาระสำคัญตามข้อกฎหมายกันอยู่

ความผิดฐานลักทรัพย์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 334 บัญญัติว่า ผู้ใดเอาทรัพย์ของผู้อื่นหรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยไปโดยทุจริตผู้นั้นกระทำความผิดฐานลักทรัพย์ ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปีและปรับไม่เกินหกพันบาท

เรามาพิจารณาองค์ประกอบความผิดตามมาตรา 334 ดังนี้

  1. ผู้ใด
  2. เอาไปทรัพย์สินผู้อื่น หรือที่ผู้อื่นเป็นเจ้าของรวม
  3. ไปโดยทุจริต

หากอธิบายให้เข้าใจได้ง่ายยิ่งขึ้น คือการที่เราถูกแย่งการครอบครองหรือกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินนั้น ๆ จากเจ้าของทรัพย์โดยมิได้รับความยินยอมจากเจ้าของทรัพย์ อันเป็นความผิดฐานลักทรัพย์ (ใช้แต่เฉพาะกับสังหาริมทรัพย์เท่านั้น)

ตัวอย่าง

นายสมหวัง ได้เข้าไปในบ้านของนายสมศักดิ์ ในขณะที่นายสมศักดิ์ไม่อยู่ได้แอบเอานาฬิกา และสร้อยคอทองคำไป ซึ่งเป็นการเอาไปในขณะที่ความครอบครอง (ความเป็นเจ้าของ) ยังเป็นของนายสมศักดิ์อยู่จึงเป็นความผิดฐานลักทรัพย์

ในส่วนความผิดฐานยักยอกทรัพย์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 352 บัญญัติว่า ผู้ใดครอบครองทรัพย์ซึ่งเป็นของผู้อื่นหรือซึ่งผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วยเบียดบังเอาทรัพย์นั้นเป็นของตนหรือบุคคลที่สามโดยทุจริตผู้นั้นกระทำความผิดฐานยักยอก ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสามปีหรือปรับไม่เกินหกพันบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

เรามาพิจารณาองค์ประกอบความผิดตามมาตรา 352 ดังนี้

  1. ผู้ใด
  2. ครอบครองทรัพย์สินซึ่งเป็นผู้อื่น หรือซึ่งผู้อื่นเป็นเจ้าของรวมอยู่ด้วย
  3. เบียดบังเอาทรัพย์นั้นเป็นของตนหรือบุคคลที่สาม
  4. โดยทุจริต

หากอธิบายให้เข้าใจได้ง่ายยิ่งขึ้นคือการที่ผู้กระทำความผิดมีสิทธิครอบครอง แต่เบียดบังเป็นของตนเอง (ใช้ได้ทั้งสังหาริมทรัพย์ และอสังหาริมทรัพย์)

ความผิดในส่วนของการลักทรัพย์เป็นความผิดอันมิอาจยอมความได้

ต่างจากความผิดฐานยักยอกทรัพย์เป็นคดีที่ยอมความได้หากเจ้าทรัพย์ไม่ประสงค์จะดำเนินคดี

ตัวอย่าง

        นายเอกฝากแหวนทองไว้กับนายโทไว้ในช่วงที่นายเอกไม่อยู่ ต่อมานายโทได้นำแหวนทองของนายเอกไปขายเอาเงินไปใช้ส่วนตัวการกระทำของนายโทเป็นการเบียดบังเอาแหวนของนายเอกไปเป็นของตนเองโดยทุจริตจึงเป็นความผิดฐานยักยอกทรัพย์

           จากรายละเอียดข้างต้นคงทำให้หลายท่านเข้าใจถึงความแตกต่างความลักทรัพย์และยักยอกกันมากขึ้นความผิดเกี่ยวกับทรัพย์สินที่ใกล้ตัวที่หลายคนเข้าใจว่าเป็นความผิดแบบเดียวกัน