ครูของหนู..อยู่ไหน

เกือบ ๒๘ ปีแล้ว ที่ผมสอบบรรจุและได้เป็นครูสมใจนึก แต่ต้องสอบหลายครั้งเหมือนกัน บางแห่งรับน้อย และผมก็ดูหนังสือน้อยเกินไป จึงสอบไม่ติด ช่วงที่เรียน ป.ตรี ที่วิทยาลัยครู มัวแต่สนใจกิจกรรม อาทิ ดนตรี กีฬาและวรรณกรรม ไม่ค่อยคร่ำเคร่งกับตำราเท่าไรนัก ตอนหลังมาโหมดูหนังสือ และตัดสินใจไปสอบไกลถึงศรีสะเกษ สอบได้แต่เป็นตัวสำรอง คนสมัครหลายพันคน สอบได้ที่ ๓๐๐ ต้องรอนานเป็นปีกว่าจะได้บรรจุ ขนาดนั้นก็ยังทำให้พ่อกับแม่ดีใจเป็นที่สุดของชีวิต ที่เห็นลูกมีอนาคต

"เคยปวดร้าวเจ็บลึกเมื่อนึกถึง

ที่ครั้งหนึ่งท้อใจสอบไม่ผ่าน

กว่าจะได้เป็นครูสู้รอนาน

สอบไกลบ้านหลายครากว่าจะเป็น"

ช่วงที่รองาน ได้ไปทำงานเป็นลูกจ้างชั่วคราว สังกัดกรมชลประทาน ทำทั้งงานเอกสารและงานโยธา เหนื่อยมากๆ รายได้น้อยแต่ต้องสู้ทน ดีกว่าว่างงาน บางวันรู้สึกท้อ คิดอยู่บ่อยๆว่า เราจะได้เป็นครูไหมเนี่ย หรือโชคชะตาฟ้าลิขิต ให้ต้องทำงานกลางดินกินกลางทราย ไม่ไปถึงจุดหมายเสียที เฝ้าแต่ปลอบใจตัวเองว่า ถ้าได้เป็นครู จะตั้งใจทำงานสุดๆไปเลย

"เติมเชื้อไฟปลอบปลุกลุกโชติช่วง

ถือว่าดวงชะตาฟ้ามองเห็น

ได้อาชีพครูแท้แม้ยากเย็น

ใจยังเต้นอกสั่นฝันเป็นจริง"

เป็นครูปีแรก..ขอบอก..ไม่มีครูคนไหนในโรงเรียนที่ขยันเท่าผม ผมวัดและประเมินตนเองจาก..งานที่ครูใหญ่มอบหมายให้ทำ ซึ่งมักจะมาลงที่ผม ที่เป็นครูธุรการด้วยและรับผิดชอบในฐานะครูประจำชั้นและครูผู้ดูแลห้องสมุดโรงเรียน กลับบ้านพักค่ำมืดทุกวัน เสาร์อาทิตย์ขึ้นทำงานตลอด สิ่งที่ชอบทำมากที่สุดคือการผลิตสื่อการสอนและจัดบรรยากาศห้องเรียน-ห้องสมุด ไม่รู้เป็นอย่างไร รู้สึกชอบจริงๆ

"พิสูจน์คนชั้นครูทีละขั้น

พร้อมมุ่งมั่นก้าวไกลในทุกสิ่ง

เตรียมการสอนสื่อใช้ไม่ประวิง

นับวันวิ่งชนงานบานตะไท"

ทำให้นึกถึงครูสมัยปัจจุบัน ซึ่งมีงานยุ่งยากและมากเหมือนที่ผมเป็นครูหนุ่มๆ แต่ยุคนี้จะยุ่งคนละเรื่องคนละมุม โดยมากจะไม่ทำงานที่เต็มไปด้วยความชอบหรือนำมาซึ่งความสุข แต่จะทำงานเพื่อรองรับการประเมิน โน่น นี่ นั่น ทำตามคำสั่งผู้บริหารมากกว่าความสำคัญของการอ่านได้ของเด็กในห้อง ครูจะจับจองแต่ แผนงาน ที่ทำเสร็จแล้วก็วาง และโครงการเท็จที่หลากหลายเสียจน อดคิดไม่ได้ว่า ใครนะที่ริเริ่มให้ครูส่วนใหญ่เป็นไปได้ถึงเพียงนี้....ที่มีแต่งานทิ้งห้องเรียน

"ประสบการณ์งานเพิ่มเริ่มจะท้อ

มากเพียงพอโครงการท่านมอบให้

กิจกรรมประเมินวัดจัดเข้าไป

ทำหลายสิ่งวิ่งนอกในได้ทั้งวัน"

แล้วเรามี สทศ...สมศ.มาแล้วกี่ปี ทดสอบและประเมินมาแล้วไม่รู้กี่ครั้ง ภาพรวมการศึกษาของไทยเราดีขึ้นมาบ้างไหม ผมยอมรับนะ ว่าเป็นผู้บริหารที่ค่อนข้างโง่ๆเซ่อๆ จึงอยากให้ผู้รู้ทั้งหลายช่วยไขข้อข้องใจสักที ว่าการที่ครูไม่ครบชั้น ขาดครูวิชาหลักๆในโรงเรียนเล็กๆ ราวสามหมื่นโรง และ การบริหารจัดการของต้นสังกัดก็ยังด้อยคุณภาพ แต่เวลาทดสอบเด็ก ก็ยังหน้าด้านใช้ข้อสอบเหมือนกันทั่วประเทศ..และประเมินรอบ ๓ ด้วยเกณฑ์มาตรฐานตัวเดียวกันหมด..ทำไปทำไมเนี่ย รู้ผลตั้งแต่ยังไม่ประเมิน..ปฏิรูปก่อนดีไหม......หรือเมืองไทยมีแต่นักการเมืองปัญญาอ่อน

"คืองานครูมิใช่ง่ายหลากหลายนัก

ที่ประจักษ์เริ่มกระจ่างช่างพลิกผัน

ต้องปรับตัวทุกค่ำเช้ารู้เท่าทัน

สำนึกพลันอาจก้าวหน้าถ้าสู้ทน"

บางครั้งบางครา ก็เคยคิดจะอดทน เพื่อหวังความก้าวหน้ากับเขาบ้าง แต่ตอนนี้แทบไม่อยากคิดอะไร คิดใกล้ๆว่าลูกโตเมื่อไหร่ มีงานทำวันไหน..ได้เรื่องแน่ คงตัดสินใจอะไรได้ง่ายขึ้น ดีกว่ามาทนดูงานการศึกษาที่มีแต่.."คอรัปชั่นเชิงนโยบาย" งาบแบบง่ายๆ..ชนิดที่ครูตายลูกเดียว

"เคยปวดร้าวเจ็บลึกเมื่อนึกถึง

อีกครั้งหนึ่งทำท่าน้ำตาหล่น

อกหวั่นไหวใจหมองต้องสู้ทน

เลิกสับสน..เด็กมา..ถามหาครู"

ชยันต์ เพชรศรีจันทร์

๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๗