มะขามป้อมเพื่อสุขภาพ

มะขามป้อม เด็กๆคงไม่ชอบหรืออาจไม่รู้จักเลย รวมทั้งผู้ใหญ่หลายๆท่านที่ไม่ชอบเพราะมีรสเปรี้ยวขมไม่มากเมื่อกลืนแล้วจะรู้หวานที่คอ ชุ่มคอ มีวิตามินซีสูง มะขามป้อมเป็นผลไม้จากสวรรค์ตามคำบอกเล่ากันมา

แต่มะขามป้อมสำหรับผู้เขียนแล้วจะนึกถึงการได้อ่านหนังสือ " พระอารมณ์ขัน ฯ " พระองค์ท่านในหลวงของเราเสมอ ที่กล่าวถึงพระองค์ท่านทรงประพาสข้ามภูเขาแต่ละลูก เมื่อมีผู้ถามว่า ภูเขาลูกนี้ใหญ่เล็กกว่ากัน พระองค์ท่านจะตอบจากการอมมะขามป้อมจำนวนกี่ลูก

มะขามป้อมสดเราเก็บไว้ได้ไม่นานเมื่อได้มาถ้าจะกินสดก็ต้องรีบให้หมดก่อนจะเสียชึ้นรา การถนอมอาหารแปรรูปมีหลายวิธีเช่น ดองน้ำผึ้ง ดองเกลือ แช่อิ่ม เชื่อม ยาอม ชา น้ำคั้นสด หมักน้ำเอนไซม์ เข้ายาพิกัดตรีผลา  ฯ ที่เชียงใหม่มะขามป้อมที่วางขายโดยมากจะเป็นผู้ขายที่มาจากดอยเป็นชาวเขานั่งขายริมถนนในตลาด ขายเป็นถ้วยหรือถุงละ 10 บาท หรือมากน้อยได้ตามชอบ  ซึ่งช่วงเวลานี้ยังมีขายอยู่ วันนี้นำชามะขามป้อมมาฝากให้ลองทำแบบง่ายๆไม่ต้องซื้อหรือจะซื้อก็ได้ในช่วงที่ไม่มีมะขามป้อมหรือหาซื้อไม่ได้ แต่ถ้าทำไว้มากพอเก็บไว้ได้ตลอดปีก็จะดีมากๆ

 

 ชามะขามป้อม

 

 

มะขามป้อมหั่นบางๆส่วนที่เสียจุดดำทิ้งไป  หั่นชิ้นบางให้เท่าๆกัน                     

 

  

มะขามป้อมสดหั่นบางๆ                                                 คั่วไฟอ่อนๆให้สุกจะหอม

 

  

คั่วพอสุก                                                                       ตากเพียงครึ่งแดด(ครึ่งวัน)

 

 

มะขามป้อมที่คั่วสุกแล้วตากแห้ง ที่ยังไม่แห้งมากนัก

ควรตากให้แห้งมากๆหรือจะนำไปคั่วหรืออบอีกครั้งก่อนเก็บใส่ภาชนะหรือใส่ซอง

จะได้เก็บไว้ได้นานปีได้

 

 

 ชามะขามป้อม (ที่ยังไม่แห้งมาก) น้ำชามีรสเปรี้ยวและหอม

 

 

ชาซองสำเร็จรูป                                มะขามป้อมจะละเอียดแห้งมากเมื่อชงดื่มจะไม่มีรสเปรี้ยว

 

ชามะขามป้อมสำเร็จรูป

 

 

สรรพคุณส่วนต่างๆของมะขามป้อม มีดังนี้

มะขามป้อม กันโตด(เขมร) กำทวด (ราชบุรี) มั่งลู่ สันยาส่า (กะเหรี่ยงแม่ฮ่องสอน )

ใบ รสฝาดขม ต้มอาบลดไข้

ดอก  รสหอมเย็น เข้ายาเย็น ระบายท้อง

ลูกอ่อน รสเปรี้ยวหวานฝาดขม บำรุงเนื้อหนังให้บริบูรณ์ กัดเสมหะในลำคอ ทำให้เสียงเพราะ

            แก้มังสังให้บริบูรณ์ แก้พรรดึก แก้พยาธิ

ลูกแก่  รสเปรี้ยวหวานขมเผ็ด แก้ไข้เจือลม แก้ไอ แก้เสมหะ ทำให้ชุ่มคอ ลดไข้ ขับปัสสาวะ ระบายท้อง

       บำรุงหัวใจ ฟอกโลหิต แก้ลม แก้ลักปิดลักเปิด มีวิตามินซีมากกว่าน้ำส้ม คั้นในปริมาณเท่ากันถึง 20 เท่า

เนื้อลูกแห้ง รสเปรี้ยวฝาดขม เป็นยาฝาดสมาน แก้ริดสีดวงทวาร แก้บิด ท้องเสีย ใช้ควบกับธาตุเหล็ก

               แก้โรคดีซ่าน และช่วยย่อยอาหาร หมักได้แอลกอฮอล์รับประทานแก้อาหารไม่ย่อย แก้ไอ

ยางจากผล  รสเปรี้ยวฝาดขม หยอดแก้ตาอักเสบ รับประทานช่วยย่อยอาหาร ขับปัสสาวะ

เปลือกต้น  รสฝาดขม สมานแผล

ราก  รสฝาดเมาเบื่อสุขุม(ฝาดขม)  ต้มแก้ไอ แก้พิษไข้ ฟอกโลหิต ทำให้เส้นยืด แก้มะเร็งกรามช้าง

      เป็นยาเย็น ฟอกโลหิต ทำให้อาเจียน กลั่นได้สารมีคุณสมบัติฝาดสมานดีกว่าสีเสียด

 

(ขอบคุณ สรรพคุณส่วนต่างๆของมะขามป้อม จากหนังสือเภสัชกรรมไทย ฯโดย วุฒิ วุฒิธรรมเวช)

 

 

 

มะขามป้อม ยังมีการทดลองวิจัยที่ประเทศอินเดียโดยใช้สารสกัดจากใบมะขามป้อม ลดความดันโลหิตสูงได้ การใช้เพื่อบำบัดเบาหวานลดน้ำตาลในเลือดได้ การทดลองวิจัยที่ประเทศอินเดียจากสารสกัดผลมะขามป้อม สำหรับมะขามป้อม ลดไขมันในเลือดได้ทดลองวิจัยที่ ประเทศอินเดียและประเทศอังกฤษ

ชามะขามป้อม ทำไม่ยากการทำให้สุกก่อนจะมีผลดีในการไม่เกิดเชื้อรา หากไม่ทำให้สุกโดนการคั่วหรืออบ ควรทำแต่น้อยตากให้แห้งแล้วไม่ควรไว้นาน รีบใช้ให้หมดเร็ว การทำให้สุกก่อนแล้วตากแห้งหรือตากแห้งแล้วมาคั่วอบทีหลังแต่ต้องระวังเกิดเชื้อราควรได้แดดต่อเนื่องหรือผึ่งในที่โล่งไม่ชื้น มะขามป้อมเป็นผลไม้มีน้ำในลูกเวลาหั่นซอยถ้าทำชิ้นเท่าๆกันการผึ่งตากก็จะแห้งเท่าๆกัน

ทำเสร็จใหม่ๆชงดื่ม น้ำชาจะหอมและมีรสเปรี้ยวเล็กน้อย ถ้าชอบหวานก็เพิ่มความหวานด้วยใบหญ้าหวานหรืออื่นๆที่ทำให้หวานตามชอบได้ ซึ่งเมื่อมะขามป้อมอยู่ในลักษณะชา นำมาต้มเพิ่มความหวานก็ได้เช่นกันที่จะใช้ดื่มแบบใส่น้ำแข็งหรือแช่เย็น ยามอากาศร้อนๆก็ชื่นใจมาก นำเป็นของฝากของเยี่ยมได้ดีมากๆอีกด้วย

ได้แนะนำให้ผู้ผลิตในครัวเรือนทำชามะขามป้อมจำหน่ายเพื่อผู้ที่ไม่มีที่ซื้อมะขามป้อม จะได้ดื่มได้บ้าง ซึ่งทำออกมาแบบผงละเอียดใส่ซองชาได้ดีมากๆค่ะ

 

 

ด้วยความปรารถนาดี กานดา แสนมณี

วันจันทร์ที่ ๒๗ มกราคม พ.ศ ๒๕๕๗