1. การใส่วาทกรรมทางการเมือง

แท้จริงแล้วความรับรู้ (perception)ของมนุษย์ในเรื่องการเมืองหรือเศรษฐกิจนั้นเป็นระดับมหภาค เป็นเรื่องใหญ่ที่ไกลตัวเรามาก ทั้งสองเรื่องข้างต้นเป็นเรื่องที่เรารับรู้ไม่ครบถ้วน  กล่าวคือเป็นความรับรู้เกี่ยวกับเรื่องที่ใหญ่โตเกินกว่าคนหนึ่งคนจะสามารถทราบข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นทั้งหมดได้  ยังไม่นับรวมถึงว่าเมื่อรับรู้ข้อมูลแล้วก็ยังต้องมีการตีความที่เป็นไปได้หลากหลาย (โปรดดูในเว็บบอร์ดเรื่องการรับรู้ และทฤษฎีรื้อสร้าง) ซึ่งแตกต่างไปจากเรื่องราวในชีวิตประจำวัน ที่เป็นเรื่องจุลภาค เพราะในชีวิตประจำวันเรารับรู้ว่าคนรอบข้างเรามีใคร มีอะไรที่ต้องทำ สามารถคาดการณ์ความเป็นไปรอบตัวได้อย่างคร่าวๆได้ แท้ที่จริงเรื่องในระดับสังคมการเมืองและเศรษฐกิจนั้นการรับรู้ต่างๆ ของเราส่วนใหญ่เกิดจากการรับรู้ผ่านการตีความบนฐานข้อมูลที่ไม่ครบถ้วน หรือบางอย่างก็เป็นเพียงการเชื่อผ่านการรับรู้เชิงสัญลักษณ์ เช่นเรารับรู้การมีอยู่ของ “ชาติ” ผ่านธงชาติ ประวัติศาสตร์แห่งชาติ จินตนาการแผนที่ประเทศ วีรกรรมของทหารหาญ การทำสงคราม ตลอดจนพิพิธภัณฑ์ที่ถูกวางเงื่อนไขมาแล้วอย่างดี หรือฯลฯ

ในแง่นี้หากมองในแง่การเมืองแล้ว การที่เราเป็นผู้รับวาทกรรมประชาธิปไตยในช่วงใดช่วงหนึ่ง และเป็นการรับรู้ทางการเมืองก็เกิดขึ้นอย่างจงใจโดยคนบางกลุ่มเพื่อหวังบรรลุผลทางอุดมการณ์หรือผลประโยชน์บางอย่าง กล่าวคือหากสามารถคุมความหมายของคำ เช่นวาทกรรมประชาธิปไตยได้  ก็ย่อมนำไปสู่การสร้างคำอธิบายที่ให้คุณค่าในทางบวกสอดคล้องกับแนวทางของตน และให้คุณค่าทางลบกับแนวทางอื่นๆ เช่นเมื่อครั้งที่เริ่มมีการพูดถึงแนวคิดเรื่อง “รัฐบาลของประชาชน” (Government by consent) รัชกาลที่ 4 ทรงเลือกที่จะช่วงชิงเอาแนวคิดนี้มาแปรเปลี่ยนตีความให้เป็นประโยชน์กับฝ่ายตนแล้ว  การใส่อุดมการณ์สู่ความรับรู้ของคนในสังคมด้วยการอธิบายว่าแนวคิดนี้สอดคล้องกับประเพณีการเมืองการปกครองไทยอยู่แล้ว เพราะพระมหากษัตริย์ไทยนั้นเป็น “อเนกชนนิกรสโมสรสมมติ” คือขึ้นครองราชย์ด้วยการยอมรับของขุนนางและประชาชนทุกคน (โปรดดู สุรพล ทวีศักดิ์. ศีลธรรม ศาสนา และสังคมประชาธิปไตย. http://prachatai.com/journal/2013/10/49326 และนิติราษฎร์. อุดมการณ์บนเส้นขนาน.http://www.enlightened-jurists.com/page/70)

 

หนังสืออ้างอิง

Cr. ตะวัน มานะกุล. The Inception: ว่าด้วยการตัดต่อ “ประชาธิปไตย” ไทย. http://www.echoyouth.org/post/80/inception-democracy/