เมื่อวานไปดูหนังเรื่อง The Enders' Game มาครับ สนุกจริงๆ เป็นเรื่องราวการรวมพลังของชาวโลก เพื่อต่อสู้กับมนุษย์ต่างดาว... โดยเลือกเอาเด็กๆ ที่เป็นอัจริยะเล่มเกมส์เก่งที่สุดในโลก มากฝึกเพื่อเป็นผู้นำในการต่อต้านเอเลี่ยน ..
ที่สุดพวกเขาก็เจอเด็กที่มีแววคนหนึ่งชื่อเอนเดอร์.. คนนี้มีแววแต่ต้องฝึก เอนเดอร์ผ่านด่านการฝึกต่างๆ จากคนอยู่ปลายแถว จนกระทั่งขยับขึ้นมามีบทบาทสำคัญในกลุ่มเล็กๆ จนกระทั่งมีกองทหารของตนเอง จนกลายมาเป็นผู้นำกองทัพโลก เรียกว่ากองทัพเด็กวัยรุ่นโลก โดยกองทัพโลกประกอบด้วยนายทหารตำแห่งสำคัญ รวมถงเอ็นเดอร์เอง ที่มีอายุราวๆ 15 ปีเท่านั้น... เอาหล่ะผลตอนท้ายจะเป็นอย่างไรคุณต้องไปดูเอง.. ส่วนผมเองเรื่องนี้ทำให้ได้บทเรียนในหลายมิติ ที่จะพูดวันนี้คือมิติของ "ภาวะผู้นำ (Leadership)”
เราจะเห็นว่าเอนเดอร์แสดงความเป็นผู้นำเบื้องต้น ได้คุณสมบัติแต่แรกคือเป็นคนเล่นเกมส์เก่งมากๆ โดยเกมส์ทั้งหมดเป็นเกมส์เชิงกลยุทธ์ ซึ่งสอดคล้องกับที่กองทัพต้องการ เพราะกองทัพเกณฑ์เด็กเล่นเกมส์เก่งมาก ก็เพราะเชื่อว่าสมองของเด็ก น่าจะจัดการเรื่องซับซ้อนได้ดีกว่าผู้ใหญ่ เรียกว่ามีขีีดความสามารถแล้ว (Competence) แต่อีกสองสิ่งที่ยังพิสูจน์ไม่ได้คือความซื่อสัตย์ (Honesty) ยังไม่พอ สุดท้ายคือขีดความสามารถในการสร้างแรงบันดาลใจ (Ability to inspire) .. นี่คือสาเหตุที่พอคัดจากความสามารถแล้ว เอนเดอร์ถูกส่งเข้าค่าย เพื่อดูทั้งสองอย่างและภาพรวม คุณสมบัติในภาพรวมทั้งสามประการนี้เราเรียกรวมๆเอาว่า “ความน่าเชื่อถือ(Creditability)” ซึ่ง Kouzes และ Posner บอกว่า "สำหรับความเป็นผู้นำนั้น เหนือสิ่งอื่นใด พวกเราต้องมี "ความเชื่อถือ" ในตัวผู้นำ.. เราต้องเชื่อว่าผู้นำจะทำในสิ่งที่เขาพูด และพวกเขามีความรู้และทักษะที่จะนำเรา และพวกเขาต้องมีความกระตือรือร้นกับเป้าหมาย"
นักวิจัยทั้งสองท่านนี้ได้ศึกษาผู้นำทั้งในระดับกลางและระดับสูงนับพันคน เป็นเวลาสิบปี.. ได้สรุปว่า การสร้างความ "น่าเชื่อถือ" นี้เป็นอะไรที่อาศัยเวลาครับ โดยมันเป็นผลของ “การเป็นคนจริง (Authenticity) " และ "อิทธิพล (Influence)" ที่ขับเคลื่อนด้วยความซื่อสัตย์ ความสามารถ และการสร้างแรงบันดาลใจ.. ปัจจัยสามประการที่ถ้าคุณมีครบ เวลาจะบ่มเพาะให้คุณเป็นคนน่าเชื่อถือ.. คนพร้อมจะทำตามคุณมากขึ้นเรื่อยๆ.. ลองดูไดอะแกรมที่ Kouzes และ Posner สรุปไว้ครับ..
พูดง่ายๆ ถ้าระดับความเป็นคนจริง (Authenticity) จะอยู่ที่ความน่าเชื่อถือ.. เอาเป็นว่าสิ่งที่เอ็นเดอร์แสดงออกต่อคนอื่นทั้งต่อหน้าและลับหลังผู้มีอำนาจ คือการเป็นคนซื่อสัตย์ต่อความคิดจนกลายเป็นคนกล้า ที่เพื่อนๆ เริ่มยอมรับ.. สุดท้ายคือมีขีดความสามารถในการสร้างแรงบันดาลใจ มีความใส่ใจทุ่มเทต่อเป้าหมาย หลายคนที่กลายเป็นผู้นำระดับรอง หรือการเป็นผู้ตาม หรือแม้กระทั่งหลุดโลกไปเลยก็เช่น มีคนหนึ่ง มีความสามารถแต่ไม่จริงใจ คนในทีมเมื่อเจอคนจริงกว่าก็เริ่มไม่อยู่ด้วย ที่สุดก็อ่อนแอนำไม่ได้ จนกลายเป็นผู้ตามเอ็นเดอร์ในที่สุด..มีอีกคนมีความสามารถ ไม่จริงใจ ไม่ซื่อสัตย์ แถมไม่ค่อยสร้างแรงบันดาลใจเท่าไหร่ นี่ก็หลุดครับ..
และถ้าดูในเรื่องจะเห็นว่าเอนเดอร์กลายเป็นผู้นำสูงสุดของกองทัพโลกด้วยหลักการที่ Kouzes และ Posner สรุปไว้เปี๊ยบ นั่นคือ 1. รู้ว่าจะนำใคร 2. ยืนยันความเชื่อของคุณ 3. สื่อสารอย่างมีพลัง 4. นำด้วยการทำเป็นตัวอย่าง 5. เอาชนะตนเอง.. ถ้าคุณดูหนังตั้งแต่ตนจนจบคุณจะเห็นว่าเอ็นเดอร์ทำครบห้าข้อเลยครับ..ป็นอะไรที่สุดยอด และสอนเรื่องภาวะผู้นำได้ดีมากๆ.. เอามาทบทวนการทำงานด้านพัฒนาองค์กร (Organization Development ได้เลยครับ เพราะคุณเองที่เป็นที่ปรึกษา คุณเองต้องสร้างแวดวงของตนเอง ต้องทำงานให้ลูกค้า สิ่งสำคัญที่คุณต้องทำคือทำแบบเอ็นเดอร์ นี่แหละครับ.. และผมเห็นมามาก บางคนดููน่าเชื่อถือมากๆ ก็เพราะมีทั้งสามด้าน แต่พอคบกันไปนานๆ บางครั้งก็หลุดโลกไปก็ม เช่นโลภมาก ไม่ซื่อสัตย์ แน่นอนแหละครับ คุณจะนำได้เฉพาะคนไม่รู้จักคุณเท่านั้น.. บางคนจริงใจ ดีครับ แต่ไม่แสวงหาความรู้เลย ที่สุดคนเก่งๆ ดีๆ อาจไม่อยากลงเรือลำเดียวกันคุณก็ได้.. แต่ก็ยังรักคุณอยู่ โดยหันไปอยู่กับคนอื่นที่มีความน่าเชื่อถือกว่า หรือไม่ก็นำเองซะเลย..
และสุดท้ายที่หนังเรื่องนี้ได้สื่อออกมาอย่างไม่เหมือนใคร (ดูบทกวีของลองเฟลโลว์ข้างล่างนี้)
คือการพยายามทำความเข้าใจศัตรู เรียกว่าถ้าคุณเข้าใจศัตรู คุณจะรักเขาเลยนี่แหละครับ แนวคิดนี้น่าทึ่งเป็นอะไรที่ผู้นำควรฝึก เพราะถ้าเราเข้าใจเรื่องราวที่อยู่เบื้องหลังคนเป็นศัตรูของเรา ที่ต้องเผชิญกับความทุกข์ยากเช่นเรา เราจะไม่อยากเป็นศัตรูกับเขาอีกครับ..ผมว่านี่คิอเคล็ดวิชาสุดยอดของผู้นำจริงๆ เอ็นเดอร์เองแล้วสนใจเรื่องจิตใจคนมากครับ ซึ่งสำหรับโลกทุกวันนี้ผมว่าคนที่พูดเรื่องนี้ได้ดีมากๆคือดร.วรภัทร์ ภู่เจิรญ โดยเฉพาะเรื่องผู้นำสี่ทิศ จะอธิบายเรื่อง The Ender's Game ได้ดีมากๆ ลองไปค้นหาดูใน YouTube นะครับ
วันนี้เพียงเล่าให้ฟัง ลองเอาไปพิจารณาตนเองนะครับ
Reference:
The first picture retrived September 2, 2013 from http://endersgameblog.tumblr.com/
The second picture retrived September 2, 2013 from www.aithailand.org
The third picture retrived September 2, 2013 from http://www.atticlightstudios.com/WordPress/category/quotes/page/5/
