คงไม่อาจปฏิเสธถึงจำนวนแรงงานต่างด้าวในพื้นที่ ทั้งที่ขึ้นทะเบียน เคยขึ้นทะเบียน หรือไม่เคยขึ้นทะเบียนแรงงานต่างด้าวเลย หลายกรณีมาทำงานและอาศัยอยู่ในประเทศไทยทั้งครอบครัวเป็นเวลากว่า ๑๐ ปีแล้ว โดยไม่เคยกลับประเทศบ้านเกิด หลายกรณีมีลูกที่เกิดเติบโตและเรียนหนังสือไทย หลายกรณีมีลูกเติบโตจนมาเป็นแรงงานช่วยครอบครัวได้แล้ว อีกหลายกรณีแต่งงานสร้างครอบครัวกับสามีหรือภรรยาคนไทย และอีกจำนวนไม่น้อยที่ยังไปมาเป็นช่วงๆ เพราะมีครอบครัวอยู่ที่ประเทศต้นทาง  สิ่งนี้เป็นสภาพความเป็นจริงในพื้นที่ ที่จำเป็นต้องอาศัยการคิดร่วมกันของทุกฝ่ายบนพื้นฐานของการยอมรับความเป็นจริงในแง่มุมต่างๆ   โดยเฉพาะด้านความจำเป็นที่ต้องดำรงชีวิตอยู่ ทั้งของแรงงานต่างด้าวและของคนไทยในพื้นที่ที่ต้องการแรงงาน

จากงานวิจัยพบกรณีศึกษาที่เป็นบุตรของแรงงานต่างด้าวที่ประสบปัญหาการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ในด้านต่างๆ เช่น การถูกปฏิเสธสิทธิในการจดทะเบียนการเกิดโดยรัฐ (กรณีศึกษาที่ ๔)  การถูกปฏิเสธสิทธิในการเข้ารับการศึกษาจากโรงเรียนในพื้นที่ (กรณีศึกษาที่ ๒๔) หรือการถูกละเมิดสิทธิในเนื้อตัวร่างกาย (กรณีศึกษาที่ ๑๔) เป็นต้น

 

สภาพปัญหาอันมีผลกระทบต่อเด็ก เยาวชน และครอบครัว

                 ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อเด็กและเยาวชน ในกรณีนี้จะมีมากกว่าผู้ใหญ่ โดยเฉพาะเมื่อเป็นเด็กที่เกิดและเติบโตในประเทศไทย โดยไม่เคยได้กลับไปประเทศบ้านเกิดของบิดามารดา เด็กเหล่านี้เมื่อไม่อาจไปที่ไหนได้ไม่ว่าจะในระยะสั้นหรือระยะยาว  หากพวกเขาถูกปิดกั้นโอกาสในการพัฒนาชีวิต พวกเขาก็จะเติบโตขึ้นในประเทศไทยอย่างเป็นภาระต่อสังคม ยิ่งถ้าพวกเขาได้รับการซึมซับตั้งแต่เด็กว่าถูกกดขี่เอารัดเอาเปรียบ อนาคตคงจะยิ่งเป็นปัญหาใหญ่ของสังคม  ตรงข้าม หากพวกเขาได้รับการส่งเสริมสิทธิมนุษยชนพื้นฐานตามความจำเป็นในชีวิต เช่นได้รับการศึกษาพื้นฐาน พวกเขาก็จะเติบโตขึ้นเป็นกำลังในการพัฒนาประเทศ  หรือหากได้กลับไปประเทศบ้านเกิดของบิดามารดา ก็จะนำพาความรู้และสำนึกที่ดีต่อประเทศไทยกลับไปเป็นส่วนหนึ่งในการร่วมสร้างความสมานฉันท์ระหว่างประเทศได้ต่อไป