"โกหกเพื่อไม่ให้ลำบากใจจะผิดศีลไหม" ... (ยกภูเขาออกจากใจ : พระไพศาล วิสาโล)

ปุจฉา :

รบกวนถามเรื่องการพูดโกหกแบบต่าง ๆ หน่อยครับว่า
จะผิดศีลและบาปไหมครับ

การพูดโกหกแบบให้คนอื่นสบายใจ เช่น

โกหกผู้ป่วยโรคมะเร็ง โกหกแบบตัดบท เช่น
เจ้านายชวนไปกินเหล้า ต้องโกหกว่ามีนัดสำคัญแล้ว
ไม่งั้นเจ้านายไม่ยอม หรือมีโทรศัพท์มาขายของ
เลยโกหกว่าไม่สะดวก ประชุมอยู่

หรือโกหกเพื่อให้ผู้อื่นดีหรือไม่ต้องทำบาป เช่น
แม่ให้ไปซื้อปูเป็น ๆ มานึ่งกิน เราเลยโกหกว่าปูหมด
เพราะไม่อยากให้แม่ทำบาป

ขอบพระคุณครับ

วิสัชนา :

การพูดโกหกนั้น แม้จะมีเจตนาดี ถ้าตั้งใจโกหกก็ถือว่า
ผิดศีลทั้งนั้น แต่ก็ยังส่วนดีตรงที่มีเจตนาดี ต้องมองแยกเป็น
ส่วน ๆ จะให้ดีก็ควรมีทั้งเจตนาดีและพูดความจริง

การพูดความจริงโดยไม่ก่อผลร้ายต่อผู้ฟังนั้น
ทำได้เสมอ อยู่ที่ว่าจะพูดอย่างไร
อันนี้เป็นเรื่องของทักษะและปฏิภาณ
จะเีรียกว่าเป็นทักษะทางสังคมอย่างหนึ่งก็ได้
ตอนเริ่มใหม่ ๆ อาจทำได้ไม่ถนัด
ก็อย่าท้อถอย หมั่นทำไปเรื่อย ๆ
ก็จะทำได้ดีขึ้น ๆ

การโกหกด้วยเจตนาดีนั้น หากทำบ่อย ๆ จะติดนิสัย
และทำให้โกหกง่ายขึ้น แม้แต่เรื่องเล็กน้อยก็โกหก
เพียงเพื่อความสะดวกของผู้พูดเท่านั้น แต่อาจจะเอา
ความปรารถนาดีต่อผู้อื่นมาเป็นข้ออ้างก็ได้
พอเป็นนิสัยแล้วจะแก้ยากมาก

อีกอย่างหนึ่งที่อยากให้คุณพิจารณา คือ สิ่งแวดล้อม
หากผู้คนหรือสถานที่ที่แวดล้อมตัวคุณ คอยชักนำคุณ
ไปในทางที่ไม่ถูกต้อง ทำให้ขาดสติอยู่เสมอ
ควรพาตัวออกจากสิ่งแวดล้อมดังกล่าว
หาไม่ก็คงยากที่คุณจะทำความดี หรือกลับตัวใหม่
อย่างที่ตั้งใจไว้

ที่สำคัญก็คือ ขอให้ถือว่าผิดเป็นครู คนเราผิดพลาดได้
แต่เมื่อผิดพลาดแล้วต้องฉลาดและมีสติกว่าเดิม
จะได้ไม่ทำผิดซ้ำอีก หากทำเช่นนี้ได้ คุณจะมีแต่กำไร
ไม่ขาดทุน

.............................................................................................................................................

คำถามที่เราได้ยินบ่อย ๆ กับการโกหกเพื่อความสบายใจ
อย่างไรเสีย ความจริงก็คือความจริงวันยังค่ำ

การทำผิดศีลผิดธรรม
อาจจะนำมาซึ่งผลของกรรมที่ได้กระทำลงไป

หากเคยทำไปแล้ว ก็ไม่ควรให้เกิดขึ้นอีก
เพราะผลกรรมไม่ได้ตกอยู่ที่ใคร
นอกจากตัวเอง

บุญรักษา ทุกท่านครับ ;)...

..............................................................................................................................................

ขอบคุณหนังสือดี ๆ ...