การใช้อำนาจในองค์การของผู้บริหาร
                                         นายอานนท์ ภาคมาลี (หมอแดง)
อำนาจ (Power) หมายถึง ความสามารถที่บุคคลหนึ่งที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมของบุคคลอื่นเพื่อให้ยอมปฏิบัติตาม หรือคามสามารถที่จะให้ผู้อื่นทำตามที่ต้องการ หรือ อำนาจเป็นศักยภาพด้านความสามารถที่มีอิทธิพลเหนือพฤติกรรม หรือผลกระทบต่อพฤติกรรมของผู้อื่น
ผู้นำต้องรู้จักแสวงหาอำนาจ ต้องรู้ว่าอำนาจคืออะไร อยู่ที่ไหน หามาได้อย่างไร ที่มาของอำนาจ ที่ผู้นำสามารถชักชวนหรือมีอิทธิพลในการที่ทำให้ผู้ได้บังคับบัญชาปฏิบัติตามได้ ได้แก่
1. อำนาจตามกฎหมาย อำนาจที่เกิดจากข้อกำหนดระเบียบขององค์กร ตามโตรงสร้างสายการบังคับบัญชาตามลำดับในการพิจารณาตัดสินใจในเรื่องต่างๆ เช่นผู้จัดการ ผู้อำนวยการ
2. อำนาจการให้รางวัล อาจเป็นวัตถุ เงินหรือไม่เป็นเงิน เช่นการเลื่อนขั้น ฯลฯ
3. อำนาจจากกำลังที่บังคับคนอื่น อำนาจในการพิจารณากรณีทำความผิด การที่ผู้ใต้บังคับบัญชา
ไม่ปฏิบัติตาม อำนาจนี้ถือเป็นอำนาจทางลบ อาจทำให้เกิดความกดดัน และความขัดแย้ง
4. อำนาจจากคามเชี่ยวชาญ เป็นความรู้ และทักษะเฉพาะด้านเป็นที่ประจักษ์จนใครๆก็ต้องทึ่ง เกิดจากการยอมรับนับถือในความรู้ และอำนาจนี้จะติดตามผู้นำไปตลอดเลาไม่มีวันหมดไป
5. อำนาจจากการยอมรับนับถือ เป็นผู้คุณลักษณะพิเศษ มีเสน่ห์ มีบารมี มีพฤติกรรมเป็นแบบอย่างที่เสียสละ ผู้อื่นยกย่องชื่นชม มีความศรัทธา พร้อมที่จำทำตามเสมอ
หน้าที่ของผู้นำ
1. การควบคุม คนส่วนใหญ่ไม่ต้องการให้ใครมาคบคุม แต่ในทางปฏิบัติงานแล้ การควบคุมอยู่ห่างๆจะได้ผลดีตามมาในลักษณะของการติดตามผลงานอาจใช้การควบคุมด้วยระบบเอกสาร ระบบของงานที่เกี่ยวข้องซึ่งกันและกัน หรือเป็นการคบคุมในระบบด้วยตัวของตัวมันเองอย่างอัตโนมัติ
2. การตรวจตรา เป็นหน้าที่โดยตรงของผู้นำหรือผู้บริหารที่จะต้องติดตามความเคลื่อนไหวหรือผลการดำเนินงานตามขั้นตอนต่างๆ เพื่อที่จะสามารถแก้ไขในเหตุการณ์นั้นๆได้ทันการ
3. การประสานงาน การประสานงานของหน่วยงานต่างๆ รวมทั้งการประสานงานในเรื่องตำแหน่งหน้าที่การงานถือว่าเป็นความจำเป็นและสำคัญอย่างมากในการปฏิบัติงาน
4. การวินิจฉัยสั่งการ การสั่งการของผู้นำถือเป็นเรื่องสำคัญอย่างหนึ่ง เพราะผู้นำที่ดีจะรู้จักการใช้คนให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด การวินิจฉัยสั่งการที่ดีนั้นจะต้องมีความชัดเจนสามารถนำไปปฏิบัติได้ทันที่
5. การโน้มน้าวในการทำงาน ผู้นำมีหน้าที่หลักอย่างหนึ่งคือการชักชวนให้สมาชิกมีความสนใจในการปฏิบัติงานหน้าที่การงานด้วยความตั้งใจ มีความซื่อสัตย์สุจริต และเต็มใจที่จะทำงานนั้นๆ ให้เกิดประสิทธิผลและประสิทธิภาพมากที่สุด
6. การประเมินผลงาน การพิจารณาความดีความชอบตลอดระยะเลาการทำงานของพนักงานถือว่าเป็นหน้าที่ที่สำคัญอย่างหนึ่ง เป็นการเพิ่มขวัญและกำลังใจในการทำงาน การประเมินผลการปฏิบัติงานที่ดีควรทำเป็นระยะๆ และสามารถแจ้งผลให้ผู้ที่ถูกประเมินได้ทราบเพื่อจะได้แก้ไขในโอกาสต่อไป หากสามารถประเมินผลงงานได้อย่างถูกต้องและเป็นธรรมแล้ว ปัญหาด้านการบริหารงานบุคคลย่อมลดน้อยลงไปด้วยเช่นกัน
การใช้อำนาจของผู้นำ
การใช้อำนาจเด็ดขาด อาจจะเป็นในวงการทหารหรือตำรวจ จะได้เห็นเด่นชัด ซึ่งจำเป็นต้องมีเด็ดขาดในการสั่งการ เพราะทหาร ตำรวจ จะต้องมีวินัยในการปกครองซึ่งกันและกัน บรรดาตำรวจที่มีอาวุธอยู่ในมือด้วยแล้ว หากขาดวินัยก็จะเสมือนกับกองโจรที่สามารถทำผิดได้ตลอดเวลา
การใช้อำนาจแบบมีศิลปะ ผู้นำโยทั่วไปเป็นบุคคลที่มีความรู้ ความสามารถ มีความอดทนรมไปถึงประสบการณ์ในการบังคับบัญชาคน หากการทำงานเอาใจเขามาใส่ใจเราแล้ผลงานต่างๆ ที่เกิดขึ้นจะต้องเป็นที่ยอมรับของคนโดยทั่วไป การใช้อำนาจด้วยวิธีการปรึกษาหารือ เป็นลักษณะการใช้อำนาจวิธีการหนึ่งซึ่งใช้กันอย่างมามาย เพราะผู้บริหารที่เปิดใจกว้างย่อมได้รับการยอมรับของผู้ร่วมงานด้วยกัน โดยเฉพาะในเรื่องของการสอนงานแก่ผู้ใต้บังคับบัญชาในลักษณะการใช้อำนาจด้วยวิธีการปรึกษาหารือ
การใช้อำนาจแบบมีส่วนร่วม บางคนอาจจะบอกว่าการใช้อำนาจแบบมีส่วนร่วมถือเป็นประชาธิปไตยมากที่สุดเนื่องจากผู้บริหารเปิดใจกว้าง ผลผลิตที่ได้จะมีประสิทธิภาพสูงสุดแต่จะต้องขึ้นอยู่กับความรับผิดชอบของแต่ละคน ในทางทฤษฎีแล้วการใช้อำนาจให้เป็นประโยชน์อาจเปลี่ยนแปลงไปตามสถานการณ์หรือสภาพแวดล้อมรวมถึงลักษณะการของการดำเนินงานในแต่ละกิจกรรมนั้นๆ