ผมทำงาน แวดวงการวิจัยเพื่อท้องถิ่น มาระยะหนึ่ง

โดยเฉพาะประเด็น "การท่องเที่ยวโดยชุมชน" Community based Tourism งานพัฒนาและวิจัยลักษณะนี้ เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมโดยใช้ การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ร่วมคิด ร่วมปฏิบัติการ ร่วมรับผิดชอบกับชุมชน เป็น Community Participation -based Tourism

 

                   บ้านรุ่งอรุณ จีนยูนนาน พลบค่ำก่อนฤดูหนาว แม่ฮ่องสอน        

  การท่องเที่ยวโดยชุมชน  เป็นลักษณะของการท่องเที่ยวแบบ "พอเพียง"  เป็นการท่องเที่ยวที่สอดคล้องกับวิถีชุมชน ชุมชนสามารถบริหาร จัดการ การท่องเที่ยวโดยชุมชนเอง แบ่งปันความสุขทั้งเจ้าบ้านและผู้มาเยือน

 

พอเพียงอย่างไรนั้น? ลองมาดูองค์ประกอบหลักของการท่องเที่ยวโดยชุมชน ว่าจะเป็น ถนนไปสู่ความพอเพียงหรือไม่อย่างไร ?

๑. องค์ประกอบด้านพื้นที่ เป็นการท่องเที่ยวในแหล่งท่องเที่ยวที่เกี่ยวเนื่องกับธรรมชาติเป็นหลัก มีแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะถิ่น (Identity or Authentic or Endemic or Unique) รวมทั้งแหล่งวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์บ้านเราที่เกี่ยวเนื่องกับ ระบบนิเวศ (Eco-system) ในพื้นที่ของแหล่งนั้น ดังนั้น การท่องเที่ยวแบบนี้มีฐานอยู่กับธรรมชาติ ( Nature - based Tourism)

๒. องค์ประกอบทางด้านการจัดการ

เป็นการท่องเที่ยวที่มีความรับผิดชอบ(Responsible Travel) ต้องไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม(no or low impact)มีการจัดการยั่งยืน รวมถึงชุมชนและนักท่องเที่ยว ร่วมกันอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม จัดการของเสีย จึงเป็นการท่องเที่ยวที่มีการจัดการที่ยั่งยืน(Sustainnable Managed Tourism)

๓. องค์ประกอบด้านกิจกรรมและกระบวนการ

เป็นการท่องเที่ยวที่เื้อื้อ   ต่อการเรียนรู้ (Learning Process) โดยมีการให้การศึกษา(Education)เกี่ยวกับสภาพแวดล้อมและระบบนิเวศ ของการท่องเที่ยว  เป็นการเพิ่มพูนความรู้ (Knowledge) ประสบการณ์ (Experience) ความประทับใจ(Appreciation) เพื่อสร้างความตระหนักและปลุกจิตสำนึกที่ถูกต้องของนักท่องเที่ยว ประชาชนท้องถิ่น และผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง จึงเป็น การท่องเที่ยวสิ่งแวดล้อมศึกษา(Environmental Education-Based Tourism)

๔. องค์ประกอบด้านการมีส่วนร่วม

เป็นการท่องเที่ยวที่คำนึงถึงการมีส่วนร่วมของชุมชน และประชาชนท้องถิ่น(Innolvement of local community of people participation) ที่มีส่วนร่วมเกือบตลอดกระบวนการ

ะเห็นได้ว่า "ความพอเพียง" อยู่ในกระบวนการท่องเที่ยวโดยชุมชน ท่องเที่ยวอย่างไรให้พอเพียง ก็เชิญมาท่องเที่ยวชุมชน เรียนรู้วิถีชุมชน

 


หากมีเวลา และอยากท่องเที่ยว แบบพอเพียง และมีโอกาสดีๆสักครั้ง แวะมาเที่ยวชุมชนท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอน...นะครับ

 


รายละเอียดสถานที่ท่องเที่ยวและการติดต่อ

เครือข่ายการเรียนรู้และประสานงานวิจัยท่องเที่ยวโดยชุมชน

 http://www.communitytourism.net

 และ เครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชนแม่ฮ่องสอน