<p></p>

 นายกองโท ดร. คมคาย อุดรพิมพ์ นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคามได้เล็งเห็นความสำคัญของการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนในสังกัดอบจ.มหาสารคามท่านได้ทราบว่าแต่ละโรงเรียนมีตั้งอยู่ในที่แตกต่างกันจึงทำให้มีทรัพยากรหรือแหล่งเรียนรู้ที่ต่างกัน  นอกจากนี้คุณครูแต่ละโรงเรียนก็มีความถนัดที่แตกต่างกัน เพื่อให้มีการจัดสรรทรัพยากรทางการศึกษาอย่างถั่วถึง จึงมีนโยบายให้โรงเรียนในสังกัดอบจ.มหาสารคาม ได้มีีศูนย์การเรียนรู้เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับโรงเรียนอื่น ๆในสังกัดจึงได้จัดตั้งศูนย์การเรียนรู้ขึ้นมา 20 ศูนย์ ได้แก่  ศูนย์การเรียนรู้คณิศาสตร์  โรงเรียนหนองโพธิ์วิทยาคม  ศูนย์การเรียนรู้วิทยาศาสตร์  โรงเรียนน่าข่าวิทยาคม  ศูนย์การเรียนรู้ศิลปะ  โรงเรียนโคกก่อพิทยาคม  ศูนย์สังคมศึกษาฯ  โรงเรียนมัธยมดงยาง  ศูนย์การงานอาชีพฯ  โรงเรียนหนองเหล็กศึกษา  ศูนย์ศึกษาและพลศึกษา โรงเรียนเมืองเตาวิทยาคม  ศูนย์การเรียนรู้ภาษาและอาเซียน  โรงเรียนท่าขอนยางวิทยาคม  ศูนย์การพัฒนาเด็กพิเศษ  โรงเรียนเกิ้งวิทยานุกูล  ศูนย์การเรียนรู้พฤกษศาสตร์ตามแนวพระราชดำริ  โรงเรียนงัวบาวิทยาคมศูนย์การเรียนรู้ศิลปวัฒนธรรม (พื้นบ้าน)  ศูนย์การเรียนรู้หลักสูตรสถานศึกษา/ท้องถิ่น  โรงเรียนมะค่าพิทยาคม  ศูนย์การเรียนรู้การวัดและประเมินผล โรงเรียนหนองบัวปิยนิมิตร  ศูนย์การเรียนรู้การวิจัยในชั้นเรียน  ศูนย์เครือข่ายการจัดการเรียนรู้ผ่านโครงงาน  โรงเรียนนาสีนวนพิทยาสรรค์  ศูนย์พัฒนาเด็กพิเศษ  โรงเรียนดอนเงินพิทยาคาร  ศูนย์การเรียนรู้ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน  โรงเรียนศรีสุขพิทยาคมศูนย์การเรียนรู้การใช้ ICT พัฒนาการเรียนรู้  โรงเรีียนเลิงแฝกประชาบำรุง  ศูนย์การเรียนรู้กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน  โรงเรียนเสือโก้กวิทยาสรรค์  โดยมีความมุ่งหวังให้เป็น PLC  ชั้นนอก เครือข่ายครูระหว่างโรงเรียน โดยมีมหาวิทยาลัยมหาสารคาม (ศูนย์พัฒนาวิชาการเพื่อการเรียนรู้ (CADL)  ผู้ปกครอง  ชุมชน และองค์กรเอกชนหรือผู้มีจิตอาสาเป็น PLC วงนอกสุดดังรูป


                     


ซึ่งขณะนี้ได้มีการเป็ดศุูนย์การเรียนรู้ไปแล้ว 3 ูศูนย์คือศูนย์หลักสูตรสภานศึกษาและท้องถิ่น ศูนย์ภาษาและอาเซียน และในวันที่  6  มิถุนายน  2556 เป็นวันเปิดศูนย์เครือข่ายการจัดการเีรียนรู้ผ่านโครงงาน ที่โรงเรียนนาสีนวนพิทยาสรรค์   โดยนายสุรภี  ค่ายหนองสรวง ผู้อำนวยกองการศึกษาศาสนาและวัฒนธรรมเป็นประธานเปิดศูนย์ในครั้งนี้และมีผู้อำนวยการโรงเรียนสังกัดอบจ.มหาสารคาม 20 โรง รวมทั้งครูโรงเรียนสสังกัดอบจ.มหาสารคาม  จำนวน  50  คน  เข้าร่วมงานและหลังจากพิธีเปิดศูนย์ ฯ เสร็จ เป็นอบรมการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ผ่านโครงงานซึ่งวิทยากรหลักคือ ดร.ฤทิธิไกร ไชยงาม  โดยมีกิจกรรมการบรรยายเกี่ยวกับแนวทางการปฏิรูปหลักสูตร/การพัฒนากระบวนการเรียนรู้ โดยดร.นงเยาว์ เคนสุข และการบรรยายเรื่องการเรียนรู้ผ่านพอจะสรุปได้ดังนี้

แนวทางการปฏิรูปหลักสูตร

  เดิม  เรียนมากรู้น้อย

  ใหม่ ให้สอนให้น้อยแต่เรียนรู้ให้มาก (Teach less learn more)

การพัฒนากระบวนการเรียนรู้

  - เน้นให้นักเรียนเกิดทักษะแห่งอนาคต (21st Century Skill )

  - ครูต้องเปลี่ยนบทบาทจากครูผู้สอนเป็นครูอำนวย หรือ เปลี่ยนห้องสอนให้เป็นห้องเรียน

ต่อด้วยการบรรยายเรื่อง การจัดการเรียนรู้ผ่านโครงงานที่ดี โดย ดร. ฤทธิไกร ไชยงาม


  การเรียนรู้ผ่านโครงงานที่ดีคือการให้เด็กได้ทำเองและหัวเรื่องจะต้องเกี่ยวข้องกับปัญหาในชีวิต

ปัจจุบันครูผู้สอนโครงงานมักจะหลงติดกับเนื้อหา  คือไม่ได้เน้นทักษะกระบวนการคือทำ นักเรียนนำเสนอ

และครูบางคนก็หลงติดกับกระบวนการจนลืมไปว่าต้องการให้นักเรียนได้เรียนรู้หรือเกิดทักษะใด

หลังจากนั้นเป็นกิจกรรม work shop การเรียนรู้ผ่านโครงงาน PBL วิทยากรคือ ดร. ฤทธิไกร ไชยงาม

  กิจกรรมนี้เริ่มด้วยการให้ครูแนะนำตัวกับเพื่อน  จับกลุ่มตามที่สนิท  ตอบคำถามง่าย ๆ เช่น ท่านชอบสีใด  ท่านชอบรับประทานอาหารชนิดไหน  ซึ่งกิจกรรมนี้สื่อให้เห็นว่าเราสามารถปลูกฝังหรือกระตุ้นแรงบันดาลใจให้นักเรียนได้โดยการทำให้เขามั่นใจในตนเอง นักเรียนที่จะมั่นใจในตนเอง เขาจะต้องรู้สึกว่า ฉันทำได้ ฉันสร้างสรรค์ได้ และฉันมีความสำคัญโดยให้นักเรียนทำอะไรที่ง่ายๆ และเขาทำสำเร็จ  การให้ตอบคำถามหรือทำอะไรที่ยากนั้นจะทำให้นักเรียนถอยห่างจากเราไปเรื่อยๆและหายไปจากห้องเรียนในที่สุด

การสอนแบบบูรณาการด้วย PBL

  เราควรเริ่มการสอน PBL ด้วยการฝึกให้นักเรียนคิดง่าย ๆ ด้วยการเรียนรู้จากแบบฟอร์ม ( PatternBased Learning  หรือ 1st  PBL ในหลักสูตร 3PBL)  เช่น กิจกรรมที่คุณครูแต่ละกลุ่มได้ทำกระดาษ  3  พับ  โดยพับในแนวกว้าง 3 พับ แนวยาว 3 พับ  คอลัมน์ที่ 1 แถวที่ 1 เขียนข้อกำจัดที่มีในโรงเรียน ข้อจำกัดในที่นี้คือปัญหาที่เราไม่สามารถแก้ไขได้ อยู่นอกเหนือความสามารถของเรา  คอลัมน์ที่ 2  แถวที่  2  เขียนปัญหา ปัญหาในที่นี้คือปัญหาที่เกิดขึ้นในโรงเรียน  แถวที่ 3  คอลัมน์ที่  3  อุปสรรค คือ ปัญหาที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในการแก้ปัญหา

  นอกจากนี้การนำกิจกรรมที่ทำในโรงเรียนมาให้นักเรียนฝึกคิดฝึกทำ  โดยการทำ BAR BAR และ AAR หรือที่เรียกว่าถอดบทเรียนนั้น โดยคำนึงถึงความเชื่อมโยงระหว่าง สิ่งได้เรียนรู้ในห้อง กิจกรรมที่ทำ และการนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น กิจกรรมวันสุนทรภู่  กิจกรรมวันเข้าพรรษา  กิจกรรมหน้าเสาธง  เป็นต้น  ขั้นนี้ว่า การเรียนรู้ผ่านโครงการ หรือ Project-based Learning  (แปลโปรเจ็คว่า โครงการ) เป็น 2nd PBL ในหลักสูตร 3PBL

  ขั้นสุดท้ายคือการฝึกให้นักเรียนเรียนรู้ด้วยตนเอง โดยการเรียนรู้ผ่านปัญหาหรือโครงงานหรือ Problem-based Lerning หรือ 3rd PBL ในหลักสูตร 3PBL นักเรียนจะได้ใช้ทักษะการคิดและทักษะการทำงานมาใช้ในการเรียนรู้ของตนเอง หลักสำคัญคือ นักเรียนได้ต้องเป็นผู้ทำทั้งหมดด้วยตนเอง ตั้งแต่ตั้งปัญหา หาปัญหา วิเคราะห์ ออกแบบแก้ปัญหา ลงมือแก้ ปรับปรุง จนถึงนำเสนอด้วยตนเอง โดยมีครูเป็นเหมือนครูฝึก คอยเอื้อให้นักเรียนได้ฝึกวิธีการเรียนรู้ของตนเอง โดยไม่เน้นเนื้อหาแต่เน้นกระบวนการเรียนรู้เป็นหลัก ซึ่งคุณครูผู้ร่วมอบรมได้ทำเค้าโครงโครงงาน PBL  ง่าย ๆ จากสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในโรงเรียน  โดยแต่ละกลุ่มนำปัญหาที่ต้องการแก้มากำหนดเป้าหมาย หาวิธีการ/กระบวนการแก้ปัญหา และบอกปัญหาและอุปสรรคที่คาดว่าจะเกิดขึ้น  ซึ่งคุณครูแต่ละกลุ่มก็จะได้เค้าโครงงาน PBL  ถือเป็นการเรียนรู้ PBL ที่แนบเนียนมาก และเป็นโครงงานจากสภาพปัญหาจริงภายในโรงเรียน


 กิจกรรมสุดท้ายของการอบรมคือกิจกรรมวางแผนการดำเนินงานร่วมกันซึ่งเราได้ตกลงกันว่าหลังจากกิจกรรมนี้แล้วเราจะมีกิจกรรมอื่น ๆ  อีกดังนี้  

                        กิจกรรม                                                               กำหนดการ

        1.  ค่ายการเรียนรู้ผ่านโครงงาน PBL                                    จันทร์ฺที่ 8 มิ.ย. 56 - อังคารที่ 9 มิ.ย. 56

        2.  แลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่าน socail Network                           10 มิ.ย.56 เป็นต้นไป

        3.  PLC  ครู                                                                       2  ก.ย. 56

        4.  แลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่าน socail Network                           3. ก.ย. 56 เป็นต้นไป

        5.  เวทีนักเรียนและPLC ครูเพื่อสรุปผลการดำเนินงานในรอบปี    31 ม.ค. 57

กิจกรรมนี้ถือเป็นกิจกรรมแรกของศูนย์การเครือข่ายการจัดการเรียนรู้ผ่านโครงงาน  และเป็นจุดเริ่มต้น เรายังมีภาระต้องทำร่วมกันอีกมากเพื่อขับเคลื่อนการจัดการเรียนรู้ผ่านโครงงาน PBL ลงสู่นักเรียนในสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดมหาสารคาม  ขอเพียงร่วมแรงร่วมใจและทุ่มเท  ผลดีจะบังเกิดแก่ศิษย์ที่รักของพวกเราและประเทศชาติ