กระทรวงสาธารณสุขกำลังรณรงค์ส่งเสริมสุขภาพ ควบคุม-ป้องกันโรคไตเสื่อม-ไตวาย
ประเทศไทยมีคนไข้ไตเสื่อม-ไตวาย หรือที่เรียกรวมๆ ว่า โรคไตเรื้อรัง (chronic kidney / CKD) รวมกันมากถึง 17.7%
สาเหตุสำคัญมาจากโรคความดันเลือดสูง เบาหวาน นิ่วในไต(หรือทางเดินปัสสาวะ), และการเป็นโรคติดเชื้อกรวยไตอักเสบ (acute pyelonephritis) ที่รักษาไม่ครบตามกำหนด เช่น กินยาไม่ครบ ฯลฯ
สูตรในการคำนวณหน้าที่ไต หรือความสามารถในการกรองของเสียของไต (glomerular filtration rate / GFR) มีหลายสูตร (Crockkoft-Gault, MDRD, eGFR/CKD-EPI
เรียนเสนอให้ใช้สูตร GFR/Crockkoft-Gault ) หรือสูตร GFR ทั่วไปพื้นฐานก่อน (ถ้า GFR = 60 ขึ้นไป)
ถ้า GFR < 60 ค่อยใช้สูตร MDRD หรือ eGFR/CKD-EPI (สูตร eGFR/CKD-EPI น่าใช้มากกว่า MDRD)
แถมยังมีคำแนะนำทั่วไป (guidelines) มากมาย
ข่าวดี คือ เราพยายามทำสูตรคำนวณอัตโนมัติมาให้ในรูปแฟ้ม excel/spreadsheet (ทำให้ง่ายตาม CPG สำหรับโรคไตเสื่อมเรื้อรัง_CKD 2555)
ถ้าท่านไม่มีชุดออฟฟิซของไมโครซอฟท์ก็อย่าเพิ่งตกใจ... ปัญหามีไว้ให้เราเปลี่ยนวิกฤติเป็นโอกาส...
ให้ดาวน์โหลดโอเพ่น ออฟฟิซฟรีที่นี่
และขอเรียนเสนอให้ท่านลองใช้สูตรคำนวณ GFR (เติมอายุ_น้ำหนัก_creatinine ในช่องตาราง) คำแนะนำทั่วไป (guidelines) สำหรับ รพ.ชุมชนขนาดเล็ก 30-60 เตียงตาม CPG โรคไตเรื้อรัง (CKD 2555) กำลังจัดทำ, ขอความกรุณาอย่าเพิ่งนำไปใช้
เรียนมาด้วยความเคารพ
และขอขอบคุณท่านผู้อ่านทุกๆ ท่าน
ขอให้ท่านมีความสุขกับการดูแลคนไข้โรคไตเรื้อรัง (CKD), เบาหวาน, ความดันเลือดสูง
และนำไปใช้ได้ โดยไม่ต้องขออนุญาต (คำแนะนำ + checklist ชุดนี้สำหรับโรงพยาบาลชุมชน 30-60 เตียง)
ถึงตรงนี้... ขอให้ท่านผู้อ่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ
- นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์. 1 พฤษภาคม 56. ยินดีให้ท่านนำบทความไปใช้ได้ โดยอ้างที่มา และไม่จำเป็นต้องขออนุญาต... ขอบคุณครับ > CC: BY-NC-ND.
- ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อการส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค; ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูง จำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้
สอบถามครับที่แนะนำไว้อ่านแล้วสงสัยครับผมรบกวนด้วยครับเช่น
1 GFR/Crockkoft-Gault ) หรือสูตร GFR ทั่วไปพื้นฐานก่อน (ถ้า GFR = 60 ขึ้นไป)
คำถาม : GFR = 60 หมายถึงค่าที่ตรวจเจอ หรืออายุคนไข้ครับ
2 ถ้า GFR < 60 ค่อยใช้สูตร MDRD หรือ eGFR/CKD-EPI (สูตร eGFR/CKD-EPI น่าใช้มากกว่า MDRD)
คำถาม : GFR < 60 คนไข้อายุน้อยกว่า 60
ผมอายุ 44 น้ำหนักวันเข้าตรวจ 99.6 ปัจจุบัน เหลือ 97.2
bun 13.5
creatinine 1.26
แต่แจ้งค่า GFR 68.4 (ทำเอาเครียดเลยครับ)
เพราะผมลองเอาสูตร Crockkoft-Gault มาคำนวน แล้ว ค่า GFR = 105.4
แต่หมอที่ (โรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง) ที่ผมเข้าตรวจ แจ้งเป็น eGFR (CKD-EPI) 68.4
สูตร eGFR (CKD-EPI)ใช้กับคนที่มีอายุ18ปีขึ้นไป ส่วนCrockkoft-Gault น่าจะใช้อายุต่ำว่า18นะครับ