สระบุรี

                                                                               สระบุรี

                                                          นายอานนท์ ภาคมาลี (หมอแดง)

คำขวัญประจำจังหวัดสระบุรี พระพุทธบาทสูงค่า เขื่อนป่าสักชลสิทธ์ ฐานผลิตอุตสาหกรรม เกษตรนำล้ำแหล่งท่องเที่ยว  หนึ่งเดียวกะหรี่ปั๊บนมดีประเพณีตักบาตรดอกไม้งาม เหลืองอร่ามทุ่งทานตะวัน ลือลั่นเมืองชุมทาง

ข้อมูลทั่วไป จังหวัดสระบุรี เป็นเมืองสำคัญเมืองหนึ่งแต่โบราณสันนิษฐานว่าตั้งขึ้นประมาณพุทธศักราช ๒๐๙๒ ในรัชสมัยสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ การตั้งเมืองนี้ สันนิษฐานว่า พระองค์ทรงโปรดเกล้าฯให้แบ่งพื้นที่เขตเมืองลพบุรีกับเมืองนครนายก บางส่วนมารวมกันตั้งขึ้นเป็นเมือสระบุรี ทั้งนี้เพื่อต้องการให้เป็นศูนย์ระดมพลเมือง ในยามศึกสงคราม เพราะฉะนั้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นต้นมา  จึงมักพบเรื่องราวของจังหวัดสระบุรี เกี่ยวกับการศึกสงครามอยู่เสมอ สำหรับที่มาของคำว่า สระบุรี สันนิษฐานว่า เพราะเหตุที่ทำเลที่ตั้งครั้งแรก มีบึงอยู่ใกล้ คือ บึงหนองโง้ง เมื่อตั้งเมืองขึ้นจึงได้นำเอาว่า สระ มารวมเข้ากันกับคำว่าบุรี เป็นชื่อเมือง สระบุรี สระบุรีห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ ๑๐๗ กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น ๑๓ อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมือง อำเภอหนองแซง อำเภอเสาไห้ อำเภอบ้านหมอ อำเภอพระพุทธบาท อำเภอหนองโดน อำเภอแก่งคอย อำเภอมวกเหล็ก อำเภอวังม่วง อำเภอวิหารแดง อำเภอหนองแค อำเภอดอนพุด และอำเภอเฉลิมพระเกียรติฯ มีพื้นที่ทั้งสิ้นประมาณ ๓,๕๗๖ ตารางกิโลเมตร

ข้อมูลการเดินทาง จังหวัดสระบุรี

รถยนต์ส่วนตัวใช้เส้นทางหลวงหมายเลข ๑ถนนพหลโยธิน

รถยนต์โดยสารประจำทาง มีรถยนต์โดยสารประจำทางปรับอากาศชั้น ๑ และชั้น ๒ และมีรถตู้ปรับอากาศ ขึ้นได้ที่อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิและ สถานขนส่งหมอชิต ๒ ออกทุก ๒๐ – ๓๐ นาที

รถไฟ มีบริการเดินรถไฟจากสถานีหัวลำโพงไปจังหวัดสระบุรีทุกวัน วันละหลายขบวน และบางขบวนยังสามารถแวะลงได้ที่สถานีแก่งคอย และสถานีมวกเหล็กได้ด้วย

วัฒนธรรมประเพณี

การแข่งเรือยาว ประเพณีลุ่มแม่น้ำป่าสัก จัดให้มีการแข่งขันประเพณี ณ บริเวณท่าน้ำหน้าที่ว่าการอำเภอเสาไห้ทุกปี ในวันเสาร์ – วันอาทิตย์ สุดท้ายของเดือนกันยายน โดยเชิญเรือยาวจากจังหวัดต่างๆ แบ่งประเภทแข่งเรือเป็น 4 ประเภท ได้แก่ เรือยาวใหญ่ 55 ฝีพาย เรือ 30 ฝีผาย เรือ 12 ฝีผาย และเรือ 10 ฝีผาย เข้าแข่งขันหาผู้ชนะเลิศ ถือว่าเป็นการอนุรักษ์ประเพณีของท้องถิ่นอย่างหนึ่ง

ประเพณีตักบาตรดอกไม้ นับว่าเป็นประเพณี ที่สำคัญของอำเภอพระพุทธบาท โดยถือเอาวันเข้าพรรษา ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ของทุกปี กำหนดให้มีงานตักบาตรดอกไม้ประชาชนต่างพากันไปทำบุญตักบาตรเนื่องในวันเข้าพรรษาที่วัด พร้อมกับถวายเทียนเข้าพรรษาแก่วัดพระพุทธบาท ซึ่งตามประเพณีชาวพุทธทั้งหลายเมื่อเสร็จจากการทำบุญตักบาตรในตอนเช้าแล้วในช่วงบ่ายของวันเข้าพรรษาจะมีการตักบาตรกันบริเวณวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร ตำบลขุนโขลน อำเภอพระพุทธบาท ประชาชนจะพากันไปเก็บดอกไม้ชนิดหนึ่งมีลักษณะคล้ายต้นกระชายหรือต้นขมิ้น มีดอกสีเหลือง หรือดอกสีขาว เรียกว่า ดอกเข้าพรรษา ซึ่งดอกไม้ชนิดนี้ชอบขึ้นตามไหล่เขามีเฉพาะช่วงเข้าพรรษาที่จังหัดสระบุรีเพียงจังหวัดเดียวเท่านั้น ในขณะที่พระภิกษุเดินขึ้นบันไดเพื่อจะนำดอกเข้าพรรษาไปนมัสการรอยพระพุทธบาทนั้น ชาวบ้านก็จะนำขันน้ำหรือภาชนะใส่น้ำลอยด้วยดอกพิกุล นั่งรออยู่ตามขั้นบันไดเพื่อคอยที่จะล้างเท้าให้แก่พระภิกษุ ด้วยความเชื่อที่ว่าจะเป็นการชำระบาปที่ได้กระทำมาให้หมดสิ้นไป และดอกเข้าพรรษานี้ได้รับการบรรจุเป็นพืชสกุลใหม่ของโลก จากงานแสดงบุบผาชาตินานาชาติเมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ.2544 ที่สวนนกจูล่งประเทศสิงคโปร์

ประเพณีสงกรานต์สรงน้ำเสานางตะเคียนวัดสูงจัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ บริเวณหน้าอุโบสถวัดสูง อำเภอเสาไห้ โดยกำหนดในวันที่ 23 เมษายน ของทุกปีมีการทำบุญตักบาตร รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ และปิดทองสรงน้ำเสานางตะเคียน

ประเพณีแห่พระเขี้ยวแก้ว ชาวพุทธชื่อกันว่า พระเขี้ยวแก้ว เป็นพระทนต์(ฟัน) ของสมเด็จพระสัมมา สัมมาพระพุทธเจ้า ซึ่งในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 4 ของทุกปี จะมีการจัดงานของชาวอำเภอพระพุทธบาท โดยอัญเชิญพระเขี้ยวแก้วจากพิพิธภัณฑ์วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหารอกแห่ฉลองไปรอบเมืองพระพุทธบาท โดยมีความเชื่อว่าหากมีการแห่พระเขี้ยวแก้วแล้วจะสามารบันดาลให้ประชาชนชาวพระพุทธบาทได้รับความร่มเย็นเป็นสุข ทำมาค้าขายดีกันทั่วหน้า และเป็นการจัดงานประจำปีของชาวอำเภอพระพุทธบาท

ประเพณีกำฟ้า กำหนดให้มีการจัดงานนมัสการปีละ 2 ครั้ง ตั้งแต่ วันขึ้น 1 ค่ำ ถึง 15 ค่ำ เดือน 3 รวม 15 วัน และในวันขึ้น 8 ค่ำ ถึง 15 ค่ำ เดือน 4 รวม 8 วัน

ประเพณีนมัสการรอยพระพุทธบาท กำหนดให้มีการจัดงานนมัสการปีละ 2 ครั้ง ตั้งแต่วันขึ้น 1 ค่ำ ถึง 15 ค่ำ เดือน 3 รวม 15 วัน และในวันขึ้น 8 ค่ำ ถึง 15 ค่ำ เดือน 4 รวม 8 วัน

งานโคนมแห่งชาติ จัดขึ้นที่อำเภอมวกเหล็ก ในเดือนมกราคมของทุกปี โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาสยามบรมราชกุมารี ทรงเสด็จมาเป็นองค์ประธานในพิธีเกิดงานของทุกปี ซึ่งเป็นงานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมเป็นอาชีพ

ประเพณีเจ้าพ่อเขาตกหรืองานแห่เข้าพ่อเขาตก ที่บริเวณวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร อำเภอพระพุทธบาท จัดเป็นงานประเพณีประจำปี โดยในงานนี้จะมีการแสดงอภินิหารต่าง ๆ ของเจ้าพ่อเขาตก ควบคู่กันไปกับการกระทำพิธีลุยไฟ แห่สิงโตล่อโก๊ะ และการแสดงงิ้ว ส่วนมากชาวจีนที่เป็นลูกศิษย์อยู่ทั่วประเทศจะเดินทางมาร่วมงาน เริ่มตั้งแต่วันขึ้น 1 ค่ำ เดือน 4 ติดต่อกันไป 4 วัน

สถานทีท่องเที่ยวต่างๆ อำเภอเมือง

๑.  อุโมงค์รถไฟพระพุทธฉาย ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 12 กิโลเมตร เป็นอุโมงค์ชนิดทางเดียว กว้าง 7 เมตรยาว 1 , 197 เมตร สร้างขึ้นในปีพุทธศักราช 2537

๒.  ซากเจดีย์โบราณบนยอดเขาเรดาร์  คาดว่าเป็นเจดีย์ที่สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ถูกฟ้าผ่าเสียหาย ปัจจุบันยังมีร่องรอยไห้เห็นอยู่ สำคัญทางประวัติศาสตร์ อีกอย่างหนึ่งคือ ทหารญี่ปุ่นได้ใช้เขาเรดาร์นี้ เป็นที่ตั้งปืนใหญ่

๓.  อุทยานแห่งชาติพระพุทธฉาย เดิมชื่ออุทยานแห่งชาติเขาสามหลั่น มีพื้นที่ครอบคลุม ๔ อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมือง อำเภอแก่งคอย อำเภอหนองแค อำเภอวิหารแดง มีพื้นที่ประมาณ ๔๔ ตารางกิโลเมตร หรือ ๒๗,๘๕๖ ไร่ ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๒ เดือนมิถุนายน ๒๕๒๔ ในช่วงประมาณเดือนตุลาคม – มกราคม เป็นช่วงที่อากาศหนาวเย็นเหมาะสำหรับการเดินทางไปท่องเที่ยว

๔.  ปีนหน้าผา – โรยตัว ที่วัดพระฉาย เป็นหน้าผาขนาดใหญ่ที่มีความสูง ๓๕ เมตร เป็นแหล่งปีนหน้าผา แบบโมเดอร์ริ่ง หมายถึง การปีนหน้าผาที่มีความสูงไม่เกิน ๕ เมตร

๕.  วัดพระพุทธฉาย รอยพระพุทธรูป อยู่บนหินซึ่งตั้งอยู่บนชะง่อนผา มีการสร้างมณฑปครอบไว้ มีบันไดจากบริเวณวัดด้านล่างขึ้นไปยังมณฑป และต่อไปยังหน้าผาซึ่งอยู่เหนือมณฑปขึ้นไป

๖.  ฟาร์มจระเข้และสวนสัตว์ เป็นสถานทีเลี้ยง และเพาะพันธุ์จระเข้ นอกจากนั้นยังมีสัตว์ชนิดต่างๆ ได้แก่ กวาง ลิง และนกพันธุ์ต่างๆ

๗.  พระพุทธนิรโรคันตรายชัยวัฒน์จตุรทิศ เป็นพระพุทธรูปปรำจำทิศตะวันออก หนึ่งในพระพุทธรูป 4 องค์ ที่กรมการรักษาดินแดนสร้างขึ้นเพื่อถวายความจงรักภักดีแด่พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

๘.  ศูนย์การทหารม้า สถานทีท่องเที่ยวทางทหารขึ้น มีกิจกรรมที่น่าสนใจสำหรับนักท่องเที่ยวรวมทั้งผู้สนใจเข้ามาเยี่ยมชมและร่วมกิจกรรม ได้แก่ จักรยานเสือภูเขา การไต่เขา และเดินป่า

อำเภอหนองแซง มะม่วงหนองแซง มีทุกหมู่บ้านตำบลเด็กรู้จักภาษา ยังรู้จักมะม่วงหนองแซง

อำเภอเสาไห้

๑.  พระพุทธรูปทองคำ วัดพะเยาว์ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬามหาโลกมหาราช โปรดให้อัญเชิญพระพุทธรูปมาเป็นพระประธานที่วัด ต่อมาปูนที่พอกองค์พระกะเทาะออก จึงพบว่าองค์พระเป็นทองคำ เป็นพระพุทธรูปปางขัดสมาธิ หน้าตักกว้าง ๑๑๐ เซนติเมตร สูง ๑๗๐ เซนติเมตร พระพักตร์กลม พระโอษฐ์ยิ้ม ยอดเศียรอุนาโลม สร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย

๒.  ศูนย์การเรียนรู้ทอผ้าตำบลต้นตาล เกิดขึ้นจากกลุ่มสตรีที่ว่างงานมาร่วมตัวกัน ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ และเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวและเพื่อให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ที่ครบวงจรให้กับเยาวชน และบุคคลทั่วไป โดยผ้าที่ทอมีหลายแบบ ได้แก่ผ้าขาวม้า ผ้าพื้น ผ้าสี่เขา ผ้าลายดอกพิกุล ซึ่งเป็นผ้าลายแบบโบราณของคนไท – ยวน

๓.  เบญจสุทธิคงคา น้ำศักดิ์สิทธิ์จากแม่น้ำสายสำคัญ ๕ สาย ที่ไหลผ่านบริเวณอำเภอเสาไห้ ได้ถูกนำมาใช้เป็นน้ำพิธีถือน้ำพิพัฒสัตยาอันศักดิ์สิทธิ์

๔.  วัดจันทบุรี ตั้งอยู่ที่บ้านเมืองเก่า หมู่ 6 ตำบลเมืองเก่า เลยจากที่ว่าการอำเภอไปประมาณหนึ่งกิโลเมตร ตามทางหลวงหมายเลข 3041 วัดอยู่ทางขวามือ มีป้ายชี้ทางเข้าวัดอย่างชัดเจน สิ่งที่น่าสนใจคือ พระอุโบสถ สร้างขึ้นเมื่อพุทธศักราช 2436 สมัยรัชกาลที่ 3

๕.  สมุหประดิษฐาราม ภายในมีภาพจิตรกรรมฝาผนังเรื่องคาวี สวยงามมาก พระประธานในพระอุโบสถอัญเชิญมาจากเมือเก่าสุโขทัย

๖.  บ้านเขาแก้ว เป็นเรือนไม้ทรงไทยที่มีอายุประมาณ 80 – 100 ปีเจ้าของบ้าน ได้จัดแสดงเป็น ศูนย์ศึกษาวัฒนธรรมไทยวน

๗.  วัดเขาแก้ววรวิหาร เป็นเจดีย์ปรางค์ห้ายอดองค์เล็ก ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างหอระฆังและเจดีย์องค์ใหญ่เป็นที่ประดิษฐ์พระพุทธรูปทรงเครื่อง พระพุทธรูปปางป่าเลไลย์ และพระพุทธบาทซึ่งมีลักษณะงดงาม

๘.  เสาร้องไห้ (วัดสูง) ตั้งอยู่ในศาลนางตะเคียนทอง เป็นเสาไม้ตะเคียนขนาดใหญ่ โดยถือกันว่าเป็นเจ้าแม่ เพราะสิ่งของที่นำไปกราบไหว้บูชาล้วนเป็นของสตรีทั้งสิ้น ประเพณีสงกรานต์ จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี ณ บริเวณหน้าพระอุโบสถวัดสูง โดยกำหนดในวันที่ 23 เมษายนของทุกปี มีการทำบุญตักบาตร รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ และปิดทองสรงน้ำเสานางตะเคียน

๙.  ผลิตภัณฑ์กระยาสารท ตำบลบ้านยาง

อำเภอบ้านหมอ

๑.  สวนผักหวานป่า ที่ตำบลหนองบัว ตำบลสร่างโศก เพาะเมล็ด ตอนกิ่ง จำหน่ายราคาปลีกและราคาส่ง

๒.  การทำนาปลูกเผือก มากที่สุดรองจากทำนาข้าว และส่งต่างประเทศ

อำเภอพระพุทธบาท

๑.  บ่อพรานล้างเนื้อ

๒.  วัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร เป็นอารามหลวงชั้นเอก สร้างขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช ๒๑๖๗

๓.  พระตำหนักท้ายพิกุล พระราชวังโบราณ ปัจจุบันไม่มีซากตำหนักปรากฏอยู่ คงมีแต่เกยช้าง (หมายถึงที่เสด็จขึ้น – ลงพาหนะสำหรับเจ้านาย) และซากกำแพงเป็นเขตโดยรอบ

๔.  ตำหนักธารเกษม ในสมัยสมเด็จพระเจ้าประสาททอง เพื่อใช้เป็นที่ประทับเวลาเสด็จมานมัสการรอยพระพุทธบาท ปัจจุบันเหลือเพียงแต่ฐาน

๕.  ถ้ำเทพนิมิตธารทองแดง เป็นแหล่งโบราณสมัยประวัติศาสตร์ ได้พบโบราณวัตถุของมนุษย์สมัยหินในตอนปลาย

๖.  ตำหนักสระยอ เป็นตำหนักที่พระเจ้าประสาททองโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเป็นที่ประทับเมื่อครั้งเสด็จมนัสการพระพุทธบาท ณ ริมธารน้ำใต้ธารทองแดง ปัจจุบันเหลือเพียงรอยตำหนัก

๗.  สำนักสงฆ์ถ้ำกระบอก เป็นสถานที่รักษาคนติดยาเสพติด ที่มีชื่อเสียง แม่ชีเมี้ยน ปานจันทร์ เป็นผู้ก่อตั้งพุทธศักราช 2500

๘.  ถนนพระเจ้าทรงธรรม หรือถนนฝรั่งส่องกล้อง เป็นถนนสร้างในสมัยพระเจ้าทรงธรรม เมื่อครั้งเสด็จตรวจรอยพระพุทธบาท ปัจจุบันเหลือร่องรอยให้เห็นประมาณ 9 กิโลเมตร

๙.  วัดเขาวงถ้ำนารายณ์ หมู่ 5 ตำบลเขาวง

๑๐.  วัดนิคมเขมาราม (ถ้ำบ่มกล้วย) ตำบลพุคำจาน

อำเภอหนองโดน

๑.  ตำบลบ้านกลับ หมู่บ้านไท – พรวน มีผลิตภัณฑ์เสื้อผ้า

อำเภอแก่งคอย

๑.  พายเรือคายัก เส้นบ้านท่าเสาร์ – สะพานบ้านหาดสงแคว ใช้เวลาประมาณ 3 ชั่วโมง ระยะทางประมาณ 12 กิโลเมตร

๒.  พระบวรราชวังสีทา พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงสร้างที่ริมแม่น้ำป่าสักฝั่งตะวันตก ณ บ้านสีทา ในแขวงจังหวัดสระบุรี

๓.  ผาเสด็จ เป็นหน้าผาที่รัชกาลที่ 5 และสมเด็จพระบรมราชินีนาถ เสด็จมาประทับเมื่อคราวสร้างทางรถไฟสายกรุงเทพฯ – นครราชสีมา

๔.  ถ้ำพระธาตุเจริญธรรมหรือถ้ำบ่อปลา  แบ่งออกเป็นห้องขนาดใหญ่ 3 ห้อง ได้แก่ ห้องที่ 1 ชื่อว่า ถ้ำบ่อปลา มีปลาว่ายน้ำเข้ามาในบริเวณถ้ำเป็นจำนวนมาก

๕.  ถ้ำลุมพีนิสวนหิน  มีความยาวประมาร 1,800 เมตร เป็นถ้ำที่ยาวที่สุดของจังหวัดสระบุรี เกิดจากการกระทำของน้ำถ้ำมะชาติของน้ำให้อิน

๖.  การล่องแม่น้ำป่าสัก ทัศนียภาพธรรมชาติ ตลอดริมฝังแม่น้ำสวยงาม รวมทั้งมีเขาตามแนวตลอดเส้นทางที่ล่องแก่งหิน แลหน้าผาที่แปลกตา

๗.  องค์การศาสนาเซไดคิวเซเคี้ยวประจำประเทศไทย มีโครงการจัดทำสวนพฤกษศาสตร์เขตร้อนมีโรค โดยมีวิสัยทัศน์ที่จะให้มีความเป็นเลิศทางวิชาการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์ ศาสนา และศิลปะความงามด้านพืชศาสาตร์ในสภาพที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่ง

๘.  ศูนย์ศึกษาธรรมชาติและท่องเที่ยวเชิงนิเวศเจ็ดคด – โป่งก้อนเส้า ตั้งอยู่ หมู่ 5 บ้านโป่งก้อนเส้า ตำบลท่ามะปราง มีพื้นที่ 13,750 ไร่ มีความอุดมสมบูรณ์และหลากหลายทางชีวภาพทั้งพันธ์พืชและสัตว์ป่านานาชนิด มีพื้นที่ติดต่อกับด้านตะตกของอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ประกอบด้วยสังคมป่าหลายชนิด ได้แก่ ป่าดิบแล้ง ป่าดิบชื้น ป่าเบญจพรรณ และทุ่งหญ้า

๙.  เขาพระพุทธบาทน้อย ตำบลสองคอน หน้าผาที่วัดพระพุทธบาทน้อยมีความสูงชัน จึงมีผู้จัดกิจกรรมปีนเขา เหมาะสำหรับปีนเขามือใหม่

๑๐.  วัดถ้ำญาณสังวร หมู่ 9 ตำบลหินซ้อน เมื่อประมาณ ปีพุทธศักราช 2517 พระสมเด็จญาณสังวร เคยมาวิปัสสนากรรมฐาน อยู่ 7 วันเจ็ดวันเจ็ดคืน

๑๑.  วัดถ้ำโพธิสัตว์ ที่ผนังมีภาพจำหลัก นูนต่ำเป็นรูปพระพุทธเจ้าแสดงธรรม และภาพเทพเจ้าในศาสนาฮินดู

  ๑๒.สวนป่าไม้ล้อม ตำบลชะอม มีไม้นานาพรรณให้เลือกและชม

อำเภอมวกเหล็ก

๑.  องค์การส่งเสริมโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.)เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๐๓ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จประพาสประเทศเดนมาร์ค ทรงให้ความสนพระฤทัยเกี่ยวกับกิจการโคนมของชาวเดนมาร์ค เป็นอย่างมาก ต่อมารัฐบาลเดนมาร์คและสมาคมเกษตรกรโคนมเดนมาร์ค งานโคนมแห่งชาติ จัดขึ้นที่อำเภอมวกเหล็ก ในเดือนมกราคม ของทุกปี โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา สยามบรมราชกุมารี ทรงเสด็จมาเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดงานของทุกปี ซึ่งเป็นงานที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมเป็นอาชีพ

๒.

๒. ไร่องุ่นคุณมาลี ชมเถาองุ่นเลื้อย ไปตามค้างไม้ที่ปลูกสร้างอย่างเป็นระเบียบ ดูชาวไร่คิดตาองุ่น เพื่อขยายพันธ์และตัดผล ก่อนจะกลับชิมองุ่นหวานไร้เมล็ด และยังสามารถเลือกซื้อองุ่นสด และผลิตภัณฑ์แปรรูปจากองุ่น เช่น ไวน์ น้ำองุ่น องุ่นไร้เมล็ด องุ่นหยี แยมองุ่น

๓. น้ำตกซับเหว เป็นสถานที่ท่องเที่ยวแห่งใหม่ของอำเภอมวกเหล็ก ที่การเดินทางยังไม่สะดวกนัก ไปทางน้ำตกเจ็ดสาวน้อย

๔. น้ำตกเหวน้อย อยู่ที่บ้านมวกเหล็กใน เป็นต้นน้ำของน้ำตกมวกเหล็ก และเจ็ดสาวน้อย เมื่อเดินต่อจะพบน้ำตกเหวราง และน้ำตกโป่งตาลอง ซึ่งเป็นน้ำตกสูงที่อยู่ในอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ช่วงที่เหมาะในการท่องเที่ยว ช่วงเดือนกรกฎาคม – พฤศจิกายน

๕.อุทยานแห่งชาติน้ำตกเจ็ดสาวน้อย เป็นน้ำตกที่ลดหลั่ง ตามแนวลำธาร มีประมาณ 7 ชั้น แต่ละชั้นมีความสูง 4 เมตร แอ่งน้ำมีที่เล่นน้ำกว้าง และ ร่มรื่น

๖. มวกเหล็ก เอทีวี กิจกรรมขับรถ เอทีวี เป็นกิจกรรมที่ตื่นเต้น ท้าทาย ผจญภัยในรูปแบบใหม่ ขับรถลัดเลาะไปตามป่าเขาสวบงามในพื้นที่รอบมวกเหล็ก เอทีวี

๗. ถ้ำดาวเขาแก้ว ตั้งอยู่ที่ลำพญากลาง ห่างจากอำเภอมวกเหล็กประมาณ 38 กิโลเมตร หรือจากอำเภอเมืองประมาณ 75 กิโลเมตร ไปทางเดียวกับน้ำตกเจ็ดสาวน้อยอยู่เลยไปอีก

๘. สวนรุกชาติมวกเหล็ก  และน้ำตกมวกเหล็ก อยู่ห่างจากสระบุรีประมาณ 37 กิโลเมตร ไปตามถนนมิตรภาพ ทางเข้าซ้ายมือตรงข้ามกับร้านขายผลิตภัณฑ์ ขององค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.)

อำเภอวังม่วง

๑.  ทุ่งทานตะวัน ตั้งอยู่บริเวณเขตติดต่อระหว่างจังหวัดลพบุรี และสระบุรี ตามเส้นทางสายพัฒนานิคม – วังม่วง  มีการทำไร่ทานตะวันกันมาก ในช่วงฤดูหนาวราวเดือนพฤศจิกายน – ธันวาคม ริมฝั่งถนนจะสะพรั่งไปด้วยสีเหลืองของดอกทานตะวัน

๒.  อุโมงค์ต้นไม้ เป็นบริเวณทางโค้งที่ต้นไม้สองฝั่งถนนโน้มเขาหากันทำให้ดูคล้ายอุโมงค์ และให้ความร่มรื่นสวยงาม มีความยาวประมาณ 200 เมตร นักท่องเที่ยวมักจอดรถถ่ายรูปเป็นประจำ

อำเภอวิหารแดง

๑.  เจดีย์พระคุณแม่  เป็นเจดีย์รูปทรงคล้ายพระปฐมเจดีย์ ภายในประดิษฐานรอยพระพุทธบาทจำลอง สร้างขึ้นให้เพื่อกุลบุตร กุลธิดา ระลึกถึง และตอบแทนพระคุณแม่

อำเภอหนองแค

๑.  สวนธรรมชาติตำบลไผ่ต่ำ เป็นที่อยู่อาศัยของฝูงนกพันธุ์ต่างๆ กว่า 17 ชนิด อาทิ นกเอี้ยงดำ นกกางเขน นกเขา นกกวัก นกกาน้ำเล็ก นกแขวก และนกกระยาง

อำเภอดอนพุด

๑.  เกษตรกรรม ผักปลอดสารพิษ โดยไม่ใช้สารเคมี

อำเภอเฉลิมพระเกียรติฯ

๑.  ถ้ำศรีวิไล ภายในถ้ำมีพระพุทธเนาวรัตน์ ศิลปะเชียงแสน มีหินงอก หินย้อย นกจากนั้นยังสามารถเที่ยวชมวิวทิวทัศน์ของธรรมชาติ

๒.  สวนพฤกษศาสตร์ภาคกลาง (พุแค) เป็นแหล่งรวบรวมและวิจัยพันธ์พืช รวมทั้งเผยแพร่และให้บริการความรู้ในด้านต่างๆเกี่ยวกับพืช และเป็นสถานทีพักผ่อนหย่อนใจ

๓.  โตรงการพระราชดำริทฤษฎีใหม่ วัดมงคลชัยพัฒนาราม

กิจกรรมท่องเที่ยว ล่องแก่งภูเกาะจังหวัดสระบุรี เพลิดเพลินกับล่องแก่งแบบพายเรือคายัก ท้าท้ายตลอดสายน้ำ ผ่านเกาะแก่งต่างๆ กว่า ๑๐ แก่ง เช่น แก่งท่าข้าม แก่งสไลเดอร์ แก่งขวาง แก่งภูเกาะ และแก่งวัวข้าม