สารคอปเปอร์หรือสารประกอบทองแดงที่ทำหน้าที่ในการปราบเชื้อราโรคพืชและโรคแคงเกอร์ในมะนาวนั้น ถึงแม้ว่าในระยะสั้นจะดูว่าช่วยเกษตรกรแก้ปัญหาเรื่องโรคแคงเกอร์ได้ผลอยู่บ้างแต่ในระยะยาวกลับไม่ใช่ เพราะสารพิษจากคอปเปอร์ที่สะสมตกค้างจะกลับมาทำลายระบบนิเวศน์ระบบรากของมะนาวและส้มในภายหลังทำให้ค่อยๆอ่อนแอและตายลงไปทีละน้อย สังเกตุวงจรวัฏจักรจากแหล่งปลูกส้มในอดีตก็จะทราบว่าการใช้สารคอปเปอร์และสารเคมีที่เป็นพิษนั้นทำให้อายุของต้นส้ม มะนาว และสภาพแวดล้อมของพื้นที่ปลูกสั้นลง ดูได้จากบางมด ไปรังสิต นครสวรรค์ ยันกำแพงเพชร พี่น้องสมาชิกชมรมฯ สามารถจะขับรถวนผ่านเวียนชมดูได้โดยเฉพาะแถวรังสิตยังพอจะมีเค้ารางของร่องสวนส้มเก่าร้างให้เห็นอยู่บ้างเป็นอนุสรณ์เตือนใจให้ผู้ที่ยังฝักใฝ่สารเคมีหรือสารพิษอยู่

หลายๆภาคส่วนทั้งเอกชนและรัฐบาลที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับงานส่งเสริมเกษตรแต่ข้อมูลหรือคู่มือเอกสารการทำเกษตรส่วนใหญ่ยังคงมีสปอนเซอร์และโฆษณายี่ห้อสารเคมีกำจัดศัตรูพืชที่เป็นพิษอยู่มากมาย แม้กระทั่งในสถานที่ราชการในเมืองใหญ่ๆหลายที่ก็ยังมีปฏิทิน นาฬิกา ตู้เย็น พัดลม แอร์จากบริษัทยาเคมียักษ์ใหญ่ระดับโลกมีติดแปะข้างฝาอยู่เยอะแยะมากมาย เป็นผลให้เกษตรกรส่วนใหญ่ยังคงรับรู้ข้อมูลข่าวสารด้านการทำเกษตรแบบใช้สารพิษอยู่ร่ำไป โดยหารู้ไม่ว่าวิธีการต่างๆเหล่านั้นในอนาคตจะเป็นเทคโนโลยีและวิธีการที่ล้าสมัย เพราะคนทั่วไปและผู้บริโภคไม่ยอมรับ

แต่ถ้าเริ่มสนใจใส่ใจกับธรรมชาติอย่างแท้จริงก็จะทราบว่าการทำการเกษตรแบบปลอดภัยไร้สารพิษนั้นทำได้ไม่ยากเพียงแต่ต้องรู้จักรักษาคุณค่าของดิน น้ำ อากาศ แสงแดดให้มีความบริสุทธิ์ผุดผ่องอยู่คู่กับโลกของเราไปได้อย่างยาวนาน อย่าให้มีสิ่งแปลกปลอม สารพิษปนเปื้อนเจือจานลงไปเพิ่มขึ้นมากกว่าที่เป็นอยู่ อย่าเพิ่มปริมาณก๊าซเรือนกระจกขึ้นไปบนชั้นบรรยากาศ อย่าปล่อยทิ้งสารพิษลงไปในน้ำและดิน ปล่อยให้สายน้ำตามลำธารผู้คนยังดื่มอาบกินได้ น้ำฝนจากฟ้าหล่นใส่หลังคาก็สามารถที่จะรองรับนำกลับมากินดื่มได้ดังเช่นในอดีต เมื่อทุกคนช่วยกันรักษาและทำความสะอาดธรรมชาติเพียงเท่านี้การเกษตรแบบปลอดสารพิษและเกษตรอินทรีย์ก็ทำได้ไม่ยากครับ นี่คือสิ่งที่สะท้อนให้เห็นถึงการใช้สารพิษในการทำเกษตรเราก็จะต้องอพยพย้ายพื้นที่ปลูกและทิ้งซากหักปรักพังของสวนเก่าที่เจ๊งไม่เป็นท่าจากต้นทุนที่สูงการไร้ซึ่งประสิทธิภาพในระยะยาว

มนตรี บุญจรัส
ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ http://www.thaigreenagro.com