บทบรรณาธิการของวารสาร Science ฉบับวันที่ ๗ธ.ค.๕๕ เรื่อง Failure of Skin-Deep Learningเขียนโดย Bruce Alberts บรรณาธิการใหญ่ของวารสาร อ่านแล้วคิดถึงการศึกษาไทย
เขาบอกว่า ผลการวิจัยชี้ชัด ว่าการเรียนรู้ที่แท้จริงเกิดขึ้นเมื่อนักเรียนได้รับการท้าทายในเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างลึกซึ้งจริงจัง ซึ่งจะทำได้น้อยเรื่องในแต่ละปี แต่การศึกษาของอเมริกัน (และไทย) กลับพยายามครอบคลุมเนื้อหาอันกว้างขวาง หลักสูตรจึงมีความลึกแค่ผิว และเดินผิดทาง
นักการศึกษาไทยควรอ่านบทบรรณาธิการนี้ จะเห็นได้ชัดว่า Bruce Alberts กล่าวหาวงการศึกษาอเมริกันอย่างแรงว่าเดินผิดทาง หลงไปเน้นสอนครอบคลุมเนื้อหา แทนที่จะให้เรียนเรื่องหลักๆ ลงลึกไม่กี่เรื่อง เพื่อให้นักเรียนมีทักษะในการเรียนรู้ และที่สำคัญ เห็นคุณค่าและเกิดความรักวิชานั้น เกิดแรงบันดาลใจต่อการเรียนรู้
ผมตีความว่า นี่คือการต่อสู้ระหว่างแนวคิดที่เน้นการสอนเนื้อหาให้ครอบคลุม คือเน้นเนื้อหา กับแนวคิดว่า เด็กค้นเนื้อหาเองได้ แต่เด็กต้องฝึกวิธีค้น วิธีเรียน และวางพื้นฐานแรงบันดาลใจในการเรียน
ตำราเรียน ที่เป็นตำรามาตรฐานของกระทรวงศึกษาธิการ ก็ถูก Bruce Alberts โจมตี ว่าเต็มไปด้วยสาระที่ไร้สาระ เน้นความรู้ ไม่ใช่เน้นการเรียนรู้ของนักเรียน เขาอยากให้ นักเรียนเรียนจากการค้นคว้าจากหลากหลายแหล่งมากกว่า
การโต้แย้งของ Bruce Alberts น่าจะสอดคล้องกับหลักการ Teach less, Learn more ของ 21st Century Learning
การเรียนแบบผิวเผิน จะทำให้นักเรียนเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ผิวเผิน เป็นคนตื้นเขินทั้งชาติ
วิจารณ์ พานิช
๘ ธ.ค. ๕๕
ขอบคุณครับ อาจารย์หมอ ;)...