Buddhist management
จากวีดีทัศน์ Paradox of our time
เราโกรธง่าย นอนดึก แต่ตื่นมาด้วยความเหน็ดเหนื่อย
เราอ่านน้อย แต่ดูทีวีมาก สวดภาวนาน้อยลง
เรามีข้าวของมากมายให้ครอบครอง แต่คุณค่าของเราน้อยลง
เราพูดมาก แต่รักน้อยลง โกหกมากขึ้น
เราเรียนรู้ที่จะดำรงชีวิต แต่ไม่ใช่เรียนรู้ที่จะมีชีวิตอยู่
เรามีอายุที่ยืนยาวขึ้น แต่เป็นอายุที่ไม่มีชีวิตชีวา
เรามีถนนทางเดินกว้างขวาง แต่มุมมองของเราแคบลง
เราใช้จ่ายมาก แต่เรามีน้อยลง เราซื้อมาก แต่เรามีความสุขน้อยลง
เราไปดวงจันทร์ได้ แต่เราข้ามถนนยากจังที่จะไปหาเพื่อนบ้าน
เราไปนอกโลก อวกาศได้ แต่ไม่สามารถเข้าถึงจิตใจภายในของเราได้
เราแยกอะตอมได้ แต่เราไม่สามรถแยกอคติของเราได้
เราเขียนเยอะ แต่เรียนรู้น้อย วางแผนเยอะแต่ทำตามแผนได้น้อย
เราเรียนรู้ที่จะเร่งรีบ แต่ไม่เรียนรู้ที่จะรอคอย
เรามีรายได้มากขึ้น แต่มีศีลธรรมน้อยลง
เราสร้างคอมพิวเตอร์มากขึ้น มีข้อมูลมากขึ้น copy มากขึ้น แต่ว่าศึกษาน้อยลง
เราโหยหา ปริมาณ แต่เข้าถึงคุณภาพน้อยลง
เรามีเวลาสำหรับอาหารจานด่วน แต่ก็ย่อยช้าลง ย่อยยาก
เราตัวสูงขึ้น แต่คุณลักษณะของเราแย่ลง
เรามีเวลาพักผ่อน แต่สนุกนานน้อยลง มีอาหารมากขึ้น แต่คุณค่าทางอาหารน้อยลง
เรามีรายได้สองทาง แต่หย่าร้างกันมากขึ้น
เรามีบ้านที่แสนสวย แต่เป็นบ้านที่แตกแยก ไม่มีความสุข
นั่นคือ ความขัดแย้งในยุคสมัยของเราที่ยังคงดำรงอยู่ด้วยกัน
….อย่ายึดมั่นกับอะไร ค้นหาความรู้ อ่านมากขึ้น ค้นหาสิ่งที่เราสนใจ ….
ให้เวลากับครอบครัว เพื่อรับประทานอาหารที่เราชอบ ไปเที่ยวชมสถานที่ที่เรารัก ใช้ชีวิตเป็นห่วงโซ่ของเหตุการณ์ของความสุข ไม่ใช่เพียงเพื่ออยู่รอดเท่านั้น บอกครอบครัวของเราว่าเรารักเขามากแค่ไหน อย่ารอคอยที่จะหัวเราะ ที่จะมีความสุขกับชีวิต ทุกวัน ทุกชั่วโมง ทุกนาที เป็นเวลาพิเศษ ที่เราไม่รู้ว่ามันจะเป็นวันสุดท้ายของเราหรือไม่
พระพุทธเจ้าเผยแผ่ศาสนามา 2600 ปี ความนิยมเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ ไอสไตน์บอกว่า มีความเป็นวิทยาศาสตร์ สินค้าของพระพุทธเจ้าคือ อริยสัจ 4 สังขาร 5 อิทัปจจยตา ไตรลักษณ์ นิพพาน กรรมลิขิต
ส่วนท่าน Thich Nhat Hanhสินค้าคือ Instant Happiness Mindfulness Inter-being Sangha
มุมมอง การใช้ชีวิตทางโลก ตามหลักพระพุทธศาสนา ในทัศนะส่วนตัวของผู้เขียนเอง
หลักปฏิบัติพื้นฐาน คือ ศีล 5 ข้อ ถ้าเราปฏิบัติตาม จะไม่เกิดปัญหา ในการอยู่ร่วมกันนั่นคือ
การไม่ฆ่าสัตว์ เป็นการไม่เบียดเบียนสิ่งมีชีวิตด้วยกัน ไม่ลักทรัพย์ เกิดผลกระทบตามมามากมาย
ไม่ประพฤติผิดในกาม ไม่เกิดปัญหาครอบครัวแตกแยก หย่าร้าง ไม่พูดปด พูดส่อเสียด ทำให้อยู่ร่วมกันอย่าสงบสุข ไม่หวาดระแวง หรือทำให้คนอื่นเดือดร้อน เพราะวาทะกรรม พูดโกหก ใส่ร้ายป้ายสี โดยปราศจากความเป็นจริง ซึ่งในคำสอนของพระพุทธเจ้า ให้หลีกหนีจากคนพาล เพราะบางทีเราไม่สามารถไปเปลี่ยนแปลงคนอื่นได้ ไม่เสพสุรา ของมึนเมา ซึ่งนำไปสู่การทะเลาะวิวาท อุบัติเหตุ ใช้สารเสพติด เที่ยวสำส่อน เกิดปัญหาโรคติดต่อ เอดส์ กามโรค ปัญหาครอบครัว ความยากจน อาชญากรรม ยาเสพติดร้ายแรง
หลักธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ยังเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ โดยเฉพาะคนไทย แม้แต่ทางตะวันตกเอง ปัจจุบันเริ่มหันมาสนใจในคำสอนของพระพุทธเจ้า
ในส่วนของ สุนทรียสนทนา หรือ Dialogue ภาษาอีสานใช้คำว่า“นั่งโสกัน” เคยมีประสบการณ์ในการเข้าอบรมกับ นพ.วิธาน ฐานะวุฑฒ์ และ ทีมงาน สิ่งหนึ่งที่คิดว่า มีคุณค่าจากการเข้ากลุ่มสุนทรียสนทนา ทำให้ได้เพื่อนกลับมาจากที่เคยบาดหมางใจกันเพราะเรื่องไม่เป็นเรื่อง เราให้อภัยกัน ขอโทษในสิ่งที่เคยทำไป หรือพูดไป เราไม่ไปตัดสินใครโดยใช้ความคิด หรือประสบการณ์ของเรา “จงห้อยแขวน การตัดสิน” ห้อยแขวนสิ่งต่อไปนี้ ความคิดทางลบ > ความดูถูก การไม่เห็นคุณค่าของคนอื่น เพราะทุกคนมีความแตกต่าง
เคยอ่านหนังสือของอาจารย์วิศิษฐ์ วังวิญญู (ในหลายงานแปล รวมทั้งเรื่องราวของ หลวงพ่อติส นัท ฮันห์) งานเขียนของ ดร.วรภัทร์ ภู่เจริญ “ฉลาดได้อีก” วิศวกรนาซ่า ผู้เข้าถึงความรู้ใหม่เปิดมุมมองชีวิต ให้รู้ว่าการใช้ชีวิตที่ชายฉลาดเขาทำอย่างไรกัน ซึ่งกล่าวถึง Dialogue การห้อยแขวน คำพิพากษา
จากแนวคิด David Bohm การคิดร่วมกันด้วยกระบวนการสุนทรียนทนา(dialogue)น่าจะเป็นทางออกของการแก้ไขปัญหาอันสลับซับซ้อนของโลกยุคใหม่ เพราะการคิดร่วมกัน การรับฟังซึ่งกันและกัน โดยไม่มีการถือเขาถือเรา เป็นวิธีการจัดการความแตกต่างหลากหลาย โดยทำให้ทุกฝ่ายต่างเป็นผู้ชนะร่วมกัน(win-win)
..........................................................................................................................................................................
สรุปจากการบรรยายของ ผศ.ดร.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์ “Buddhist management”
วันที่ 21 ธันวาคม 2555 ที่ห้องประชุม 1 ชั้น 7 อาคารเวชวิชาคาร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ศึกษาเพิ่มเติม
Plumvillage
Thaiplumvillage
Zen 2010 (YouTube)
พุทธวัจนะ (รวบรวมโดย หลวงพ่อคึกฤทธิ์ วัดนาป่าพง)
The world of the Buddha
Bohm, David (1996) . On Dialogue. edited by Lee Nichol, Routledge, London
