EMS and Referral Management
EMS (Emergency Medical Service System) คือ ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ณ จุดเกิดเหตุ หรือ EMS โดยมีศูนย์ประสานงานเครือข่ายการส่งต่อ หมายเลขโทรศัพท์ 1669 จุดเริ่มต้น
ระบบ EMS โดย นายแพทย์วิทยา ชาติบัญชาชัย รองผู้อำนวยการอาวุโสและผู้อำนวยการศูนย์อุบัติเหตุ โรงพยาบาลขอนแก่น ที่มีบทบาทด้านการสร้างระบบ และการพัฒนางานด้านการแพทย์ฉุกเฉิน และในส่วนกลาง มีนายแพทย์แท้จริง ศิริพานิช ที่ร่วมทำงานเมื่อเกือบ 20 ปี ที่ผ่านมา จนเป็นรูปเป็นร่างในปัจจุบันโดยการผลักดันในการประชุมคณะกรรมการป้องกันอุบิภัยจังหวัดขอนแก่น โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นประธาน มีความมุ่งมั่นในการพัฒนา นำไปสู่การจัดทำเป็นวาระแห่งชาติ โดยจัดตั้งศูนย์นเรนทร กระทรวงสาธารณสุข จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่2 เมษายน 2544 จังหวัดขอนแก่น ถือเป็นจังหวัดที่มีผลงานโดดเด่นในด้านการแพทย์ฉุกเฉิน (เคยร่วมทำงานกับ นายแพทย์วิทยา ชาติบัญชาชัย ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการป้องกันอุบิภัยจังหวัดขอนแก่น (กปอ.) และร่วมดำเนินโครงการเมาไม่ขับจังหวัดขอนแก่น โครงการม่วนซื่นสงกรานต์เมือบ้านปลอดภัย งานการแพทย์ฉุกเฉิน การอบรมการช่วยฟื้นคืนชีพ ให้แก่บุคลากร พยาบาล เจ้าหน้าที่ อบต.ในจังหวัดขอนแก่น) จนได้รับรางวัลมากมาย และล่าสุดนายแพทย์วิทยา ชาติบัญชาชัย ได้รับรางวัลแพทย์ดีเด่นของแพทยสภา ประจำปี 2555)
EMS เป็นบริการที่รัฐจัดให้แก่ประชาชนที่ได้รับบาดเจ็บและเจ็บป่วยฉุกเฉิน โดยไม่คิดมูลค่า มีระบบการแจ้งเหตุที่มีประสิทธิภาพและเข้าถึงได้ง่าย มีศูนย์รับแจ้งเหตุสามารถให้บริการตลอด 24 ชั่วโมง ครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ โดยบุคลากรที่มีความรู้และยานพาหนะที่มีความพร้อมไปให้การรักษา ณ จุดเกิดเหตุ ภายในเวลาอันรวดเร็ว โดยมีมาตรฐานการปฏิบัติงานที่มีคุณภาพ ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของสถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ (สพฉ.) กระทรวงสาธารณสุข เป็นสถาบันที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติการแพทย์ฉุกเฉินปี พ.ศ. 2551 เพื่อเป็นองค์กรรับผิดชอบการบริหารจัดการ การประสานระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ และเอกชน รวมถึงการส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นให้เข้ามามีบทบาทในการบริหารจัดการบริการการแพทย์ฉุกเฉิน ปัจจุบัน ในเกือบทุก อบต. มีรถกู้ชีพ มีบุคลากรที่ผ่านมาอบรม การช่วยฟื้นคืนชีพขั้นพื้นฐาน ได้รับค่าตอบแทนในการช่วยเหลือ ณ จุดเกิดเหตุ จาก สปสช.
EMS เป็นที่รู้จักกันแพร่หลาย ในปัจจุบัน การเข้าถึงบริการ และการส่งต่อผู้บาดเจ็บรวดเร็วยิ่งขึ้น โดยใช้หมายเลข 1669 หมายเลขเดียวทั่วประเทศ ระบบการส่งต่อได้รับการพัฒนามากขึ้น จนปัจจุบัน มีหลักสูตรเวชกิจฉุกเฉิน (EMT) เพื่อประจำหน่วย EMS ของโรงพยาบาล มีการพัฒนาวิชาการด้านนี้อย่างกว้างขวาง
ส่วนการแจ้ง ผู้แจ้งจะต้องให้รายละเอียดดังนี้
1. สถานที่เกิดเหตุหรือจุดเกิดเหตุ จุดที่สังเกตได้ เส้นทางที่สามารถจะไปได้ถึง
2. เกิดเหตุอะไร มีผู้บาดเจ็บกี่คน
3. เพศ อายุ ของผู้บาดเจ็บ แต่ละคนมีอาการอย่างไรบ้าง
4. การช่วยเหลือเบื้องต้นที่ให้ไปแล้ว
หลักสำคัญในการช่วยเหลือ ณ จุดเกิดเหตุ จะต้องให้บริการอย่างรวดเร็ว และถูกต้องตามหลักการปฐมพยาบาลเบื้องต้น หรือการช่วยชีวิต เพื่อป้องกันความพิการหรือความผิดปกติที่อาจจะเกิดขึ้นกับผู้ป่วย และนำส่งโรงพยาบาลให้ได้รับการรักษาที่เหมาะสมต่อไป
………………………………………………………………………………………………………
สรุปจากการบรรยายของ รศ.นพ.สมเดช พินิจสุนทร“EMS and Referral Management”
วันที่ 14 ธันวาคม 2555 ที่ห้องประชุม 1 ชั้น 7 อาคารเวชวิชาคาร คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
