การวางแผนยุทธศาสตร์

การวางแผนยุทธศาสตร์/แผนกลยุทธ์ 

ความหมายของกลยุทธ์  Strategy

STRATOS  =  กองทัพ 

LEGEI  =  การนำ

การนำกองทัพเข้าทำลายล้างศัตรู

ด้วยวิธีการที่มีประสิทธิภาพสูงสุด 

การวางแผนยุทธศาสตร์  หรือ  การวางแผนกลยุทธ์ (Strategic Planning) เป็นกระบวนการตัดสินใจเพื่อกำหนดทิศทางในอนาคตขององค์กร  โดยกำหนดสภาพการณ์ในอนาคตที่ต้องบรรลุตามที่กำหนดบนพื้นฐานข้อมูลที่รอบด้านอย่างเป็นระบบ  การกำหนดแนวทางที่จะบรรลุสภาพการณ์ในอนาคตที่ต้องการให้เกิด  โดยคำนึงถึงสภาพการณ์ที่ต้องการให้เกิดศักยภาพหรือขีดความสามารถขององค์กร และการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม  การเมือง  และสิ่งแวดล้อม

แตกต่างจากการวางแผนอื่นๆอย่างไร  ?
ลักษณะแผนกลยุทธ์

•  เป็นแผนระยะยาว 

•  เป็นการตัดสินใจ(ทำ /ไม่ทำ)ในปัจจุบันที่จะส่งผลในอนาคต

•  คำนึงถึงปัจจัยแวดล้อม

•  การดำเนินการเป็นทีม

•  เพื่อการตัดสินใจอย่างมีประสิทธิภาพ

ทำไมต้องเป็นแผนกลยุทธ์

•  นโยบายรัฐบาล

•  สังคมเปลี่ยน

•  การปกป้องสิทธิของผู้ป่วย

•  คุณภาพชีวิตการทำงานของเจ้าหน้าที่

•  เจ้าหน้าที่ลด ผู้ป่วยเพิ่มมากขึ้น  แต่คุณภาพต้องดีขึ้น

ขั้นตอนการวางแผนเชิงกลยุทธ์

1.  ผู้บริหารประกาศเจตนารมณ์และความมุ่งมั่น

2.  หัวหน้างานให้การยอมรับและ เข้าร่วมดำเนินการอย่างเต็มใจ 

3.  กำหนด วิสัยทัศน์  พันธกิจ  ค่านิยม   (VISION,  MISSION,  VALUE)

4.  วิเคราะห์สถานการณ์  (SWOT  ANALYSIS) 

5.  กำหนด เป้าประสงค์ 

6.  สังเคราะห์กลยุทธ์

7.  เลือกกลยุทธ์ 

8.  วางแผนควบคุมกำกับกลยุทธ์

เริ่มต้นด้วยคำถามสำคัญ :

1)  หน่วยงานกำลังจะก้าวไปทางไหน(ทางที่เราต้องการ?)

  --->  กำหนดวิสัยทัศน์  พันธกิจ  ค่านิยม  

2)  สภาพแวดล้อมของหน่วยงานเป็นอย่างไร

  --->  วิเคราะห์สถานการณ์  (SWOT  ANALYSIS)

3)  จะนำหน่วยงานไปถึงจุดมุ่งหมายได้อย่างไร

     --->  สังเคราะห์กลยุทธ์

เงื่อนไขความสำเร็จของแผนเชิงกลยุทธ์

  1.  ผู้นำองค์กรต้องถือเป็นพันธะสัญญา

  2.  เป็นแผนของทั้งหน่วยงาน ทุกคนผูกพัน 

  3.  ประกาศเป็นลายลักษณ์อักษร ย้ำเตือนเสมอ

  4.  ยืดหยุ่นพอเหมาะตามสถานการณ์

วิสัยทัศน์ พันธกิจ  ค่านิยม  คือ  เข็มทิศชี้นำทาง  (GUIDING  PRINCIPLES)

เราคือใคร ? 

ทำไมต้องมีเราอยู่ ?

ลูกค้าของเราคือใคร  ?

  ภาพอนาคตของเราเป็นอย่างไร  ?

  พันธะกิจของเราคืออะไร  ?

 ค่านิยมที่เรายึดถือคืออะไร ?

หน่วยงานของเราคือใคร ?

ภาพอนาคตของหน่วยงานเราเป็นอย่างไร 

พันธกิจของหน่วยงานเราคืออะไร  ?

ค่านิยมที่หน่วยงานเรายึดถือคืออะไร  ?

ตัวอย่าง  VISION ของ GHC

•   ภายในปี 2005  GHC  จะเป็นหน่วยงานบริการสุขภาพที่ดีที่สุดของประเทศ,

•   ที่ลูกค้า มีความพอใจมากที่สุด,

•   เป็นตัวอย่าง ของความร่วมมือกันจัดบริการที่มีคุณภาพและประสิทธิภาพ,

•   เป็นองค์ที่น่าทำงานมากที่สุด

MISSION

•  ยกระดับสุขภาพอนามัยของผู้ป่วยและลูกค้าอื่นๆ

•   โดยการให้บริการอย่างมีคุณภาพและคุ้มค่าเงิน ในระบบการจ่ายล่วงหน้า

VALUES  มุ่งเน้น...

1. ความเป็นหุ้นส่วน ผู้บริโภค, เจ้าหน้าที่, แพทย์

2. ให้บริการอย่างถูกต้องตามหลักวิชาและมี ปสภ.

3. ให้บริการอย่างเอาใจใส่

4. บรรยากาศการทำงานจูงใจและปลอดภัย

5. การส่งเสริมสุขภาพ

6. การเข้าถึงบริการของทุกคน 

ลักษณะของวิสัยทัศน์ที่มีพลัง

1.  ผลักดันให้ต้องทำ

2.  เข้าใจง่าย  จำง่าย

3.  เร้าใจ

4.  สร้างความรู้สึกเป็นเจ้าของ

5.  กระตุ้นการสร้างวิสัยทัศน์ของตน

ขั้นตอนการสร้าง

    1.  เตรียมร่าง

    2.  ทบทวน ปรับปรุงข้อความ

     3.  แปรสู่การปฏิบัติ

     “โดยกระบวนการมีส่วนร่วม”

วิสัยทัศน์  พันธกิจ  ค่านิยม  ที่มีพลัง ?  ท่าน  ต้อง  เป็นเจ้าของ

การกำหนดพันธกิจ

การกำหนดค่านิยม

การวิเคราะห์สถานการณ์ โดยใช้  SWOT  Analysis

•  Strengths  :  จุดแข็ง 

•  Weaknesses  : จุดอ่อน

•  Opportunities  :  โอกาส

•  Threats  :  อุปสรรค/สิ่งคุกคาม

Strengths  and  Weaknesses

วิเคราะห์ภายในเปรียบกับตนเองและคู่แข่ง

Opportunity  and Threats

วิเคราะห์ปัจจัยภายนอก  พิจารณาปัจจัยชี้นำ  ที่ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลง

การทำ  SWOT Analysis  โดยการจัดกิจกรรมกลุ่ม  ระดมสมอง เพื่อหาความเห็นอิสระ 

สัมภาษณ์ผู้บริหารที่เกี่ยวข้อง 

การกำหนดเป้าหมาย  GOAL  SETTING

จุดมุ่งหมาย (PURPOSE)

เป้าประสงค์  (GOAL)

เป้าหมาย (TARGET)

วัตถุประสงค์  (OBJECTIVE)

ผลกระทบ ( IMPACT)

ผลลัพธ์ (OUTCOME)

ผลผลิต (OUTPUT )

จุดมุ่งหมาย / เป้าประสงค์ / ผลกระทบ 

(PURPOSE / GOAL  /  IMPACT)

วัตถุประสงค์/ผลลัพธ์

(OBJECTIVE / OUTCOME)

ผลผลิต / เป้าหมาย

(OUTPUT / TARGET)

ความแตกต่างของคำ

•  GOAL  เป้าหมายระยะยาว  เกิดขึ้นภายหลัง

•  OBJECTIVE  วัตถุประสงค์  ระยะสั้นกว่า GOAL  เกิดขึ้นก่อน GOAL

OUTPUT  ผลผลิต  ระยะสั้นกว่า OBJECTIVE  เกิดขึ้นก่อน OBJECTI

สิ่งที่นำมาใช้กำหนด GOAL / OBJECTIVE / OUTPUT :

•   VISION  MISSION  VALUE

•   SWOT  (+ ข้อมูลเดิม + POLICY)

…………………………………………………………………………………………………………...................สรุปจากการบรรยายของ ผศ.ดร.นพ.ปัตพงษ์ เกษสมบูรณ์“การวางแผนยุทธศาสตร์/แผนกลยุทธ์” 

วันที่  21 ธันวาคม  2555  ที่ห้องประชุม 1 ชั้น 7 อาคารเวชวิชาคาร  คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น