-นาม อู การานตฺ พยางค์เดียว

-นาม อูการานตฺเพศหญิง (หลายพยางค์)


1. นาม อู การานตฺ พยางค์เดียว

การแจกคล้ายกับที่ผ่านๆ มา ในที่นี่ยก ภู (เพศหญิง) แปลว่า แผ่นดิน

..

   เอกพจน์

   ทวิพจน์

   พหูพจน์

อาลปนะ

   ภูสฺ

   ภูเวา

   ภุวสฺ

กรฺตฺฤ

   ภูสฺ

   ภูเวา

   ภุวสฺ

กรฺม

   ภุวมฺ

   ภูเวา

   ภุวสฺ

กรฺณ

   ภุวา

   ภูภฺยามฺ

   ภูภิสฺ

สมฺปฺรทาน

   ภุเว

   ภุไว

   ภูภฺยามฺ

   ภูภฺยสฺ

อปาทาน

   ภุวสฺ

   ภุวาสฺ

   ภูภฺยามฺ

   ภูภฺยสฺ

สมฺพนฺธ

   ภุวสฺ

   ภุวาสฺ

   ภุโวสฺ

   ภุวามฺ

   ภูนามฺ

อธิกรณ

   ภุวิ

   ภุวามฺ

   ภุโวสฺ

   ภูษุ


2. คำนาม เพศหญิง อู การานฺต หลายพยางค์ แจกแบบ วธู (ผู้หญิง)

..

   เอกพจน์

   ทวิพจน์

   พหูพจน์

อาลปนะ

   วธุ

   วธฺเวา

   วธฺวสฺ

กรฺตฺฤ

   วธูสฺ

   วธฺเวา

   วธฺวสฺ

กรฺม

   วธูสมฺ

   ภูเวา

   วธูสฺ

กรฺณ

   วธฺวา

   วธูภฺยามฺ

   วธูภิสฺ

สมฺปฺรทาน

   วธฺภไว

   วธูภฺยามฺ

   วธูภฺยสฺ

อปาทาน

   วธฺวาสฺ

   วธูภฺยามฺ

   วธูภฺยสฺ

สมฺพนฺธ

   วธฺวาสฺ

   วธฺโวสฺ

   วธูนามฺ

อธิกรณ

   วธฺวามฺ

   วธฺโวสฺ

   วธูษุ


ศัพท์

นาม

  • อติถิ ปุ. แขก ผู้มาเยือน
  • อนฺฤต นปุ. ความเท็จ สิ่งที่ไม่จริง
  • อภฺยาส ปุ. การเรียน การท่อง
  • อาเทศ ปุ. คำสั่ง บทบัญญัติ
  • ชุหู ส. ช้อน (โดยเฉพาะในพิธีสังเวย)
  • ปาฐ ปุ. บทเรียน
  • ปฺรชา ส. สัตว์โลก ประชาชน ลูกหลาน
  • ภู ส. โลก พื้นดิน
  • ภูษณ นปุ. เคีรื่องประดับ
  • ภฺรู ส. คิ้ว (ในวรรณคดีพูดถึงบ่อย)
  • วธู สฺ สตรี ภรรยา
  • เวทิ ส. เวที แท่นบูชา ศาล
  • ศฺวศฺรู ส. แม่ย่าย แม่สามี
  • สฺตุติ ส. เพลงสรรเสริญ การสรรเสริญ 
  • สฺนุษา ส. ลูกสะใภ้

คุณศัพท์

  • อปร ปุ.นปุ.   อปรา ส. ต่ำกว่า อื่นๆ
  • ปร ปุ.นปุ.     อปรา สูงสุด อื่นๆ
  • วกฺร ปุ นป    วกฺรา ส. งอ โค้ง
  • สุนฺทร ปุนปุ  สุนฺทรี ส. สวยงาม

ศัพท์ไม่แจกรูป

  • อธสฺตาตฺ ด้านล่าง ใต้ (ใช้กับสัมพันธารก)
  • จิรมฺ        นาน
  • ธีรฺฆมฺ     ไกล
  • มา          อย่า
  • หรสฺวมฺ    ใกล้


แบบฝึก

1. แปลสันสกฤตเป็นไทย

धर्मं चरत माधर्मं सत्यं वदत मानृतम्.

दीर्घं पश्यत मा ह्रस्वं परं पश्यत मापरम्  ॥1॥ 

  • जयतु महाराजश्चिरं च कृत्स्नां भुवमधितिष्ठतु ॥1॥
  • प्रयागं गच्छतं सुखेने च तत्र निवसतम् ॥2॥
  • सुन्दर्या (gen.) भ्रुवौ वक्रे दृश्येते ॥3॥
  • गुरव आसने निषीदन्तु भुवि शिष्याः ॥4॥
  • स्नुषाभिः सह श्वश्रूणां कलहः प्रावर्तत ॥5॥
  • हे क्षत्रियाः कुन्तान्क्षिपतेषून्मुञ्चत पापाञ्शत्रून्दण्डयतेति क्रोधान्नृपतिरभाषत ॥6॥
  • अतिथिं पृच्छतु रत्रौ कुत्र न्यवस इति ॥7॥
  • श्व्श्र्वाः कोपच्छोचतः स्नुषे॥8॥
  • वध्वाः स्निह्यत्यृषिः ॥9॥ 
  • पाठस्याभ्यासाय शिष्यावागच्छतामिति गुरोराज्ञा ॥10॥
  • जुह्वाग्नौ घृतं प्रास्यानि ॥11॥
  • हे वधु वाप्या जलमानय ॥12॥
  • जुह्वां घृतं तिष्ठति ॥13॥
  • भ्रुवोरधस्तान्नेत्रे वर्तेते ॥14॥
2. แปลไทยเป็นสันสกฤต
  1. บทสดุดีแห่งพระอินทราณีถูกขับโดยหญิงทั้งหลาย
  2. "ท่านจงท่องคัมภีร์ศรุติและศาสตร์ทั้งหลาย จงกล่าวความจริง จงบูชาครู" นี้คือ(อิติ)* บทบัญญัติแห่งศาสตร์ทั้งหลายเพื่อนักเรียนทั้งหลาย
  3. ธรรมะไม่ถูกละเมิด ด้วยว่า (อิติ) "ขอพระราชาจงปกป้องประชากร(พหุ.) และลงโทษคนชั่ว"
  4. ดูก่อน หญิงทั้งหลาย จงนับถือแม่สามีของเจ้า
  5. สารถีจงอย่าตีหรือทรมานม้าทั้งหลาย
  6. สาวใช้ทั้งสองถูกพระราชินีสั่งว่า "จงนำแก้วมณีทั้งหลายมา"
  7. เราจงเทน้ำด้วยทัพพีทั้งสองบนแท่นบูชา
  8. นักรบทั้งสองกล่าวแล้ว(กรรมวาจก) ว่า "เรามาเล่นสกาด้วยเงินเถิด"
  9. พราหมณ์กล่าวว่า ข้าพเจ้าต้องทำพิธีอุปนยนะบุตรทั้งสอง
  10. คนทั้งหลายจงขุดบ่อน้ำ
 * ข้อความในเครื่องหมายคำพูด จะอยู่หน้า "อิติ" ทุกข้อ