พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 ซึ่งได้รับการกล่าวขานว่าเป็นกฎหมายฉบับแรกของประเทศไทย
ที่จัดทำด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมจากสังคมตั้งแต่เริ่มต้นจนเสร็จสมบูรณ์
โดยใช้ระยะเวลาถึง 8 ปีเต็มจึงมีผลบังคับใช้อย่างเป็นทางการ
ในฐานะ “ธรรมนูญสุขภาพของประเทศไทย” นั้น
มีความเป็นมาอันน่าสนใจ และควรค่าต่อการศึกษาเรียนรู้สำหรับประชาชนอย่างยิ่ง
ลักษณะที่สำคัญของ พรบ.สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550
• มีคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช) นายกรัฐมนตรี เป็นประธาน
• กรรมการมาจากการสรรหา จากตัวแทนจากทุกภาคส่วน
• มีสำนักงานเลขาธิการ (สช)
• ให้มีกลไกการจัดสมัชชาสุขภาพ ทุกระดับ
• มติจากสมัชชาสุขภาพ เสนอเข้าสู่ คสช. สู่ ครม.
• มีกลไกการประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ จากนโยบายสาธารณะ
• มีกลไกการจัดทำธรรมนูญสุขภาพ ปรับปรุงทุกห้าปี
• เพิ่มสิทธิและหน้าที่ของประชาชนด้านสุขภาพ( โดยข้อมูลสุขภาพต้องเป็นความลับ บุคลากรสุขภาพต้องแจ้งข้อมูลให้ทราบ สิทธิปฏิเสธการรักษา สิทธิปฏิเสธไม่เข้าร่วมการทดลอง/วิจัย)
ในสังคมที่ประกอบด้วยประชาชนที่มาจากวัฒนธรรม และสภาพเงื่อนไขที่กำหนดภาวะสุขภาพอันแตกต่างหลากหลาย กลไกต่าง ๆ ใน พ.ร.บ.สุขภาพแห่งชาติ จึงมีหน้าที่หนุนเสริมกลไกต่างๆ ที่มีอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็นกลไกของรัฐบาลที่จำแนกเป็นกระทรวง ทบวง กรม ต่างๆ กลไกภายใต้ พ.ร.บ.กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กลไกภายใต้ พ.ร.บ.หลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กลไกภายใต้ พ.ร.บ.สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) ให้ผสานตัวเข้าหากัน เพื่อช่วยกันทำงานพัฒนาสุขภาพหรือสุขภาวะที่มุ่งสู่ทิศทาง “สร้างนำซ่อม” ร่วมกันต่อไป
