ทำไมต้องฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบ บี

โรคไวรัสตับอักเสบ บี เป็นโรคที่ติดต่อจากคนสู่คนผ่านช่องทางดังนี้

ติดต่อผ่านการรับเลือด (ปัจจุบันพบน้อยมาก เนื่องจากเทคโนโลยีในปัจจุบันสามารถคัดกรองเลือดที่มีเชื้อปนเปื้อนได้เกือบทั้งหมด)

ติดต่อทางการสัก การเจาะหู ด้วยเครื่องมือที่ไม่สะอาด

ติดต่อทางเพศสัมพันธ์

ติดต่อจากแม่สู่ลูก

ติดต่อจากการผ่าตัดเปลี่ยนอวัยวะ

อาการของโรคไวรัสตับอักเสบ บี

เมื่อรับเชื้อแล้ว คนไข้มีอาการแบ่งได้สองกลุ่มใหญ่คือ

หนึ่ง อาการระยะเฉียบพลัน ผู้ป่วยจะเริ่มมีอาการภายใน 1-4 เดือน หลังติดเชื้อ ดังนี้

อาการไข้ ตัวเหลืองตาเหลือง ปวดท้องใต้ชายโครงขวา

อาการอื่นๆ ได้แก่ เคลื่อนไส้อาเจียน เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย ผื่น ปวดข้อ

ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการรุนแรง เกิดจากการที่เซลล์ตับถูกทำลายเป็นจำนวนมาก ในกรณีนี้อาจทำให้เกิดอาการตับวายได้

อาการตับอักเสบระยะเฉียบพลันจะดีขึ้นใน 1-4 สัปดาห์ และจะหายเป็นปกติเมื่อร่างกายสามารถกำจัดและควบคุมเชื้อไวรัสตับอักเสบได้ ซึ่งมักใช้เวลาไม่เกิน 3 เดือน แต่ผู้ป่วยส่วนน้อย (5-10%) ไม่สามารถกำจัดเชื้อออกจากร่างกายได้หมด ทำให้ผู้ป่วยมีการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี เรื้อรัง

สอง อาการระยะเรื้อรัง

แบ่งผู้ป่วยได้เป็น 2 กลุ่มคือ

1. พาหะ (carrier) คือ ผู้ป่วยที่มีเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี ในร่างกาย ผู้ป่วยจะไม่มีอาการแต่ยังสามารถแพร่เชื้อสู่ผู้อื่นได้ ผลการตรวจเลือดพบค่าการทำงานของตับอยู่ในเกณฑ์ปกติ

2. ตับอักเสบเรื้อรัง (Chronic hepatitis) คือ ผู้ป่วยที่มีเชื้อไวรัสตับอักเสบ บี ในร่างกาย และตรวจเลือดพบค่าการทำงานของตับผิดปกติ

ผู้ป่วยส่วนมากมักไม่มีอาการ บางรายอาจมีอาการอ่อนเพลีย หรือเบื่ออาหารได้

การติดเชื้อแบบเรื้อรังพบบ่อยในเด็กที่ติดเชื้อตั้งแต่แรกเกิด

และเพราะมีส่วนหนึ่งที่หลังจากรับเชื้อแล้วกลายเป็นโรคแบบเรื้อรัง ซึ่งในกลุ่มนี้ มีส่วนหนึ่งที่สัมพันธ์กับมะเร็งตับ

เพราะฉะนั้น จึงควรฉีดวัคซีนสำหรับคนที่ไม่มีภูมิต้านทานค่ะ (ไม่มี anti S antibody)