การปลูกมะนาวในปัจจุบันไม่ว่าจะไปที่ไหน แห่งหนใด ล้วนแต่จะต้องมีวงซิเมนต์ วงท่อ หรือวงส้วม (เรียกแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่) เพื่อใช้ในการล้อมกรอบครอบไว้ให้ดูไม่ตกเทรนด์ โดยเฉพาะในพวกที่ใช้ฝารองก้นไว้ด้านล่างด้วยยิ่งอาจจะต้องชอกช้ำระกำใจมากยิ่งขึ้น เพราะจะต้องหมดสิ้นเปลืองปุ๋ย ยา ฮอร์โมนให้แก่มะนาว ที่มีข้อจำกัดในการรับสารอาหารจากเจ้าของที่ใส่ได้ทางปากวงซิเมนต์เพียงด้านเดียว เพราะรากไม่สามารถจะเล็ดลอดทอดสมอออกไปหากินยังแหล่งอาหารอันอุดมสมบูรณ์ในผืนดินเมืองไทยได้ ทีนี้ก็ต้องทะนุถนอมเลี้ยงดูฟูมฟักอยู่ตลอดเวลา ห้ามห่างไปไกลสายตา จะไปเที่ยว ลงเรือ ขึ้นเหนือ ล่องใต้ไกลๆ ก็ทำไม่ได้ เพราะจะต้องคอยรดน้ำใส่ปุ๋ยให้แก่มะนาวที่รับสารอาหารภายในวงซิเมนต์เพียงอย่างเดียว
ที่เขียนมาอย่างนี้ใช่ว่าจะทำตัวทวนน้ำสวนกระแสอะไรหรอกดอกนะครับ เพียงแต่ว่าอยากให้คิด อยากให้นึกตรึกตรองก่อนที่จะทำอะไร ไม่ว่าเรื่องเกษตรหรือเรื่องอื่นๆ ก็ตาม การใช้จะวงซิเมนต์หรือวัสดุอื่นๆ ที่คล้ายกันมาทำเป็นแหล่งกักเก็บอาหารให้มะนาวนั้นควรที่จะต้องสำรวจตรวจตราว่าดินหรือพื้นที่ปลูกของเรานั้นขาดความเหมาะสมหรือไม่ ไม่ว่าเป็นดินเค็ม น้ำท่วม ดินเป็นหินเป็นทรายขาดแคลนสารอาหาร ต้องจำเพาะเจาะจงกักเก็บอาหารที่ใส่เข้าไปมิให้ไหลหรือเล็ดลอดไปยังที่อื่นๆ คือจำเพาะเจาะจงให้รากมะนาวกินสารอาหารแต่เพียงในวงซิเมนต์เท่านั้น เพราะรากที่ยื่นเหยียดยาวออกไปข้างนอก เจอกับสภาพแวดล้อมที่ทั้งเปรี้ยว ทั้งเค็มหรือพื้นที่ระดับน้ำใต้ดินสูง (รากไม่สามารถแทงลงไปลึกจากผิวดินได้ เพราะก็จะเจอระดับน้ำที่สูงขึ้นมาท่วมรากทำให้ขาดอากาศได้) สภาพแวดล้อมต่างๆเหล่านี้จำเป็นที่อาจจะต้องมีอุปกรณ์ช่วยอุปกรณ์เสริมให้เกิดประโยชน์
แต่บางท่านอาจจะนึกเถียงในใจว่า เฮ๊ย….เขาไม่ได้มีไว้สะสมอาหารเพียงอย่างเดียวนะ เขามีวงซิเมนต์ไว้ใช้ในการคอนโทรลควบคุมการเปิดดาดอกในการทำมะนาวนอกฤดู ง่ายต่อการบริหารจัดการ ง่ายต่อการใช้พลาสติกนำมาคลุมปิดทับเมื่อเกิดฝนตก ทำให้มะนาวเกิดอาการทรมานโหยหาหิวน้ำและเกิดความเครียดสร้างสารเอทิลีนออกมาโดยคิดว่ากำลังใกล้จะตาย จึงรีบผลิตดอกออกผลออกมาเพื่อขยายพันธุ์ซึ่งก็ถือว่าเป็นเหตุผลที่ฟังได้ แต่ก็ยังมีวิธีที่ทำให้มะนาวออกดอกได้อีกหลายวิธีโดยไม่ต้องทรมานทรกรรมต้นมะนาวให้อายุอานามสั้นลงโดยเปล่าประโยชน์ วิธีการต่างๆ นั้นก็ได้เขียนไว้ในบทความก่อนมากพอสมควร โดยอาศัยหลักการที่ว่า มะเขือเทศ มะนาว หรือพืชชนิดอื่นๆ ที่มีการปลูกแบบไร้ดิน คือปลูกโดยใช้ระบบรากแช่น้ำอยู่ตลอดเวลา แล้วทำไมยังสามารถให้ดอกติดผลได้โดยไม่มีปัญหาเรื่องน้ำมากน้ำน้อย หรือถูกทิ้งให้น้ำแห้งออกไปรากเลยแม้แต่น้อย แสดงว่าน้ำเป็นเพียงปัจจัยหนึ่งที่ส่งเสริมให้มะนาวออกดอกได้ง่าย แต่การควบคุมจัดการธาตุอาหารมีความสำคัญมากกว่านั่นเอง สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม 081-313-7559
มนตรี บุญจรัส
ชมรมเกษตรปลอดสารพิษ www.thaigreeangro.com
