ส่วนใหญ่เขาเริ่มมาจากความโชคดีหน่อยที่มี "ครูภูมิปัญญาคืนถิ่น" นำทางเขา

บวกกับความเบื่อหน่ายต่อระบบทาสแรงงานสมัยใหม่ในเมือง ตามโรงงาน

ทำงานดีขนาดไหน ทุ่มเทขนาดไหนก็แค่ประคองตัว "รอดไปวันๆ"

เขามองไกลๆเลยว่า ชีวิตแบบนั้น "ไร้ความหมาย" ไม่มีโอกาสเป็น "ไท" แก่ตัว

ทำงานไม่นาน พอแก่หน่อยเขาก็จะถูกไล่ออกแบบเดียวกับนิทาน "หมาล่าเนื้อ" ล่าไม่ได้ ก็ถูกปล่อยทิ้ง

อย่างมากก็ได้เศษเงินมาก้อนหนึ่ง กับความโทรมๆของร่างกาย

เงินที่ได้ ใช้แค่รักษาสุขภาพของตัวเองก็อาจไม่พอ

ชีวิตมีเท่านั้นหรือ 

แต่ถ้ากลับมาสร้างชีวิตของตนเอง มันจะได้ทั้งวันนี้ วันหน้า

ตอนแก่ก็จะมีทุกอย่าง มีที่อยู่ ที่กิน มีอาหารที่ดี สะอาดปลอดภัย

มีสังคม มีเพื่อน มีครอบครัวที่อบอุ่น ลูกหลานพร้อมหน้า มีที่ให้ลูกหลานอยู่

มีทุน มีต้นไม้ไว้สร้างบ้าน มีป่าไว้เดินเล่น มีฟืนไว้เผาตัวเอง

และสร้างสรรความรู้ ทรัพยากรให้กับชุมชน และพื้นที่ได้อีกมากมาย

 

แล้วเขาเหล่านั้นก็กลับมา พบคน "ครูคืนถิ่น" ช่วยชี้นำ

ทำงานไม่นานจนสำเร็จอยู่ได้จริง ที่เร็วหน่อยมีทุนเดิมบ้างก็ภายใน 3 ปี บางคนทุนน้อยหน่อยก็ 5 ปี

"บัณฑิต" เหล่านี้ จึงเป็นกรณีตัวอย่างที่มี "ชีวิตจริงๆ" ไม่ใช่แค่ตัวหนังสือ

ปัจจุบันทุกท่านที่กล่าวมาเป็น "ครูคืนถิ่น" ได้แล้วทุกคน

เป็นตัวอย่างจริง สอนได้จริง นำทางได้จริง เลยครับ

ที่ผมเล่ามาก่อนหน้านี้ทั้งหมด ผมก็ได้มาจากกลุ่มคนเหล่านี้แหละครับ