ไซ คือ เครื่องมือในการจับปลาชนิดหนึ่ง ทำด้วยไม้ไผ่ เป็นภูมิปัญญาของคนไทยชนิดหนึ่ง เมื่อปลาเข้าไปในไซแล้ว จะถูกกักอยู่ในไซ และไม่สามารถออกมาได้

คนรุ่นใหม่ไม่ค่อยมีใครรู้จัก  ไซ

ไซ  คือ  เครื่องมือในการจับปลาชนิดหนึ่ง  ทำด้วยไม้ไผ่  เป็นภูมิปัญญาของคนไทยชนิดหนึ่ง  เมื่อปลาเข้าไปในไซแล้ว  จะถูกกักอยู่ในไซ  และไม่สามารถออกมาได้

  ครูอ้อยมีโอกาสไปเยี่ยมชมหัตถกรรมของชาวบ้านกุดสวาย  ตำบลพลับพลา  อำเภอโชคชัย  จังหวัดนครราชสีมา 

ที่นี่มีภูมิปัญญาของคนไทยหลายประเภท  ซึ่งได้เล่าการทำปูนแดงกินกับหมากไปแล้ว  ถ้ายังไม่ได้อ่าน เชิญอ่านที่นี่ค่ะ  

เริ่มการทำไซดักปลาเลยนะคะ  ต้องไปตัดไม้ไผ่มาก่อน  และไม้ขนง  ทำจากเถาวัลย์ หรือไม้ข่อยนำมาขดเป็นวงกลมเพื่อเป็นตัวยึดในการถักตัวไซ  การเหลาไม้ไผ่  ก็ต้องมีความชำนาญ  ครูอ้อยสังเกตเห็นการทำงานนั้นเป็นทีมดีมาก  หมายถึง  คนแรกผ่าไม้ไผ่  คนที่สองมัดขนง  คนที่สามเหลาไม้ไผ่เป็นเส้นๆ  คนที่สี่ถักไซ  นั่งดูแล้วเพลินดีจังค่ะ  ชาวบ้านเล่าให้ฟังว่า  เวลาว่างเว้นจากการทำนา  ก็จะมานั่งล้อมวงกันถักไซ  การถักไซนี้มีมาแต่รุ่นพ่อแม่ป่ย่าตายาย  ซึ่งตกทอดมานานแล้ว  รายได้จากการถักไซนี้มีเล็กน้อย  วันหนึ่งถักไซได้ 2 อัน  อันละ 35 บาทถ้าเจ๊กมาซื้อ  ชาวบ้านเรียกคนที่มาซื้อว่า  เจ๊ก  ครูอ้อยมองเห็นไซอันใหญ่  ถามว่าราคาเท่าไร  ถ้าไปซื้อที่ร้านเจ๊ก  อันละ 450 บาท  แต่ชาวบ้านขายส่งแค่ 200 บาทเอง 

ถักไซไปก็เล่าให้ฟังว่า  ไซ  ถือกันว่า  ถ้านำไปแขวนไว้หน้าร้านถ้าทำการค้า  จะทำให้กิจการเจริญรุ่งเรือง  หมายถึง  คนเข้าร้านมาก  ลูกค้ามากมาย  ดังนั้นที่หน้าร้านคนทำผม  ร้านเสริมสวยจะแขวนไซน้อยไว้หน้าร้าน  คงเชื่อกันมาอย่างนี้

ครูอ้อยก็เลยพูดว่า  " งั้นขอซื้อไซอันใหญ่นี้นะ  จะนำไปแขวนหน้าโรงเรียน  นักเรียนจะได้มาเข้าโรงเรียนเยอะๆ "  อิอิ  พูดไปอย่างนั้นล่ะค่ะ