เมื่อคราวที่ไปทริปกับวิชาการเลี้ยงผึ้ง ก่อนไปก็คาดหวังว่าจะได้ไปเห็นวิธีการรีดน้ำผึ้งออกจากรัง แล้วก็ได้กินน้ำผึ้งสดๆ แต่แล้วสิ่งที่คาดหวังไว้ก็ไม่ได้เป็นอย่างที่หวัง แต่ก็มีสิ่งที่ได้เกินกว่าที่หวังไว้คือได้เห็นวิธีการย้ายตัวหนอน การเก็บรอยัลเยลลี่ แล้วก็เห็นผึ้งงานที่เพิ่งโผล่ออกมาจากเซลล์ โดยที่มันค่อยๆกัดแทะที่ปิดหลอดเซลล์ของมันทีละนิดๆ จนหมด พอหมดแล้วมันก็ค่อยๆ เอาหัวออกมาก่อนแล้วจึงดันต้วมันออกมา พอออกมาจนหมดทั้งตัวแล้ว มันก็จะเดินไป เดินมา อยู่บริเวณนั้น เพราะว่ามันยังบินไปไหนไม่ได้นั่นเอง ต้องรอซัก 1-2 วันจึงจะบินได้
และวันนั้นเองที่ฉันได้มีโอกาสชิมรอยัลเยลลี ก่อนชิมก็คิดว่ามันคงจะอร่อยน่าดู เพราะเรียกมันว่านมผึ้ง จึงคิดว่ารสชาติคงจะเหมือนนมทั่วๆ ไป แต่ที่ไหนได้พอได้ชิมปุ๊บก็แทบจะอ้วกปั๊บเลย เพราะว่ามันไม่ได้อร่อยอย่างที่คิด มันมีรสเปรี้ยวเหมือนนมบูดยังไงก็ไม่รู้ ก็อย่างว่าแหละถ้ามันอร่อยป่านนี้คนคงกินกันหมดแล้ว ทีนี้เรามาทำความรู้จักกับ Royal Jelly กันดีกว่าค่ะ
รอยัลเยลลี่หรือที่นิยมเรียกกันว่านมผึ้งเป็นอาหารของตัวอ่อนและผึ้งนางพญา ซึ่งผลิตขึ้นโดยผึ้งงานซึ่งมีอายุประมาณ 5-15 วัน ที่เราเรียกว่าเป็นระยะผึ้งพยาบาล (nurse bee) คือผึ้งงานวัยที่มีหน้าที่เลี้ยงดูตัวอ่อน ผึ้งวัยนี้จะมีต่อมไฮโปฟาริงจ์ (hypopharyngeal gland) เจริญที่สุดและต่อมนี้จะทำหน้าที่ผลิตรอยัลเยลลี ต่อมไฮโปฟาริงจ์เป็นต่อมที่อยู่ติดกับต่อมน้ำลายในบริเวณส่วนหัวของผึ้งงาน รอยัลเยลลีจะถูกผลิตออกมาทุกวันในระยะนี้ ผึ้งงานจะคายออกจากปากใส่ลงในเซลล์ตัวอ่อน (brood cells) นอกจากนั้น ผึ้งงานจะใช้รอยัลเยลลีป้อนให้กับผึ้งนางพญาด้วยในขณะที่ผึ้งงานรุมทำความสะอาดด่วยการเลียและป้อนอาหารด้วยปากต่อปากให้กับผึ้งนางพญา ต่อมไฮโปฟาริงจ์จะหดลงเมื่อผึ้งงานมีอายุมากกว่า 20 วัน และเปลี่ยนไปทำหน้าที่อื่นต่อไป
รอยัลเยลลีมีลักษณะสีขาวคล้ายครีมหรือนมข้นหวาน มีกลิ่นออกเปรี้ยวและรสค่อนข้างเผ็ดเล็กน้อย ผึ้งงานจะนำรอยัลเยลลีที่ผลิตขึ้นมาได้นี้ไปเลี้ยงตัวอ่อนของผึ้งทุกชนิดที่อายุไม่เกิน 3 วัน โดยเฉพาะตัวอ่อนที่เจริญเป็นผึ้งนางพญาเท่านั้นที่จะได้รับรอยัลเยลลีจำนวนมากและได้รับจนตลอดชีวิต จึงเรียกอาหารนี้ว่าเป็นอาหารราชินีหรืออาหารนางพญา (royal jelly) ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้ผึ้งนางพญามีขนาดโตกว่าวรรณะอื่นๆ และมีข้อแตกต่างหลายประการที่ต่างไปจากผึ้งงานทั่วๆ ไปภายในรัง
และในคราวหน้าเราค่อยมาทราบกันนะคะว่ารอยัลเยลลี มีองค์ประกอบอะไรบ้าง
